Οι πρώτες εικόνες από drones μάς φαίνονταν εντυπωσιακές. Λίγο μετά ήταν δακτυλοδεικτούμενα ως κάτι ενδιαφέρον πάνω από τα κεφάλια μας σε συναυλίες. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, που μέχρι πρόσφατα αντιμετωπίζονταν ως τεχνολογικά γκάτζετ ή εργαλεία αεροφωτογράφισης, εξελίσσονται σε παγκόσμια βιομηχανία στρατηγικής σημασίας. Χρησιμοποιούνται στην άμυνα, στις μεταφορές, στις καλλιέργειες, στις επιχειρήσεις διάσωσης, στη χαρτογράφηση, στις κατασκευές, ακόμη και για delivery. Πολύ γρήγορα, πέρα από τη χρήση τους ως παιχνιδιού, έγιναν χρήσιμο και αποτελεσματικό εργαλείο σε μια σειρά από «δουλειές» που καλούνται να διεκπεραιώσουν. Η ιδέα των μη επανδρωμένων πτήσεων ξεκίνησε το 1782, όταν τα αδέρφια Montgolfier πειραματίστηκαν με αερόστατα στη Γαλλία. Η πρώτη εκτεταμένη χρήση τους για πολεμικούς σκοπούς έγινε το 1849, όταν οι Αυστριακοί επιτέθηκαν στη Βενετία με αερόστατα φορτωμένα με εκρηκτικά.
Μια σειρά παραγόντων οδηγεί σήμερα στην εκρηκτική άνοδό τους. Η τεχνητή νοημοσύνη, η βελτίωση των μπαταριών, η πτώση του κόστους κατασκευής και η δυνατότητα αυτόνομης πλοήγησης έκαναν τα drones φθηνότερα, ασφαλέστερα και πολύ πιο αποτελεσματικά από ό,τι στο παρελθόν. Παράλληλα, έχουν δημιουργηθεί εξειδικευμένες σχολές χειριστών, αλλά και διάφορα επιστημονικά εργαστήρια που δουλεύουν πάνω στην ανάπτυξή τους.
Ιπτάμενο πολεμικό υλικό
Στον ρωσοουκρανικό πόλεμο έγινε αντιληπτό ότι η τεχνολογία των drones αποτελεί περιζήτητο σύγχρονο όπλο και μια αναπτυσσόμενη πολεμική βιομηχανία τόσο στην κατασκευή διαφόρων ειδών drones (κατασκοπευτικά, επιθετικά, καμικάζι κ.λπ.), όσο και στην ανάπτυξη anti-drone αμυντικών συστημάτων. Στον πρόσφατο πόλεμο στο Ιράν η βιομηχανία αυτή είναι πλέον ξεκάθαρη, ενώ και η διά θαλάσσης επέκτασή της έγινε με ανορθόδοξο τρόπο ηχηρή και στη χώρα μας με το πρόσφατο περιστατικό στη Λευκάδα. Ενδεικτικό της αλματώδους ανάπτυξης των drones είναι η ανακοίνωση στις αρχές του 2026 της γαλλικής αυτοκινητοβιομηχανίας Renault (και νωρίτερα η Ford, η ΒΥD και άλλες) για την είσοδό της στην παραγωγή στρατιωτικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ενώ γερμανικές εταιρείες μιλούν πλέον ανοιχτά για «τείχη drones» στα σύνορα του ΝΑΤΟ.
Πώς βοηθάνε την πυρόσβεση
Τα drones όμως είναι χρήσιμα και στην πυροσβεστική. Αρχικά στο στάδιο της πρόληψης με drones που κάνουν εκτίμηση κινδύνου πυρκαγιάς, αναγνωρίζουν την κατάσταση ενός δάσους, του εδάφους κ.λπ., έπειτα στο στάδιο της έγκαιρης ενημέρωσης, αφού τελευταία σε διάφορα μέρη της χώρας την αντιπυρική περίοδο απογειώνονται καθημερινά drones παρατηρώντας ή κάνοντας περιπολίες με σκοπό τον έγκαιρο εντοπισμό κάποιας εστίας με θερμικές κάμερες, αλλά και ύποπτων κινήσεων σε δασικές περιοχές. Κυρίως στην Κίνα, αλλά και σε άλλες χώρες, ειδικά drones χρησιμοποιούνται για να ανυψώνουν τις μάνικες με σκοπό την κατάσβεση σε ψηλά κτίρια ή σε μέρη δύσκολα προσβάσιμα από τους πυροσβέστες.
