Πάνω από 200 έργα ζητούν δικαιοσύνη για τα ζώα

Eνας παγκόσμιος χάρτης που σχηματίζεται από ακατανόητες, εκ πρώτης όψεως, λέξεις (στην πραγματικότητα είναι ονόματα ζώων υπό εξαφάνιση γραμμένα σε γλώσσες υπό εξαφάνιση) δεσπόζει στον μεγάλο τοίχο του υπογείου του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Κάθε μέρα, λίγο λίγο, θα εξαφανίζεται, καθώς θα τον σβήνει μια ρομποτική βούρτσα, που θα περνά πάνω από την επιφάνειά του κάθε δύο ημέρες. Λίγο πιο κει ζωγραφικά πορτρέτα από πιθήκους που εξαναγκάζονται σε αϋπνία ως πειραματόζωα, μακέτες για το πώς σχεδιάζεται ένας ζωολογικός κήπος με γνώμονα την καλύτερη θέαση των ζώων και όχι την άνεσή τους, αλλά και μια μικρή πινακοθήκη με τις φωτισμένες εικόνες όλων εκείνων των ζώων – από τις φρουτόμυγες του 1947 έως τη διάσημη σκυλίτσα Λάικα – που ταξίδεψαν εκτός Γης πριν επιχειρήσει το πρώτο του ταξίδι στο Διάστημα ο άνθρωπος, ο Γιούρι Γκαγκάριν.

Η μεγαλύτερη έκθεση

Είναι μερικοί μόνο από τους πρωταγωνιστές της έκθεσης «Why Look at Animals? Δικαιοσύνη για τη μη ανθρώπινη ζωή» που εγκαινιάζεται απόψε στο ΕΜΣΤ με τη συμμετοχή 60 καλλιτεχνών από 25 χώρες. Περισσότερα από 200 έργα έχουν «καταλάβει» όλους τους ορόφους του κτιρίου στη μεγαλύτερη έκθεση που έχει διοργανώσει ως τώρα το μουσείο, σύμφωνα με την καλλιτεχνική του διευθύντρια και επιμελήτρια της έκθεσης, Κατερίνα Γρέγου. «Είναι μια δύσκολη έκθεση, αποτέλεσμα δεκαετούς έρευνας και διετούς προετοιμασίας, που ελπίζουμε να αφυπνίσει τους επισκέπτες και να τους βοηθήσει να συνειδητοποιήσουν όχι τι τρώμε, αλλά ποιον τρώμε» είπε στην αρχή της τρίωρης χθεσινής ξενάγησης, παρουσιάζοντας το σκεπτικό της.

Πολιτική και σκοτεινή σε πολλά σημεία της, με χιούμορ και αισιοδοξία σε άλλα, η έκθεση επιτρέπει στον επισκέπτη να ανακαλύψει τη ζούγκλα που κρύβεται στο Πεδίον του Αρεως και τους μικροσκοπικούς ιπτάμενους κατοίκους της στις φωτογραφίες του Νίκου Μάρκου. Να εξερευνήσει με το βλέμμα του τα μπρούτζινα γλυπτά που συνδημιουργεί ο Αμερικανός Τζόζεφ Χάβελ με τον παπαγάλο του, τη Χάνα. Να απολαύσει το ρεσιτάλ πιάνου του Λάιον Χίνρικς με μοναδικούς ακροατές του πουλιά που τον συνοδεύουν κελαηδώντας, στο βίντεο της Ανίκα Καρς. Να περιεργαστεί τη στάση του τραμ των Βρυξελλών που η Ελιζαμπέτα Μπενάσι έφτιαξε από εκμαγεία οστών άγριων ζώων του Βασιλικού Μουσείου Κεντρικής Αφρικής, το οποίο είναι γεμάτο από λάφυρα που λεηλατήθηκαν από το Κονγκό. Να δει τον τρόπο που αποτύπωσε στον γύψο και στον χαλκό τα κατοικίδια ο Ευριπίδης Βαβούρης, γνωστός από το μαρμάρινο λαγωνικό του στη Φωκίωνος Νέγρη. Και να δει τα φωτογραφικά πορτρέτα που αναδεικνύουν τον χαρακτήρα προβάτων και αρνιών στο έργο του Αιγύπτιου Ναμπίλ Μπούτρος, που περιβάλλουν τον Homo stupidus stupidus, έναν αποσυναρμολογημένο άνθρώπινο σκελετό μέσω του οποίου αμφισβητείται η θέση που αποδίδει ο άνθρωπος στον εαυτό του στον κόσμο.