Εάν οι διαρροές έχουν στόχο να μας προϊδεάσουν τι θα ακολουθήσει μετά το Μπαϊράμι, τότε πρέπει να αξιολογήσουμε ευθύς τη νέα πραγματικότητα από την Αγκυρα.
Πρωτίστως με το νομοσχέδιο η Τουρκία επιχειρεί να κατοχυρώσει μια κατάσταση δικαιωμάτων σε ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα, που οριοθετεί μονομερώς. Προφανώς δεν πρόκειται για διεκδίκηση/αξίωση, αλλά παγίωση δικαιωμάτων, για την ενεργοποίηση των οποίων η Εθνοσυνέλευση θα εξουσιοδοτήσει τον Πρόεδρο. Και ευλόγως τίθεται το ερώτημα: Γιατί επιλέγει τώρα τέτοια κίνηση η Αγκυρα;
Αν και στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό της 16ης Ιουνίου 2025 αποτύπωνε σε χάρτη τα απώτατα δυνητικά όρια των θαλάσσιων ζωνών, στα όρια της «Γαλάζιας Πατρίδας», και επεσήμαινε δε ότι δεν πρόκειται για τελική οριοθέτηση, άφηνε τον υπαινιγμό ότι αυτή θα προέλθει από συμφωνία. Με αυτόν τον χάρτη ενθυλάκωνε όλα τα ανατολικά νησιά σε τουρκική υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ.
Η μονομερής οριοθέτηση της Τουρκίας και ενεργοποίηση δικαιωμάτων εις βάρος δικαιωμάτων που αξιώνει η Ελλάδα είναι μια εντελώς λανθασμένη κίνηση, γιατί δυναμιτίζει το κλίμα στις σχέσεις των δύο χωρών. Οι εθιμικές διατάξεις της UNCLOS και η νομολογία που δεσμεύουν την Τουρκία, αφορίζουν τη μονομερή οριοθέτηση. Τα κυριαρχικά δικαιώματα κατοχυρώνονται μόνο με συμφωνία Ελλάδας – Τουρκίας ή με δικαστική απόφαση κατόπιν συνυποσχετικού.
Η επιμονή της Τουρκίας στη Δήλωση των Αθηνών και τα ήρεμα νερά δεν έπεισαν ότι μπορούμε να ζήσουμε ειρηνικά, χωρίς να έχουμε λύση. Η Αγκυρα σαφώς αποπροσανατόλισε, ενώ ετοίμαζε το εν λόγω νομοσχέδιο, που οδηγεί σε ρήγμα τη σχέση εμπιστοσύνης και σε βαθύτερη διένεξη.
Ακούγεται ότι δεν θα κατατεθεί χάρτης. Υπάρχει πρόθεση να αποκρυβεί κάτι που θα αναδεικνυόταν σε χάρτη, όπως γκρίζες ζώνες, τις οποίες αργεί να οριστικοποιήσει και κρατά ως αίνιγμα για έκπληξη;
Αλήθεια, πώς η Τουρκία θα παρακάμψει τη δέσμευση του Πρακτικού της Βέρνης περί αποχής από ενέργειες επί υφαλοκρηπίδας. Θα το καταγγείλει ή δεν το έχει λάβει υπόψη; Ή θα δεχθεί τυχόν πρόταση περί προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο;
Ο Πέτρος Λιάκουρας είναι καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Πειραιά
