Πτώση με βαρίδι τις τράπεζες στο Χρηματιστήριο Αθηνών

Σε απώλεια 1.400 μονάδων για πρώτη φορά από τις αρχές του περασμένου Αυγούστου οδήγησε το κύμα ρευστοποιήσεων στο ελληνικό Χρηματιστήριο την περασμένη εβδομάδα, με πέντε στις πέντε πτωτικές συνεδριάσεις. Σε αυτό το διάστημα ο Γενικός Δείκτης σημείωσε απώλειες 3,69%, ενώ ακόμη πιο ισχυρή ήταν η υποχώρηση για τις τράπεζες, με την πτώση να ξεπερνά το 7%. Ως αποτέλεσμα ο βασικός χρηματιστηριακός δείκτης βρέθηκε σε χαμηλό 2½ μηνών και ο τραπεζικός σε χαμηλό 8 μηνών, με τα κέρδη τους από την αρχή του χρόνου να συρρικνώνονται σε 7,51% και 8,2% αντίστοιχα.

Μάλιστα η ημερήσια αξία των συναλλαγών ήταν ενισχυμένη σε σύγκριση με τις προηγούμενης ημέρες, υποδεικνύοντας τη μείωση των θέσεων σε ελληνικές μετοχές από μεγάλα χαρτοφυλάκια. Αναμφίβολα, αυτήν τη στιγμή αδύναμος κρίκος της αγοράς είναι οι τράπεζες, οι οποίες μετά τα επιτυχημένα placements του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) αδυνατούν να προσελκύσουν φρέσκα κεφάλαια και πλήττονται από κινήσεις κατοχύρωσης κερδών.

Σύμφωνα με αναλυτές, στην επενδυτική κοινότητα υπάρχουν ανησυχίες για την επίδραση που θα έχει η μείωση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στην οργανική τους κερδοφορία. Αυτόν τον μήνα το Διοικητικό της Συμβούλιο προχώρησε στην τρίτη μείωσή τους από τον περασμένο Ιούνιο και ετοιμάζεται για μία ακόμη κίνηση χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής τον Δεκέμβριο. Μάλιστα, δεν αποκλείεται το σενάριο αυτή τη φορά η περικοπή των παρεμβατικών της δεικτών να είναι μεγαλύτερη σε σχέση με τις προηγούμενες, φτάνοντας τις 50 μονάδες βάσης, υπό τον κίνδυνο της ύφεσης στις μεγάλες οικονομίες της ευρωζώνης.

Μία τέτοια εξέλιξη θα έχει αρνητική επίδραση στα καθαρά έσοδα των τραπεζών από το υφιστάμενο απόθεμα χορηγήσεων, η πλειονότητα του οποίου αφορά προγράμματα κυμαινόμενου επιτοκίου. Η αναπλήρωση των απωλειών, σύμφωνα με τους επιχειρησιακούς στόχους που έχουν θέσει οι τραπεζικές διοικήσεις, θα γίνει μερικώς από την επιτάχυνση των ρυθμών πιστωτικής επέκτασης, η οποία ευνοείται από την υποχώρηση του κόστους χρήματος. Μένει να φανεί εάν θα υπάρξει αύξηση των εκταμιεύσεων τα επόμενα χρόνια, ώστε να στηριχθεί η καθαρή κερδοφορία και οι τράπεζες να εκπληρώσουν τις υποσχέσεις τους για υψηλά μερίσματα κατά τις επόμενες χρήσεις.

Επιπρόσθετα τα πιστωτικά ιδρύματα προσβλέπουν σε ενίσχυση των καθαρών εσόδων από προμήθειες, η οποία θεωρείται πως μπορεί να επιτευχθεί διά της αύξησης της ζήτησης για εναλλακτικά επενδυτικά προϊόντα, μιας και οι αποδόσεις των προϊόντων σταθερού εισοδήματος θα υποχωρήσουν σημαντικά. Εξάλλου, οι τράπεζες δεν θα εισπράττουν μόνο από εδώ και στο εξής λιγότερους τόκους, αλλά θα μειωθούν και οι δικές τους σχετικές δαπάνες.

Συγκεκριμένα, όφελος θα υπάρξει από τη μείωση των αποδόσεων στις προθεσμιακές καταθέσεις, οι οποίες αντιπροσωπεύουν αυτήν τη στιγμή το 25% των συνολικών υπολοίπων, ενώ θα υποχωρήσει και το κόστος με το οποίο δανείζονται οι συστημικοί όμιλοι από τις αγορές. Αυτό θα τους δώσει τη δυνατότητα να εκδώσουν νέα ομόλογα με χαμηλότερα κουπόνια, μέρος των οποίων θα χρησιμοποιηθεί για την αποπληρωμή ακριβότερων τίτλων που είχαν διαθέσει την τελευταία διετία.

Τέλος, κέρδη θα εγγράψουν από τις θέσεις αντιστάθμισης του επιτοκιακού κινδύνου, που άρχισαν να ανοίγουν μεθοδικά από την περσινή χρονιά. Τα θέματα αυτά θα βρεθούν στον επίκεντρο των παρουσιάσεων που θα πραγματοποιήσουν οι διοικήσεις τους, στο πλαίσιο της δημοσιοποίησης των οικονομικών καταστάσεων του γ’ τριμήνου 2024, η οποία θα ξεκινήσει αυτήν την εβδομάδα με την Τράπεζα Πειραιώς.