Τάση

«H Πολιτική Αλλαγή δεν μπορεί να υπάρξει με τη ΝΔ σε οποιονδήποτε κυβερνητικό ρόλο». Η πρόταση που μπήκε στη διακήρυξη του πράσινου συνεδρίου άρεσε σε όλους – και στον πρόεδρο και στην εσωκομματική αντιπολίτευση. Χάρη σ’ αυτή άπασες οι φυλές του ΠΑΣΟΚ εμφανίζονται αισιόδοξες πως θα δουλέψει η στρατηγική της πρωτιάς «έστω και με μια ψήφο». Είναι όμως τόσο απλό; Το Κίνημα δεν είναι το μοναδικό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα στην Ευρώπη που ψάχνει πώς θα επιστρέψει στο ένδοξο παρελθόν του.

Παρότι ήταν το πρώτο που εξαϋλώθηκε εκλογικά (και καθιέρωσε τον όρο pasokification), ακόμη κι εκείνα που παρέμειναν υπολογίσιμες δυνάμεις στις χώρες τους, αναλαμβάνοντας μέχρι πρόσφατα κυβερνητικές ευθύνες, παλεύουν για να αντιστρέψουν την πτωτική τάση των ποσοστών τους. Το δανέζικο, που κρατήθηκε στην πρώτη θέση αλλά με τη χειρότερη επίδοσή του από το 1903, είναι το τελευταίο παράδειγμα. Το SPD χάνει μέχρι και βιομηχανικές περιοχές που ήταν κάστρα του εδώ και 35 χρόνια. Το γαλλικό μοιάζει να μην υπάρχει σε εθνικό επίπεδο. Το πορτογαλικό, που ήλεγχε την απόλυτη πλειοψηφία του Κοινοβουλίου μόλις το 2024, απώλεσε τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης από το ακροδεξιό Chega πέρυσι. Για το καθοδικό σπιράλ των ευρωπαίων σοσιαλδημοκρατών έχουν δοθεί πολλές ερμηνείες.

Ερμηνείες

Κάποιοι αναλυτές λένε ότι έχουν χάσει την επαφή με τους ψηφοφόρους που ιστορικά τους στήριζαν, τους ανθρώπους της εργατικής τάξης. Αυτοί, παρά την πρόοδο της τεχνολογίας, δεν έχουν εξαφανιστεί. Εχουν θυμώσει και μετακινηθεί σε ακραία αντισυστημικά κόμματα επειδή οι παραδοσιακοί τους εκπρόσωποι δεν καταθέτουν θελκτικές ιδέες για το αυξανόμενο κόστος ζωής. Υπάρχει, βέβαια, κι η αντίθετη άποψη, όσων θεωρούν πως η βάση τους έχει μετασχηματιστεί – η αποβιομηχανοποίηση έχει ξεθωριάσει τις άλλοτε διακριτές διαχωριστικές γραμμές στο εργατικό δυναμικό.

Αλλοι υποστηρίζουν ότι η Κεντροαριστερά δεν μπορεί να παρουσιάσει ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο, σχετικό με τις ανησυχίες της σύγχρονης κοινωνίας. Δεν έχει καν σκεφτεί τι πρέπει να εισηγηθεί για την τεχνητή νοημοσύνη ή το μέλλον της εργασίας. Μερικοί πιστεύουν πως έχει εγκλωβιστεί σε κεντρώα διλήμματα, διατυπώνοντας προτάσεις που δεν διαφέρουν από των κεντροδεξιών. Σύμφωνα με μια ανάγνωση, προσπαθεί να ικανοποιήσει τους πάντες κι έτσι καταδικάζεται να μη γοητεύει κανέναν. Στην ελληνική περίπτωση μάλλον ισχύουν οι περισσότερες απ’ τις παραπάνω εξηγήσεις. Κι όμως, στο Τάε Κβον Ντο το ΠΑΣΟΚ δεν συζήτησε ιδιαίτερα για τις αιτίες της δημοσκοπικής του στασιμότητας. Ούτε έψαξε τρόπους να κουνήσει τη βελόνα. Εμεινε στο απεταξάμην τη ΝΔ. Αποφάσισε να λύσει τα προβλήματά του αφήνοντάς τα να το καταβροχθίσουν.