«Γράφω για {LF}να ελευθερώσω {LF}τους φόβους μου»

Πέντε βιβλία μετά, και όμως η αρχή σας δεν «έδειχνε» συγγραφέα. Τι χρειάστηκε να αφήσετε πίσω για να φτάσετε στη «λογοτεχνική» σας ταυτότητα;

Σπούδασα χημικός τροφίμων στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο. Πέρασα όλα τα μαθήματα, έκανα την πτυχιακή μου, όλα όπως έπρεπε. Αρχισα να δουλεύω σ’ έναν όμιλο, στο γραφείο διοίκησης – κάτι τελείως διαφορετικό από τις σπουδές μου. Γνώρισα πάρα πολλούς ανθρώπους, διάσημους, τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό. Για ένα νέο παιδί, ήταν εντυπωσιακό. Εκανα δημόσιες σχέσεις, επικοινωνία, μάρκετινγκ. Βρέθηκα σε χώρους με ανθρώπους που θαύμαζα αλλά και σταρ διεθνούς βεληνεκούς. Για παράδειγμα, έτυχε να συναντήσω σε πάρτι στη Νέα Υόρκη την Μπιγιονσέ. Στην Ελλάδα, έχω συμμετάσχει σε τραπέζια με προσωπικότητες που είναι ζωντανές ιστορίες. Ημουν παρατηρητής και επειδή αγαπώ να ακούω ιστορίες, απορροφούσα κάθε λέξη. Και κάπου εκεί κατάλαβα κάτι πολύ σημαντικό: πως ένας άνθρωπος που θαυμάζεις μπορεί στην πραγματικότητα να είναι, ως άνθρωπος, ένα «μικρό τέρας». Αυτή η διαπίστωση με σημάδεψε και έγινε πολύτιμο υλικό για τη γραφή μου.

Αυτό το περιβάλλον τελικά δεν σας ικανοποιούσε. Υπάρχει κάποια στιγμή που θυμάστε, όπου νιώσατε πως ό,τι ζούσατε δεν μπορούσε να συνεχιστεί; Μια στιγμή που η καθημερινότητά σας φάνηκε να είναι κάτι από το οποίο πρέπει να ξεφύγετε;

Ηταν μια απαιτητική δουλειά, από την οποία έμαθα πολλά. Δούλευα πολλές ώρες και έπρεπε να διανύω σαράντα χιλιόμετρα για να φτάσω στη δουλειά και να επιστρέψω. Η στιγμή που είπα «ως εδώ» δεν ήρθε ξαφνικά – χτιζόταν από καιρό. Νομίζω πως κάθε μεγάλη αλλαγή στη ζωή μας έχει προγραμματιστεί και προαποφασιστεί, πολύ πριν την παραδεχτούμε συνειδητά. Οι άνθρωποι είμαστε ένα σύνολο διανυσμάτων που συνεχώς τείνουν κάπου. Δύσκολα μπορεί κανείς να πάει κόντρα σε αυτή την κίνηση. Εγώ το πήρα απόφαση μια κανονική μέρα σαν τις άλλες, την ώρα που οδηγούσα. Και έτσι ξαφνικά βρέθηκα από αυτό το περιβάλλον σε ένα δωμάτιο επτά τετραγωνικών, με μια άδεια σελίδα να περιμένει τα πάντα από μένα.

Μοιάζει κυρίως αφορμή και όχι αιτία.

Ετσι είναι. Η αιτία μάλλον ήρθε όταν πρώτη φορά πήρα το πρώτο βραβείο σ’ έναν διαγωνισμό ποίησης όταν ήμουν 12 ετών. Τότε ξεκίνησα να γράφω ιστορίες με πρωταγωνίστρια την αδελφή μου, στις οποίες, πάντα, στο τέλος πέθαινε.

Γιατί τη «σκοτώνατε»;

Ηταν ο βασανιστής μου. Ως μεγαλύτερη με είχε υποβάλει σε διάφορα «μαρτύρια». Ηταν ένα παιχνίδι διασκεδαστικό για εκείνη μόνο. Επρεπε με κάποιον τρόπο να της τραβήξω τη προσοχή και να αλλάξω την ισορροπία στη σχέση μας. Να υπάρχω και εγώ στα δικά της μάτια, όχι μόνο ως «θύμα». Φρόντιζα λοιπόν οι ιστορίες μου να έχουν αγωνία ώστε να μην μπορεί να τις αφήσει κάτω. Την ημέρα που ήρθε έξω από το δωμάτιό μου και με ρώτησε πότε θα έχω έτοιμη τη συνέχεια του βιβλίου, η σχέση μας άλλαξε. Εκείνη με είδε αλλιώς και εγώ εθίστηκα στο να περιμένει κάποιος τις ιστορίες μου.

