Ο επίλογος μιας τραγωδίας που βύθισε στο πένθος τη Γαλλία γράφτηκε πρόσφατα στα βουνά της Μεσσηνίας. Στο φως ήρθε, 34 χρόνια μετά την τελευταία πτήση του, αεροσκάφος της Γαλλικής Ναυτικής Αεροπορίας που είχε καταπέσει το 1992 στην περιοχή. Το αεροσκάφος εντοπίστηκε μετά την οργάνωση ειδικής αποστολής με τη συμμετοχή τοπικών ερευνητών και κατοίκων, οι οποίοι κατάφεραν να βρουν τα συντρίμμια του σε δύσβατη περιοχή του όρους Λυκόδημου. Στη συνέχεια οι ερευνητές ενημέρωσαν τη γαλλική πρεσβεία και πλέον σχεδιάζονται η πραγματοποίηση εκδήλωσης στο σημείο του δυστυχήματος και η τοποθέτηση αναθηματικής στήλης στη μνήμη του 28χρονου πιλότου που είχε χάσει τη ζωή του. Το αεροσκάφος «Lascar», ένα Vought F-8 Crusader, συμμετείχε σε άσκηση στην Ανατολική Μεσόγειο και είχε καταπέσει υπό αντίξοες καιρικές συνθήκες ενώ ο χειριστής του επιχειρούσε να το προσγειώσει στο αεροδρόμιο της Καλαμάτας.
Η άσκηση «Τερψιχόρη»
Ολα ξεκίνησαν στις 16 Μαρτίου 1992 στη ναυτική βάση Τουλόν της Νότιας Γαλλίας. Την ημέρα εκείνη μια ομάδα κρούσης, που αποτελούνταν από το αεροπλανοφόρο «Foch», το υποβρύχιο πυρηνικής επίθεσης «Saphir», την ανθυποβρυχιακή φρεγάτα «Dupleix», την αντιαεροπορική φρεγάτα «Duquesne» και την ολοκαίνουργια «Jean-Bart», ετοιμαζόταν να αποπλεύσει από το λιμάνι για μια άσκηση στην Ανατολική Μεσόγειο με την ονομασία «Τερψιχόρη». Μεταξύ άλλων, το αεροπλανοφόρο «Foch» είχε τη λεπτή αποστολή να παραλάβει τους διαφορετικούς τύπους αεροσκαφών που συμμετείχαν στην άσκηση. Ενα από αυτά ήταν το Crusader «Lascar». Υστερα από πολυήμερες ασκήσεις και ελιγμούς μέρα και νύχτα, η ναυτική ομάδα κατευθύνθηκε στο Τυρρηνικό πέλαγος και περνώντας ανάμεσα από τη Σικελία και τη Μάλτα έφτασε στην περιοχή μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης.
«Στις 27 Μαρτίου 1992, νωρίς το απόγευμα Παρασκευής, από το αεροπλανοφόρο “Foch” απογειώθηκαν δύο αεροσκάφη Crusader για να λάβουν μέρος σε διάφορες ασκήσεις, όπως αναχαίτισης μεταξύ αεροσκαφών, επιθέσεων σε πλοία και στόχων επιφανείας. Στο Crusader No 6 πιλότος είναι ο σημαιοφόρος πρώτης τάξης Raphaël Chapalain, ο οποίος μετά το πέρας των ασκήσεων έκανε αρκετές προσπάθειες να προσνηωθεί στο αεροπλανοφόρο σε ιδιαίτερα αντίξοες καιρικές συνθήκες κυματισμού χωρίς αποτέλεσμα. Καθώς τελείωναν τα καύσιμα και δεν είχε δυνατότητα ανεφοδιασμού αέρος-αέρος, πήρε εντολή, μαζί με τα άλλα δύο αεροσκάφη που βρίσκονταν στον αέρα, να εκτραπούν προς το αεροδρόμιο της Καλαμάτας. Ενώ προσπαθούσε να φτάσει στο αεροδρόμιο με ελάχιστα καύσιμα, πολύ χαμηλή ορατότητα και κακές καιρικές συνθήκες, το αεροσκάφος προσέκρουσε σε χαμηλή κορυφή του όρους Λυκόδημου, σε υψόμετρο 851 μέτρων, σε περιοχή της Κοινότητας Αμπελοκήπων του Δήμου Πύλου-Νέστορος, μεταξύ των οικισμών Αμπελόκηποι, Κόκκινο και Πλατανόβρυση, με αποτέλεσμα ο νεαρός πιλότος να σκοτωθεί ακαριαία σε ηλικία 28 ετών» λέει ο Δημοσθένης Κορδός, με πρωτοβουλία του οποίου οργανώθηκε η επιχείρηση εντοπισμού του αεροσκάφους.
