Ο «εκπληκτικός» ζωγράφος {LF}Βίκτωρ Ουγκώ

Οταν ο Βίκτωρ Ουγκώ πέθανε στο Παρίσι το 1885, ήταν αναγνωρισμένος παγκοσμίως. Περίπου δύο εκατομμύρια άνθρωποι ακολούθησαν τη νεκρώσιμη πομπή του από την Αψίδα του Θριάμβου έως το Πάνθεον όπου ετάφη.

Και μπορεί οι περισσότεροι να τον γνωρίζουν ως συγγραφέα των «Αθλίων» – σε μεγάλο ποσοστό από το ομώνυμο μιούζικαλ που έχουν παρακολουθήσει περισσότεροι από 130 εκατομμύρια θεατές σε 53 χώρες και 22 γλώσσες, ενώ στο Γουεστ Εντ αποτελεί τη μακροβιότερη παράσταση καθώς έχει παιχτεί 15.000 και πλέον φορές.

Η Βασιλική Ακαδημία του Λονδίνου ωστόσο παρουσιάζει μια λιγότερο γνωστή πτυχή του δημιουργικού ταλέντου του Ουγκώ: εκείνη του ζωγράφου μέσα από την έκθεση «Εκπληκτικά πράγματα: τα σχέδια του Βίκτωρος Ουγκώ».

Τα σχέδια αυτά δεν είχαν εκτεθεί ποτέ κατά τη διάρκεια της ζωής του, καθώς ο ίδιος τα απέρριπτε. Ηταν καλλιτέχνης «παρά τη θέλησή του», υποστήριζε. Σχεδίαζε για να χαλαρώσει, για να καταγράψει σκηνές από τα ταξίδια του, για να εικονογραφήσει γράμματα και για να ψυχαγωγήσει τα παιδιά του ή τους φίλους του. «Αυτά που οι άλλοι επιμένουν να τα αποκαλούν σχέδια είναι φτιαγμένα στα περιθώρια ή στα εξώφυλλα χειρογράφων την ώρα της σχεδόν ασυνείδητης ονειροπόλησής μου με ό,τι μελάνι απέμεινε στο στιλό μου», έλεγε ο ίδιος. Εκείνο, όμως, που είχε αρχίσει ως χόμπι απέκτησε μεγαλύτερη σημασία, ιδιαίτερα την περίοδο 1848 – 1851, όταν, αφού εγκατέλειψε τη συγγραφή για να αφοσιωθεί στην πολιτική, το σχέδιο έγινε η μοναδική του δημιουργική διέξοδος.

4.000 σχέδια

Ηταν ιδιαίτερα παραγωγικός όπως μαρτυρούν τα περίπου 4.000 σχέδια που έχουν φτάσει ως τις μέρες μας, εκ των οποίων 70 συνθέτουν την έκθεση της Βασιλικής Ακαδημίας. Μεγαλύτερα – όπως «Το Κάστρο με τον Σταυρό» – αλλά και μικροσκοπικά σε μέγεθος γραμματοσήμου, καλύπτουν μια ευρεία γκάμα θεμάτων: από τις πρώιμες καρικατούρες και τα ταξιδιωτικά του σχέδια μέχρι τα δραματικά τοπία του και τα πειράματά του με την αφαίρεση, πολλά από τα οποία αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για ρομαντικούς και συμβολιστές ποιητές, ενώ ο Βίνσεντ βαν Γκογκ τα χαρακτήρισε ως «εκπληκτικά πράγματα».

«Οταν δει κανείς τα έργα του Ουγκώ συγκεντρωμένα σε αυτήν την έκθεση, τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά ύστερα από 50 χρόνια στη Βρετανία, αποκαλύπτεται ένα ταλέντο που αξίζει να καταγραφεί στην Ιστορία της Τέχνης», υποστηρίζει η κριτικός τέχνης Ρέιτσελ Κάμπελ – Τζόστον σε άρθρο της στους βρετανικούς «Times», επισημαίνοντας ότι ο Ουγκώ έναν αιώνα πριν από τους σουρεαλιστές ενσωμάτωσε κηλίδες μελάνης καθώς και υλικά που βρήκε – κοπριά, καπνό ή λαδομπογιά – στις εικόνες του, χρησιμοποιώντας κουρέλια, ραβδιά και πέτρες για να δημιουργήσει εφέ. H έκθεση θα διαρκέσει έως τις 29 Ιουνίου.