Η δημοσίευση της αποφάσεως του τουρκικού εφετείου για την παύση της ηγεσίας του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (Cumhuriyet Halk Partisi-CHP) και την επαναφορά του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στην ηγεσία έδειξε ότι η πρόσφατη δημόσια επανεμφάνιση του τέως προέδρου του CHP δεν ήταν τυχαία. Κατά την πρώτη δήλωσή του μετά έξι μήνες, κατά τους οποίους πολυάριθμα στελέχη του κόμματός του προφυλακίσθηκαν με κατηγορίες χρηματισμού, ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου απαίτησε από το κόμμα του να προβεί σε αυτοκάθαρση και να άρει οποιαδήποτε υποψία διαφθοράς. Αναφερόμενος στη μακρά ιστορία του κόμματός του ισχυρίσθηκε ότι «η σκιά αυτού του ιερού πλατάνου δεν μπορεί να γίνεται καταφύγιο της διαφθοράς και της βρωμιάς». Προσέθεσε δε ότι «το μέλλον ενός έθνους διαμορφώνεται με τον νου, τη συνείδηση και την ηθική της πολιτικής».
Χωρίς βεβαίως να αποκλείεται μέρος τουλάχιστον των περί διαφθοράς κατηγοριών να έχει βάση, είναι τουλάχιστον παράδοξο να θεωρείται εστία διαφθοράς από τον τέως πρόεδρό του το κόμμα της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως και όχι το κυβερνών κόμμα μετά από παραμονή είκοσι τεσσάρων ετών στην εξουσία. Σε συνδυασμό με τη δικαστική απόφαση, επιβεβαιώνονται μάλλον και οι υποψίες όσων τον θεωρούσαν ήδη από την εποχή της υπερδεκαετούς θητείας του ως επικεφαλής του CHP ως ντε φάκτο προσκείμενο στο κυβερνών κόμμα και πειθήνιο όργανό του.
Τι μπορεί να παρακινεί έναν πολιτικό στο τέλος της ογδόης δεκαετίας της ζωής του να στρέφεται κατ’ αυτόν τον τρόπο εναντίον του ιδίου του κόμματος και των εκατομμυρίων ψηφοφόρων των οποίων ηγήθηκε με χαρακτηριστική αποτυχία μεταξύ του 2010 και του 2023; Επικροτώντας τις πρωτοβουλίες των δικαστικών Αρχών και υιοθετώντας πλήρως την ερμηνεία των φιλοκυβερνητικών Μέσων ο τέως πρόεδρος του προσέφερε νομιμοποίηση στις δικαστικές πρωτοβουλίες εις βάρος δημάρχων και άλλων στελεχών του, αλλά και σε όλες τις προσπάθειες παρεμβάσεως στο πολιτικό σύστημα της Τουρκίας. Με τη δήλωσή του ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου υπενθύμισε στον κυβερνητικό συνασπισμό την παρουσία του και τη διαθεσιμότητά του σε οποιαδήποτε πολιτική πρωτοβουλία υποκαταστάσεως της ηγεσίας της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως.
Η διά δικαστικών μέσων επιστροφή του στην ηγεσία του CHP υπήρξε η λογική συνέχεια, με προφανή σκοπό τη μετάλλαξη του τουρκικού πολιτικού συστήματος. Η μετατροπή του CHP σε κατά συνθήκην αντιπολιτευόμενο κόμμα, το οποίο δεν ενδιαφέρεται να αντικαταστήσει τον κυβερνητικό συνασπισμό, αλλά προσφέρει απλώς μια επίφαση δημοκρατικής νομιμοποιήσεως στην κυβέρνηση θα αποτελούσε ένα ακόμη ορόσημο στην εμπέδωση της αυταρχικής μεταστροφής του τουρκικού πολιτεύματος. Με τον Εκρέμ Ιμάμογλου προφυλακισμένο και αντιμετωπίζοντα σωρεία κατηγοριών, και τη φημολογία για την επικειμένη άσκηση διώξεων κατά του δημάρχου Αγκύρας Μανσούρ Γιαβάς να εδραιώνεται, ο κατά τη δικαστική απόφαση έκπτωτος πλέον πρόεδρος του CHP Οζγκιούρ Οζέλ αντιμετωπίζει πρωτοφανείς προκλήσεις. Κινητοποιώντας τα στελέχη και ψηφοφόρους του κόμματός του, πρέπει να προστατεύσει την ίδια την υπόσταση του κόμματός του και να συσπειρώσει τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις που θεωρούν ότι η τουρκική δημοκρατία δεν είναι πλέον χαμένη υπόθεση.
Ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επικεφαλής του Προγράμματος Τουρκίας του ΕΛΙΑΜΕΠ
