Η λειτουργία των εφημεριών στα δημόσια νοσοκομεία της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας αποτυπώνει με σαφήνεια τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα το σύστημα υγείας. Τα δεδομένα δείχνουν ότι καθημερινά καταγράφονται περίπου 1.400 έως 1.550 προσελεύσεις στα νοσοκομεία, ενώ μόλις το 20% έως 30% των περιστατικών οδηγείται σε εισαγωγή. Αυτό σημαίνει ότι η μεγάλη πλειονότητα των ασθενών που προσέρχονται στα τμήματα επειγόντων περιστατικών δεν χρειάζεται νοσηλεία, αλλά αναζητά άμεση πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.
Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει ένα βαθύτερο διαρθρωτικό ζήτημα: τα νοσοκομεία συχνά λειτουργούν ως δομές πρώτης επαφής για περιστατικά χαμηλής και μέσης βαρύτητας, γεγονός που επιβαρύνει σημαντικά τη λειτουργία τους και δημιουργεί καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση των πραγματικά επειγόντων περιστατικών.
Την ίδια στιγμή, τα δεδομένα από τις δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας καταδεικνύουν τη δυναμική αλλά και τον κομβικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η ΠΦΥ. Σε μία μόνο ημέρα καταγράφονται περισσότερες από 94.000 επισκέψεις σε Κέντρα Υγείας, τοπικές μονάδες και λοιπές δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας. Ο όγκος αυτός αποδεικνύει ότι η πρωτοβάθμια φροντίδα διαθέτει ήδη σημαντική δυνατότητα απορρόφησης περιστατικών και μπορεί να αποτελέσει τον βασικό πυλώνα αποσυμφόρησης των νοσοκομείων.
Η ανάπτυξη και λειτουργία Κέντρων Υγείας σε 24ωρη βάση αποτελεί κρίσιμη προτεραιότητα. Οι δομές αυτές μπορούν να παρέχουν άμεση ιατρική εκτίμηση, να διαχειρίζονται αποτελεσματικά περιστατικά χαμηλής και μέσης βαρύτητας και να λειτουργούν ως το πρώτο σημείο επαφής του πολίτη με το σύστημα υγείας. Με αυτόν τον τρόπο, η πρωτοβάθμια φροντίδα ενισχύει τον ρόλο της ως gatekeeper, κατευθύνοντας κάθε ασθενή στο κατάλληλο επίπεδο φροντίδας.
Παράλληλα, καταβάλλονται σημαντικές προσπάθειες για την ενίσχυση και αναβάθμιση των δομών πρωτοβάθμιας φροντίδας. Η στελέχωση των Κέντρων Υγείας με ιατρικό και λοιπό υγειονομικό προσωπικό αποτελεί βασική προτεραιότητα, με στόχο την ενίσχυση της επιχειρησιακής τους δυνατότητας και τη βελτίωση της καθημερινής εξυπηρέτησης των πολιτών. Ταυτόχρονα, μέσω των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), προχωρά η κτιριακή και λειτουργική αναβάθμιση πολλών δομών πρωτοβάθμιας φροντίδας, δημιουργώντας σύγχρονες υποδομές και νέες δυνατότητες παροχής υπηρεσιών υγείας. Οι παρεμβάσεις αυτές δεν αφορούν μόνο τη βελτίωση των κτιριακών εγκαταστάσεων, αλλά συνιστούν ουσιαστική επένδυση σε ένα νέο μοντέλο λειτουργίας της πρωτοβάθμιας φροντίδας.
Ωστόσο, η ουσιαστική μεταρρύθμιση δεν μπορεί να περιοριστεί σε επιμέρους παρεμβάσεις. Απαιτείται η δημιουργία ενός σαφούς θεσμικού πλαισίου διασύνδεσης της πρωτοβάθμιας φροντίδας με τα νοσοκομεία. Η συνεργασία των δύο επιπέδων δεν μπορεί να βασίζεται σε αποσπασματικές πρακτικές, αλλά χρειάζεται οργανωμένο συντονισμό, κοινά πρωτόκολλα λειτουργίας και συνεχή ανταλλαγή πληροφοριών.
Η αποτελεσματικότητα του συστήματος υγείας δεν θα κριθεί από την ισχύ ενός μόνο επιπέδου φροντίδας, αλλά από τη συνεργασία και τη λειτουργική διασύνδεση όλων των δομών. Μόνο μέσα από μια ισχυρή και οργανωμένη πρωτοβάθμια φροντίδα, σε στενή συνεργασία με τα νοσοκομεία, μπορεί να διασφαλιστεί ότι κάθε πολίτης θα λαμβάνει τη σωστή φροντίδα, στον σωστό χρόνο και στο σωστό σημείο του συστήματος υγείας.
Η Ολγα Μπαλαούρα είναι διοικήτρια της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας (ΕΠΕ) Αττικής
