Θα τα καταφέρει η ΕΕ σε έναν επικίνδυνο κόσμο;

Βουνά από βούτυρο, λίμνες κρασιού και μια απόκρυφη απαγόρευση της ΕΕ για τις μπανάνες που δεν είναι ίσιες αποτέλεσαν το μυθολογικό φόντο για το φιάσκο του δημοψηφίσματος Brexit της Βρετανίας το 2016. Ωστόσο, ενώ πολλοί ισχυρισμοί υπέρ της εξόδου από την ΕΕ ήταν υπερβολικοί, ανακριβείς ή κατάφωρα αναληθείς, η ικανότητα της ΕΕ να εκτίθεται σε χλευασμό παραμένει αμείωτη 10 χρόνια μετά. Πάρτε για παράδειγμα την παράξενη περίπτωση των επιτρόπων της ΕΕ, οι οποίοι γκρινιάζουν επειδή τα ηλεκτρικά οχήματα (με σοφέρ) που τους παρέχει η Κομισιόν, δεν μπορούν να διαχειριστούν το χρονοβόρο ταξίδι των 280 μιλίων μεταξύ Βρυξελλών και Στρασβούργου χωρίς να σταματήσουν για επαναφόρτιση.

Τέτοιες ιστορίες σκανδάλισαν τους βρετανούς υπέρμαχους του Brexit, αλλά δεν φαίνεται να ταράζουν τους σημερινούς ψηφοφόρους στις βορειότερες παρυφές της Ευρώπης, όπου το ανανεωμένο ενδιαφέρον, ακόμη και ο ενθουσιασμός για την ΕΕ, αυξάνεται απροσδόκητα. Η Ισλανδία θα διεξάγει εθνικό δημοψήφισμα τον Αύγουστο για την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, καθώς υπέγραψε συμφωνία εταιρικής σχέσης ασφάλειας και άμυνας με τις Βρυξέλλες τον Μάρτιο. Στη Νορβηγία, όπου η αντίσταση στην ΕΕ είναι παλιά, το κύριο συντηρητικό κόμμα της αντιπολίτευσης θέλει τώρα η χώρα να ενταχθεί στο μπλοκ. Οι κάτοικοι των Νήσων Φερόε, επίσης, φέρεται να έχουν δεύτερες σκέψεις για την επιδίωξη ανεξαρτησίας από τη Δανία, μέλος της ΕΕ.

Δύο κοινοί παράγοντες λιώνουν τις ψυχρές καρδιές του Βορρά. Ο ένας είναι η εκστρατεία πίεσης του Ντόναλντ Τραμπ στη Γροιλανδία – έδαφος υπό την κυριαρχία της Δανίας – που έχει απειλήσει να την προσαρτήσει «είτε τους αρέσει είτε όχι». Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ο οποίος έχει επίσης σχέδια για τον Καναδά, την Κούβα και τον Παναμά, λέει ότι ο έλεγχος της πλούσιας σε πόρους Γροιλανδίας είναι απαραίτητος για την ασφάλεια των ΗΠΑ. Αυτή η πολιτική  αντανακλά την πεποίθηση του Τραμπ στην αυτοκρατορική κυριαρχία των ΗΠΑ στο δυτικό ημισφαίριο – αυτό που οι Ρώσοι, στον τομέα τους, αποκαλούσαν «εγγύς εξωτερικό».

Η επιθετική διπλωματία του Τραμπ με τα παγόβουνα έχει σημάνει συναγερμό σε όλο τον μακρινό βορρά. Αφού προσκάλεσε τον εαυτό του στην πρωτεύουσα, Νουούκ, αυτόν τον μήνα, ο Τζεφ Λάντρι, ο «ειδικός απεσταλμένος» του Τραμπ, έλαβε ευθέως από τον πρωθυπουργό του νησιού Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν το μήνυμα ότι η Γροιλανδία «δεν πωλείται». Οπως ήταν αναμενόμενο, οι απειλές των ΗΠΑ έχουν παγώσει τα όνειρα των Γροιλανδών για ανεξαρτησία, οδηγώντας τους πιο κοντά στη Δανία και την ΕΕ. Ο εντεινόμενος, αποσταθεροποιητικός ανταγωνισμός μεταξύ Ρωσίας, ΗΠΑ και Κίνας στη στρατηγικά σημαντική, ολοένα και πιο προσβάσιμη περιοχή της Αρκτικής επικεντρώνει την προσοχή των τοπικών πληθυσμών στα οφέλη της συμμετοχής σε μεγάλες, πολυεθνικές ομάδες όπως η ΕΕ. Η Ισλανδία, όπως και η Γροιλανδία, δεν διαθέτει δικές της ένοπλες δυνάμεις και βασίζεται στο ΝΑΤΟ – δηλαδή, κυρίως, στις ΗΠΑ – για την άμυνα. Αλλά στην εποχή του Τραμπ, αυτή η ομπρέλα ασφαλείας είναι γεμάτη τρύπες, όπως ανακαλύπτουν εις βάρος τους οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Βρετανίας.

Η ένταξη στην ΕΕ, ή πιο συγκεκριμένα, η ανανέωση της ένταξης, έχει επίσης γίνει ένα αμήχανο κεντρικό ζήτημα στις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές του Ηνωμένου Βασιλείου στο Μάκερφιλντ στις 18 Ιουνίου, οι οποίες, συμπτωματικά, είναι η επέτειος της μάχης του Βατερλώ. Ο Κιρ Στάρμερ θέλει να επαναφέρει τις σχέσεις Ηνωμένου Βασιλείου – ΕΕ. Οι πιθανοί αντίπαλοί του στην ηγεσία, ο Αντι Μπέρναμ, υποψήφιος των Εργατικών στο Μάκερφιλντ και ο Γουές Στρίτινγκ, τάσσονται και οι δύο υπέρ της επιστροφής στην ΕΕ, αργά ή γρήγορα. Το κόμμα του Φάρατζ θέλει η ψηφοφορία να αφορά αποκλειστικά την Ευρώπη και την «προδοσία» της κυβέρνησης.

Η πίστη μεταξύ των πολιτών της Ισλανδίας, της Γροιλανδίας και άλλων ότι η ΕΕ μπορεί να τους βοηθήσει να επιβιώσουν και να ευημερήσουν σε έναν πιο επικίνδυνο κόσμο, ελπίζουμε ότι δεν είναι άστοχη. Θηρευτές όπως ο Πούτιν και ο Τραμπ δεν θα περιμένουν την Ευρώπη αν η Ευρώπη δεν εκμεταλλευτεί την ευκαιρία. Αυτοί οι γκρινιάρηδες επίτροποι των Βρυξελλών θα πρέπει να ανέβουν στα ποδήλατά τους.