Ο διάλογος του Πικάσο {LF}με τον εξόριστο κουρέα του

Μια φιλομοναρχική ισπανική εφημερίδα. Ενας κώδικας ζωγραφισμένος στις σελίδες της που αποτελείται από ταύρους και ταυρομάχους. Και δύο συνένοχοι που μπορούσαν μόνο εκείνοι να τον διαβάσουν: ο εκ των πλέον επιδραστικών και διάσημων καλλιτεχνών του 20ου αιώνα, ο Πάμπλο Πικάσο, και ο κουρέας του, Εουχένιο Αριάς.

Η ιστορία τους – γνωστή μεν στους ερευνητές, αλλά όχι ιδιαιτέρως διαδομένη στο ευρύ κοινό – θα μπορούσε να αποτελεί κινηματογραφικό σενάριο. Το υλικό που τεκμηριώνει τη συγκεκριμένη σχέση  – σχέδια, χαρακτικά και κεραμικά, μεταξύ άλλων, προερχόμενα από τις συλλογές του μουσείο στο πατρικό σπίτι του Πικάσο στη Μάλαγα και τα οποία σε μεγάλο βαθμό παρουσιάζονται για πρώτη φορά εκτός Ισπανίας – συνθέτει την έκθεση «Pablo Picasso: Εξορία και νοσταλγία» που θα φιλοξενεί το MOMus – Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης – Συλλογή Κωστάκη από τις 12 Ιουλίου.

Οι δύο άνδρες γνωρίστηκε στο Βαλορίς της Νότιας Γαλλίας, όπου ο Αρίας είχε διαφύγει ως αριστερός πολιτικός εξόριστος από το καθεστώς του Φράνκο και εργαζόταν ως κουρέας. Από το 1948 ως τον θάνατο του ζωγράφου το 1973 συναντιόντουσαν πολύ συχνά, συζητούσαν την πολιτική κατάσταση στην Ισπανία και το μέτωπο της αντίστασης και νοσταλγούσαν την πατρίδα τους παρακολουθώντας τις ειδήσεις για τις ταυρομαχίες.

Ο Αρίας, επιμελής παρατηρητής των γεγονότων και εξελίξεων στην Ισπανία, αγόραζε την (δεξιά και φιλομοναρχική) ισπανική εφημερίδα «ABC», την οποία έστελνε στη συνέχεια στον Πικάσο, υπογράμμιζε τα άρθρα που του κινούσαν το ενδιαφέρον και τους προσέθετε σχέδια – κυρίως κόκκινους ταύρους, ταυρομάχους και έφιππους πικαδόρες – σημειώσεις και διακοσμητικές πινελιές, προτού τα επιστρέψει στον κουρέα, σχεδόν πάντα στις σελίδες που ήταν αφιερωμένες στις ταυρομαχίες.

Οι ταύροι

«H έκθεση δεν αφορά όμως μόνο την ιστορία μιας φιλίας. Δίνει μια νέα διάσταση στην εικόνα του ταύρου, που ο Πικάσο χρησιμοποίησε ποικιλοτρόπως στο έργο του ως μεταφορά άλλοτε της αναπαράστασης του ισπανικού λαού, άλλοτε του αγώνα κατά του φασισμού αλλά και ως αντανάκλαση της εικόνας του ίδιου του τού εαυτού, της αρρενωπότητας την οποία ποτέ δεν έπαψε να επιδεικνύει και για την οποία του ασκήθηκε κριτική από το σύγχρονο φεμινιστικό κίνημα», σημειώνει η καλλιτεχνική διευθύντρια MOMus – Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης – Συλλογή Κωστάκη, Μαρία Τσαντσάνογλου, καθώς η έκθεση αποτελεί μέρος της διεθνούς συνεργασίας του MOMus με τον Δημόσιο Οργανισμό Διοίκησης του Σπιτιού – Μουσείου Pablo Ruiz Picasso και άλλων Μουσειακών και Πολιτιστικών Φορέων της Μάλαγα στο πλαίσιο της οποίας ήδη 450 έργα της συλλογής Κωστάκη βρίσκονται στην ισπανική πόλη για τη μεγάλη έκθεση με τίτλο «Ουτοπία και πρωτοπορία. Ρωσική τέχνη στη συλλογή Κωστάκη του MOMus – Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης».