Βραβείο στην «αρχιτεκτονική {CR}που αποκαλύπτει»

Το Βραβείο Pritzker για το 2025, την υψηλότερη διάκριση για τον αρχιτεκτονικό κόσμο, θα λάβει ο κινέζος αρχιτέκτονας Λιου Τζιακούν από το Τσενγκντού. Είναι ο τρίτος αρχιτέκτονας από την Κίνα που λαμβάνει το βραβείο από την ίδρυσή του, το 1979, μετά τον κινεζοαμερικανό αρχιτέκτονα Ι. Μ. Πέι και τον ιδρυτή του Amateur Architecture Studio Ουάνγκ Σου.

Ο πρόεδρος της φετινής κριτικής επιτροπής του βραβείου Πρίτζκερ Αλεχάντρο Αραβένα αναγνώρισε στον Λιου Τζιακούν τη σημασία που δίνει στον άνθρωπο και στις κοινότητες καθιστώντας τους επίκεντρο του έργου του. Σύμφωνα με το σκεπτικό της επιτροπής Πρίτζκερ «ο Λιου Τζιακούν αντί για ένα στυλ, έχει αναπτύξει μια στρατηγική που δεν βασίζεται σε μια επαναλαμβανόμενη μέθοδο, αλλά στην αξιολόγηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και απαιτήσεων κάθε έργου με διαφορετικό τρόπο».

Ο Λιου μέσα από το έργο του που δημιούργησε τα τελευταία σαράντα χρόνια στη γενέτειρά του δηλώνει ότι η «αρχιτεκτονική θα πρέπει να αποκαλύπτει κάτι – θα πρέπει να αποσπά, να διυλίζει και να κάνει ορατές τις εγγενείς ποιότητες των ανθρώπων που κατοικούν τον τόπο τους. Εχει τη δύναμη να διαμορφώνει την ανθρώπινη συμπεριφορά και να δημιουργεί ατμόσφαιρες, προσφέροντας μια αίσθηση γαλήνης και ποίησης, προκαλώντας συμπόνια και έλεος καλλιεργώντας μια αίσθηση κοινοτικού μερισμού». Ξεκίνησε τις σπουδές του το 1978, στο Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής και Μηχανικής στο Chongqing. Αποφοίτησε το 1982 και ξεκίνησε την καριέρα του στην κρατική εταιρεία Chengdu Architectural Design and Research Institute, ενώ ταυτόχρονα καθιερώθηκε ως συγγραφέας. Σχεδόν δύο δεκαετίες αργότερα, το 1999, ίδρυσε το ομώνυμο στούντιο Jiakun Architects.

Δημόσιοι χώροι

Ο Λιου δημιουργεί ελεύθερους δημόσιους χώρους σε πυκνοκατοικημένες πόλεις. Το West Village (Chengdu, Κίνα, 2015), το μεγαλύτερο έργο του, είναι ένα πενταώροφο κτίσμα που εκτείνεται σε ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο και έρχεται σε οπτική αντίθεση με την τυπική χαρακτηριστική κατασκευή μεσαίων και πολυώροφων κτιρίων στην κινεζική ενδοχώρα. Σε αυτό το πρόγραμμα χρησιμοποιεί «αναγεννημένα τούβλα» όπως τα ονομάζει. Πρόκειται για την πατέντα του καθώς δίνει νέα χρήση στα υλικά. Τα αναγεννημένα τούβλα προέρχονται από την ανακύκλωση φερτών υλικών από τα ερείπια του σεισμού του 2008 στο Wenchuan που τα ενισχύει με ίνες σιταριού και τσιμέντο και παράγει ενισχυμένα τούβλα με μεγαλύτερη φυσική και οικονομική απόδοση από το πρωτότυπο.

«Η συγγραφή μυθιστορημάτων και η άσκηση της αρχιτεκτονικής είναι ξεχωριστές μορφές τέχνης και δεν προσπάθησα σκόπιμα να συνδυάσω τα δύο» είπε κάποτε ο Λιου. «Ωστόσο, ίσως λόγω του διπλού μου υπόβαθρου, υπάρχει μια ουσιαστική σύνδεση μεταξύ τους στο έργο μου. Από τη μία η αφηγηματική ποιότητα και η επιδίωξη της ποίησης εντοπίζονται στα σχέδιά μου».