«Πράσινο» σινεμά με θέμα το ελληνικό καλοκαίρι

Καθώς ο ήλιος έγερνε πίσω από τους λόφους της Αιδηψού, ηλικιωμένοι λουόμενοι έκαναν τις τελευταίες βουτιές τους στα βράχια με το ιαματικό νερό. Λίγα μέτρα μακριά, στον θερινό κινηματογράφο Απόλλων, άλλη μια κατάδυση ξεκινούσε: η προβολή της ταινίας «Animal» της Σοφίας Εξάρχου, παρουσία της ίδιας, έφερνε στο φως τις αόρατες εντάσεις πίσω από τη βιομηχανία του ελληνικού τουρισμού και της διασκέδασης, προτείνοντας μια πιο σκοτεινή αλλά ανθρώπινη εκδοχή του καλοκαιριού. Στο πλαίσιο του φετινού Evia Film Project, αυτές οι εικόνες λειτούργησαν σαν καθρέφτης ενός τόπου, της Βόρειας Εύβοιας που βρίσκεται ανάμεσα στη φθορά και τη γιατρειά, την ανάμνηση και την υπαρξιακή επανεκκίνηση.

Η «πράσινη» πρωτοβουλία του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης επέστρεψε για τέταρτη χρονιά, από τις 17 έως τις 21 Ιούνιου στη Λίμνη, την Αιδηψό και την Αγία Αννα, μετατρέποντας τρεις περιοχές που πληγώθηκαν βαριά από τις πυρκαγιές του 2021 σε γόνιμες κυψέλες αφήγησης, αναστοχασμού και δημιουργίας. Στην τέταρτη χρονιά του το Evia Film Project διοργάνωσε σεμινάρια, προβολές, εκπαιδευτικά προγράμματα και συζητήσεις επαναπροσεγγίζοντας την έννοια του ελληνικού καλοκαιριού, που τέθηκε ως φετινή θεματική, σε όλες τους εκφάνσεις. Η πιο χαρακτηριστική δράση που διοργανώθηκε υπό αυτό το πρίσμα ήταν η ημερίδα «Κινηματογραφώντας το ελληνικό καλοκαίρι: φως και μύθοι, στερεότυπα» στη Λίμνη την περασμένη Παρασκευή, όπου διερευνήθηκαν θέματα όπως η βιωσιμότητα, ο τουρισμός, τα στερεότυπα που έχτισαν το ελληνικό καλοκαίρι αλλά και οι ιδιαίτερες συνθήκες που κάνουν απαιτητική τη διαδικασία παραγωγής μιας ταινίας τους καλοκαιρινούς μήνες.

Η εκδήλωση άνοιξε με τον Κωνσταντίνο Καρτάλη, καθηγητή Φυσικής Περιβάλλοντος και Κλίματος στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο, ο οποίος επικεντρώθηκε στην περιγραφή των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης στο ελληνικό καλοκαίρι, που πλέον δεν είναι διόλου ανέμελο, και στις προκλήσεις του μέλλοντος εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας. Στη συνέχεια, τον λόγο πήραν οι επαγγελματίες του κινηματογράφου για να δώσουν τη δική τους εικόνα από «το μεγαλύτερο εξαγώγιμο προϊόν της χώρας», όπως χαρακτήρισε το καλοκαίρι ο κριτικός κινηματογράφου Χρήστος Μήτσης που συντόνιζε την κουβέντα. Η σκηνοθέτρια Σοφία Εξάρχου επισήμανε πως οι έλληνες δημιουργοί «δεν κάνουμε ταινίες για να προβάλλουμε την εικόνα μιας χώρας αλλά για να πούμε μια ιστορία. Ενας ξένος σκηνοθέτης θα προσεγγίσει την Ελλάδα και το ελληνικό καλοκαίρι με έναν τρόπο ειδυλλιακό και γραφικό. Εμείς όμως μπορούμε να εμπνευστούμε από αυτό με πολλούς διαφορετικούς τρόπους και να ξεφύγουμε από τη βασική αφήγηση».

Καλοκαιρινά γυρίσματα

Ο Αργύρης Παπαδημητρόπουλος, δημιουργός της ταινίας «Suntan» που γυρίστηκε στην Αντίπαρο καλοκαίρι, από τη συγκεκριμένη του εμπειρία στάθηκε στα όρια των νησιών αυτή την περίοδο. «Δεν χωράνε άλλο κόσμο, άλλους τουρίστες που τα επισκέπτονται. Σκεφτείτε να πρέπει να επιβαρύνεις περαιτέρω το νησί με μια παραγωγή 70 ατόμων».

Στην Αιδηψό το ίδιο βράδυ, η προβολή του ντοκιμαντέρ «Super Paradise» του Στηβ Κρικρή αποτύπωσε τη Μύκονο της δεκαετίας του 1970, ενός νησιού όπου η έννοια του ελληνικού καλοκαιριού μετατράπηκε από τοπική εμπειρία σε παγκόσμιο brand. Η ταινία ιχνηλάτησε με ενδιαφέρον το πώς γεννήθηκε η φαντασίωση ενός παραδείσου γεμάτου ήλιο, (γυμνά) σώματα κι ελευθερία. Ο κύκλος της παρατήρησης του θέρους έκλεισε το Σάββατο με μελωδικές στιγμές σε ετερόκλητα σημεία της Αιδηψού για τον εορτασμό της Ημέρας της Μουσικής και την προβολή το βράδυ της ταινίας «Υπάρχω» του Γιώργου Τσεμπερόπουλου, όπου η τέχνη και η ζωή μπλέχτηκαν με τον πιο λαϊκό, τον πιο αναγνωρίσιμο τρόπο, υπενθυμίζοντας ότι το ελληνικό καλοκαίρι δεν είναι απλώς εικόνα, αλλά κυρίως ήχος και μνήμη.