Αυτό θέλατε να ελευθερώσετε μέσα από τη συγγραφή;

Μέσα από τη συγγραφή προσπαθώ να ελευθερώσω τους φόβους μου. Παλεύω με αγχώδη διαταραχή, μια πάθηση που με αναγκάζει να ψάχνω συνεχώς την άκρη σε έναν κόσμο που πολλές φορές μοιάζει ασταθής. Ξέρω πλέον πως όλοι οι φόβοι μου πηγάζουν από τον βασικό φόβο του θανάτου. Από πολύ μικρό παιδί είχα δυσκολία να αποδεχτώ αυτό το αμετάκλητο που μου προκαλούσε θυμό και σύγχυση. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί πρέπει να ζούμε με αυτή την κατάρα πάνω από το κεφάλι μας – ότι κάποια στιγμή κάποιος θα χαθεί. Εκεί νομίζω βρίσκεται η ρίζα των αγωνιών μου, σε συνδυασμό με μια πιο έντονη ευαισθησία που έχω ως άνθρωπος. Μέσα από τα βιβλία μου ψάχνω απαντήσεις, ίσως γι’ αυτό τα έργα μου έχουν μια σκληρότητα – γιατί ο ίδιος ο θάνατος είναι ανελέητος. Η συγγραφή γίνεται έτσι ένας τρόπος να αντιμετωπίσω αυτό το βάρος, να το μετατρέψω σε κάτι που μπορώ να κοιτάξω κατάματα.

Αυτή η μετάβαση από τη βεβαιότητα στο άγνωστο είχε κάποιο κόστος – υλικό, ψυχικό, κοινωνικό; Πώς το διαχειριστήκατε;

Το κόστος ήταν παντού. Υλικό, γιατί ξαφνικά έπρεπε να ζήσω με τα ελάχιστα και να εξαρτώμαι από αποταμιεύσεις που ήξερα ότι δεν θα ανανεωθούν. Ψυχικό, γιατί είχα εγκαταλείψει μια σταθερότητα που, όσο κι αν δεν με γέμιζε, με προστάτευε. Κοινωνικό, γιατί όταν σταματάς να έχεις δουλειά, χάνεις και τον τίτλο σου. Δεν λες «είμαι υπεύθυνος μάρκετινγκ», λες «γράφω», που σε κάνει στα μάτια των άλλων λίγο χόμπι, λίγο αόρατος. Το διαχειρίστηκα όπως διαχειρίζομαι όλα όσα με ξεπερνούν: με το γράψιμο. Είναι το μόνο που μπορώ να κάνω καλά, ακόμη κι όταν όλα πάνε στραβά. Οταν γράφω, παύω να υπάρχω εγώ και τα προβλήματά μου, σταματάει το άγχος μου και οι ελεεινοί φόβοι μου. Χρησιμοποιώ ένα άλλο μέρος του εγκεφάλου μου, που εκεί είναι όλα καλύτερα.

Μέσα από όλη αυτή τη δύσκολη μετάβαση τι σας κράτησε όρθιο;

Η επιμονή. Ή για να το πω πιο σωστά: η άρνηση να κάνω πίσω. Δεν ήταν ακριβώς θάρρος, ούτε αισιοδοξία. Ηταν μια εσωτερική βεβαιότητα – παράλογη, σχεδόν παιδική – ότι αυτό που κάνω έχει νόημα. Με βοήθησε πολύ επίσης η πίστη των γονιών μου. Ποτέ δεν είδαν σ’ εμένα έναν γιο που κάθεται σπίτι και δεν δουλεύει· αντίθετα, έβλεπαν πως το παιδί τους πασχίζει να κάνει αυτό που θέλει στη ζωή του. Οταν λοιπόν τέλειωσαν τα χρήματα και κανείς δεν έπαιρνε το βιβλίο μου, εκείνοι μου είπαν, συνέχισε αυτό που κάνεις, εμείς είμαστε εδώ. Ολα, έπειτα από αυτήν την κουβέντα, με έναν μαγικό τρόπο, πήραν τον δρόμο τους.

Μια από τις κριτικές του τελευταίου σας βιβλίου επισημαίνει ότι «κάτι μένει ανερμήνευτο και γκροτέσκο». Υπάρχει μέσα σας ένα αντίστοιχο «ανερμήνευτο κομμάτι» που ακόμη δεν έχετε εξηγήσει;

Νομίζω πως αυτό το «ανερμήνευτο» υπάρχει μέσα σε όλους. Το κομμάτι που δεν μπορείς να περιγράψεις με λέξεις – και όμως, εκείνες το γυροφέρνουν. Για μένα είναι συνδεδεμένο με τον φόβο και τη συγκίνηση, που πολλές φορές μοιάζουν το ίδιο. Είναι στιγμές που δεν καταλαβαίνω τον εαυτό μου, αλλά τον παρατηρώ ως χαρακτήρα. Και γράφοντας, προσπαθώ να τον ξεγυμνώσω. Οχι για να τον καταλάβω, απαραίτητα. Αλλά για να τον αντέξω.

Φοβάστε ή ανυπομονείτε να το γράψετε στο επόμενο βιβλίο;

Η πρώτη ενστικτώδης απάντηση είναι να πω πως φοβάμαι. Φοβάμαι γιατί είναι κάτι τελείως διαφορετικό από οποιοδήποτε άλλο βιβλίο μου. Η θεματική, η γραφή, όλα θα δοκιμαστούν. Θα πληκτρολογήσω λέξεις που μέχρι σήμερα δεν τολμούσα να το κάνω. Και όπως στα λέω αυτά, συνειδητοποιώ ότι με πιάνει ενθουσιασμός. Για να απαντήσω σωστά λοιπόν, θα έλεγα πως ο εθισμός μου να δω αν θα αρέσει ένα νέο έργο μου είναι μεγαλύτερος από τον φόβο μου, οπότε, η σωστή απάντηση είναι πως ανυπομονώ.