Delivery
Ηδη σε Αμερική, Κίνα, Κορέα, Ιαπωνία και Αυστραλία κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος η παράδοση προϊόντων αλλά και φαγητού με drones, είτε σε συγκεκριμένα σημεία, όπου γίνεται παραλαβή αλλά και παράδοση, είτε έξω από την πόρτα σε περιοχές όπου αυτό είναι εφικτό. Ηδη επιχειρηματικοί κολοσσοί όπως η Google με το Project Wing έχουν επενδύσει πολλά εκατομμύρια δολάρια στην παράδοση προϊόντων με drones.
Πολλοί παράγοντες του χώρου των ταχυμεταφορών θεωρούν ότι τη δεκαετία του 2030 τα παραδιδόμενα αντικείμενα με drones θα αγγίζουν το 30% των συνολικών παραδόσεων. Εταιρείες logistics, αλυσίδες λιανικής και πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου επενδύουν τεράστια ποσά σε δίκτυα αυτόνομων εναέριων παραδόσεων. Στην Ελλάδα, η πρώτη παράδοση πίτσας με drone έγινε το 2016 από γνωστή αλυσίδα, αλλά προς το παρόν έρχεται στο σπίτι με μηχανάκι. Οσο για τα δέματα, τα Elta courier είχαν ανακοινώσει το 2022 πιλοτικές εναέριες αποστολές δεμάτων.
Μας… ψεκάζουν
Στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών αλλά και σε άλλα ιδρύματα εξελίσσονται drones για πολύ εξειδικευμένες εργασίες, όπως είναι για παράδειγμα ο αεροψεκασμός μεγάλων καλλιεργήσιμων εκτάσεων, η επιτήρησή τους, ακόμα και η φύτευση σπόρων. Η χρήση τους φαίνεται να μειώνει σημαντικά το κόστος των καλλιεργειών με διάφορους τρόπους και είναι ένα από τα εκθέματα που κεντρίζουν το ενδιαφέρον στις μεγαλύτερες κλαδικές εκθέσεις ανά τον κόσμο.
Σχέδια πτήσης
Ηδη υπάρχουν κανονισμοί και νομοθετικές ρυθμίσεις για μια σειρά από παράγοντες που καθορίζουν τις πτήσεις των drones, ανάλογα με την κατηγορία τους. Για παράδειγμα, Drones με Μέγιστη Μάζα Απογείωσης (MTOM) μικρότερη από 500 gr δεν μπορούν να πετάξουν πάνω από ανθρώπους και ο χειριστής θα πρέπει να υποβληθεί σε εκπαίδευση βασικού επιπέδου, ενώ σε πολλές περιπτώσεις απαιτείται η κατάθεση σχεδίου πτήσης μέσω της εφαρμογής Drone Aware-GR της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας.
Ομως, όσο τα drones γίνονται πιο έξυπνα, πιο αυτόνομα και πιο πολλά, τόσο μεγαλώνουν και οι ανησυχίες. Η προστασία προσωπικών δεδομένων, η ασφάλεια πτήσεων, η κακόβουλη χρήση, τα ατυχήματα από πτώσεις δημιουργούν ήδη προβληματισμούς για κράτη και ρυθμιστικές Αρχές. Γι’ αυτό και η ΕΕ σε συνεργασία με φορείς αεροπλοΐας επιχειρούν να δημιουργήσουν νέο νομικό πλαίσιο που θα επιτρέπει την ανάπτυξη της αγοράς χωρίς να χαθεί ο έλεγχος του εναέριου χώρου.
