Υψηλότερη η θνησιμότητα σε Δυτ. Αττική και κέντρο

Διαφοροποίηση της θνησιμότητας ανάλογη με τον «κοινωνικό διαχωρισμό» ανά περιοχή εντοπίζεται στην Αττική. Η μελέτη που δημοσίευσε το Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών και η οποία σκιαγραφεί το μωσαϊκό της θνησιμότητας στην Αττική είναι αποκαλυπτική: την περίοδο 2014-2021, ο Κεντρικός και ο Δυτικός Τομέας της Αττικής παρουσίασαν εμφανώς μεγαλύτερα ποσοστά θνησιμότητας σε σχέση με τον Βόρειο και τον  Νότιο Τομέα της Περιφέρειας – και αυτό παρότι στον Δυτικό Τομέα ο μέσος όρος ηλικίας είναι χαμηλότερος από τις υπόλοιπες περιοχές της Αττικής.

Τα ευρήματα φαίνεται να συμβαδίζουν με τα διεθνή στοιχεία. Πριν από μερικά χρόνια έρευνα του Πανεπιστημίου Imperial College του Λονδίνου, που είχε δημοσιευθεί στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Lancet Public Health», είχε αποφανθεί ότι οι φτωχοί ζουν κατά μέσο όρο έως και 10 χρόνια λιγότερο από ό,τι όσοι ανήκουν στις πιο ευκατάστατες κοινωνικές τάξεις.

Οπως εξηγεί ο Χαράλαμπος Δάντης, ερευνητής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, ο οποίος μελέτησε τη θνησιμότητα στην Αττική, προκύπτει μια «έντονη χωρική διαφοροποίηση, καθώς ο Βόρειος και ο Νότιος Τομέας έχουν διαχρονικά τους χαμηλότερους δείκτες. Ειδικότερα, οι μόνες περιφερειακές ενότητες το 2014 που κατέγραψαν τη χαμηλότερη θνησιμότητα –μικρότερη των 10 θανάτων ανά 1.000 κατοίκους – ήταν αυτές των δύο προαναφερθέντων Τομέων, ενώ το 2021, μεσούσης της πανδημίας, αυτές με τους υψηλότερους δείκτες – 14 με 15  θανάτους ανά 1.000 κατοίκους – ήταν του Δυτικού και του Κεντρικού Τομέα Αθηνών καθώς και του Πειραιά-Νησιών».

Οι διαφοροποιήσεις είναι αξιοσημείωτες. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το 2014 στον Βόρειο Τομέα καταγράφηκαν 8,7 θάνατοι ανά 1.000 άτομα, ενώ στον Πειραιά – Νήσων 11,1 θάνατοι ανά 1.000 άτομα. Το 2021, εν μέσω της πανδημίας COVID-19, η διαφορά είχε διευρυνθεί: ο Βόρειος Τομέας εμφάνισε δείκτη 10,9 θανάτους/1.000  άτομα, ενώ η ΠΕ Πειραιά – Νήσων είχε 14,9.

Σύμφωνα με την πρόσφατη απογραφή, εξηγεί ο Δάντης, «η Δυτική Αττική είναι πολύ νεανικότερη, καθώς η διάμεση ηλικία του πληθυσμού της μόλις υπερβαίνει τα 41 έτη, έναντι 45,5-46 ετών των άλλων τεσσάρων περιφερειακών ενοτήτων. Οσον αφορά την κοινωνικοοικονομική δομή των περιοχών της Περιφέρειας, «τα στοιχεία του αφήνουν να διαφανεί ότι οι “υψηλές” κοινωνικο-επαγγελματικές κατηγορίες υπερ-εκπροσωπούνται στις ΠΕ του Βόρειου και του Νότιου Τομέα Αθηνών και οι “εργατικές τάξεις” στον Δυτικό αντίστοιχα, ενώ “μεικτοί κοινωνικοί χώροι” είναι κυρίως αυτοί του Κεντρικού Τομέα και του Πειραιά, όπου υπάρχει «κάθετη κοινωνική διαφοροποίηση», με τις υψηλότερες κοινωνικο-επαγγελματικές τάξεις να κατοικούν στους υψηλούς ορόφους και τις εργατικές τάξεις και τους μετανάστες στα διαμερίσματα των κάτω ορόφων. Tα ευρήματα πρόσφατων μελετών δείχνουν επίσης ότι στις περιοχές με υψηλότερα μορφωτικό επίπεδο και εισόδημα, χαμηλότερα ποσοστά αλλοδαπών και υψηλότερη κάλυψη γης σε πράσινο, η ποιότητα ζωής που σχετίζεται με την υγεία είναι καλύτερη από αυτήν στις περιοχές με τα αντίθετα χαρακτηριστικά».

Για την υλοποίηση της έρευνας εξετάστηκαν τρεις χρονικές τομές: τα έτη 2014, 2019 και 2021. «Χρησιμοποιήθηκαν δύο δείκτες, ο Ακαθάριστος – ή Αδρός – Δείκτης Θνησιμότητας, που δίδεται από τη Eurostat, και ο Προτυποποιημένος Δείκτης Θνησιμότητας, δείκτη που υπολογίσαμε και που “αδρανοποιεί” τις επιπτώσεις στη μέτρηση της θνησιμότητας από τη διαφοροποιημένη ανάμεσα στις εξεταζόμενες χωρικές ενότητες κατανομή του πληθυσμού ανά ηλικία».