Αναδρομική με αίσθηση μυστηρίου

Από ξύλο ή μέταλλο, μπορεί να είναι μικροσκοπικό και ακουμπισμένο απαλά σε ένα στρώμα από βαμβάκι. Μπορεί να αιωρείται απειλητικά ή να αποτελεί πυρηνικό στοιχείο μιας πιπίλας. Εχει το σχήμα του αστυνομικού κλομπ, του ματρακά – δηλαδή του σφυριού που χρησιμοποιεί ο γλύπτης – ή και του φαλλού.

Είναι η Ματράκ-Φαλλός, το πυρηνικό στοιχείο στη δουλειά του Θόδωρου γλύπτη (όπως ήθελε να συστήνεται ο ίδιος). Του καλλιτέχνη που πέρασε στη νεοελληνική Ιστορία της Τέχνης ως πρωτεργάτης της θεσμικής κριτικής και της ενασχόλησης με την επιρροή των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης σε ερωτήματα όπως τι είναι καλλιτέχνης, τι είναι έργο τέχνης και ποιος είναι ο ρόλος της τέχνης, συχνά με ιδιαίτερο χιούμορ.

Και είναι αυτή η Ματράκ-Φαλλός που κρατά κεντρικό ρόλο στα έργα που συνθέτουν τη νέα έκθεση του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης «Θόδωρος, γλύπτης – Αντί αναδρομικής» που εγκαινιάζεται το Σάββατο στον δεύτερο – πλήρως αναδιαμορφωμένο – όροφο του μουσείου, σε επιμέλεια Σταμάτη Σχιζάκη, και θα διαρκέσει έναν χρόνο. Βασισμένη στη δωρεά προς το ΕΜΣΤ του καλλιτέχνη, ο οποίος πέθανε πριν από επτά χρόνια, η έκθεση δεν ακολουθεί χρονολογική πορεία, αλλά παρουσιάζει ενότητες της δουλειάς του Θόδωρου γλύπτη (κατά κόσμον Παπαδημητρίου) σε έναν διαγενεακό διάλογο με τους σύγχρονους καλλιτέχνες Νίκο Αρβανίτη, Πάκυ Βλασσοπούλου, Ιριδα και Λήδα Λυκουριώτη, Κώστα Μπασάνο και Γιάννη Παπαδόπουλο.

Αλλοτε διαδραστική – προκαλώντας τους επισκέπτες να αγγίξουν τα έργα και να τα δουν να μεταμορφώνονται –, άλλοτε αφήνοντάς τους με την αίσθηση του μυστηρίου – όπως με την απορία τι περιέχουν οι μεταλλικοί κύβοι που σφράγισε το 1976 στο πλαίσιο μιας θεατρικής του δράσης.

Το ρολόι του Μετρό

Βινύλια και βιντεοσκοπημένες περφόρμανς αλλά και τηλεοπτικές εμφανίσεις, σελίδες των «ΝΕΩΝ» με θέσεις του για την τέχνη, η περικεφαλαία αυτοκτονίας – στο εσωτερικό της οποίας βρίσκεται ένα καρφί –, η μακέτα για το πλέον προβεβλημένο έργο του, το Ρολόι στον σταθμό του Μετρό στο Σύνταγμα, και ο Καταπέλτης Τεχνητών Ηλιων, που έχει «σκαρφαλώσει» σε ένα περβάζι του ΕΜΣΤ αγναντεύοντας τον τεχνητό κήπο στον οποίο έχει μεταμορφωθεί η τελευταία αίθουσα, είναι μερικές μόνο από τις στάσεις που υπόσχονται μια ενδιαφέρουσα εμπειρία ανάμεσα σε έργα που θέτουν διαχρονικά ερωτήματα.