Ειδική αποστολή
«Στη βάση αυτών των πληροφοριών, ερευνήσαμε γαλλικά αρχεία και τον Αύγουστο οργανώσαμε ειδική αποστολή εντοπισμού του αεροσκάφους σε συνεργασία με τους τοπικούς ερευνητές Αλέξανδρο Μπουγιούκο και Δημήτριο Πανοσκάλτση» λέει ο Δημοσθένης Κορδός από το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας. «Ακρως σημαντική ήταν η βοήθεια του Βασίλειου Κουμουνδούρου, κατοίκου στον οικισμό της Πλατανόβρυσης, σχετικά με την ενημέρωση για το γεωγραφικό σημείο που είχε καταπέσει το αεροσκάφος αλλά και τη διαδρομή που έπρεπε να ακολουθηθεί για τον εντοπισμό του, καθώς και του Ιωάννη Καναβού με συμπληρωματικές πληροφορίες από τον ίδιο οικισμό. Υστερα από μια πολύωρη δύσκολη ανάβαση σε δύσβατη περιοχή εντοπίστηκε η άτρακτος του αεροσκάφους λίγο πριν την ανατολική κορυφή της Ζαρναούρας, ενώ διάσπαρτα βρίσκονταν τμήματά του σε καλοδιατηρημένη κατάσταση. Σύμφωνα με μαρτυρίες ντόπιων κατοίκων, το αεροσκάφος σύρθηκε για περισσότερο από 100 μέτρα κατά μήκος ανόδου της πλαγιάς, δημιουργώντας έναν “διάδρομο” εντός της δασικής έκτασης που διακρινόταν από μακριά» εξηγεί.
Αναμνηστική στήλη
Μετά το τραγικό δυστύχημα ο σημαιοφόρος Chapalain ονομάστηκε «Ιππότης της Λεγεώνας της Τιμής» από τη Γαλλική Δημοκρατία με την επισήμανση ότι ήταν «ένας θαρραλέος και αποφασιστικός αξιωματικός του Ναυτικού που πάντα έδειχνε αξιοσημείωτες στρατιωτικές ικανότητες, διαθεσιμότητα και αίσθηση του καθήκοντος (…) με ορθή κρίση, μεγάλη ικανότητα και δύναμη στην πτήση. Εμψυχωμένος από το καλύτερο πνεύμα και προικισμένος με εξαιρετικές ανθρώπινες ικανότητες, είχε καταφέρει να εξασφαλίσει τον σεβασμό των συνομηλίκων του. Είχε συνολικά 2.100 ώρες πτήσης, συμπεριλαμβανομένων 150 ωρών τη νύχτα και 93 προσγειώσεων στο κατάστρωμα. Σκοτώθηκε στις 27 Μαρτίου 1992 εν ώρα καθήκοντος κοντά στην Καλαμάτα, κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης από το αεροπλανοφόρο “Foch” που επιχειρούσε ανοιχτά των ακτών της Πελοποννήσου».
Πλέον, το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας σχεδιάζει την τοποθέτηση μιας αναμνηστικής στήλης για τον άτυχο πιλότο επί της οδού Αμπελοκήπων – Πλατανόβρυσης, καθώς και τη δημιουργία μονοπατιού ως το σημείο συντριβής του αεροσκάφους. Επίσης, υπάρχουν σκέψεις, εφόσον επιτευχθεί συνεργασία με την πολιτεία, να μεταφερθεί το φτερό του αεροπλάνου από το βουνό στο σημείο της στήλης. Η σχετική τελετή προγραμματίζεται για τον Απρίλιο, μαζί με πεζοπορία μνήμης προς το σημείο του δυστυχήματος.
