«Ηξερε να μετατρέπει το τυχαίο σε πρόσκληση δημιουργική»

Της Ιουλίτας Ηλιοπούλου

«Το τέλος είναι η αρχή» έγραφε κάπου ο Γιώργος Στεφανάκης, έχοντας μια συνεχή και θαυμαστή θετική στάση απέναντι στη ζωή και στις πολύτροπες αλλαγές της, απέναντι σε ό,τι ή όποιον αγαπούσε.

Με στωικότητα, ή αυθυποβολή αν πω θα είναι λίγο, με δύναμη ψυχική είναι πιο σωστό, ήξερε να μετατρέπει το τυχαίο ή το δύσκολο σε ευκαιρία, σε πρόσκληση δημιουργική.

Ηξερε να απαντά σε κάθε αιφνιδιασμό, να προσαρμόζεται στην αλλαγή αναζητώντας και βρίσκοντας τη θετική πλευρά πάντα. Οντας από πολύ νωρίς μέσα στον κόσμο της γνώσης, της επιστήμης, του στοχασμού, των ονείρων αλλά και της πράξης, συνδύασε την άσβεστη επιθυμία του για μάθηση, τη φιλέρευνη σκέψη του με την πρακτική αποτελεσματικότητα, το εύρος των ενδιαφερόντων του με την κοινωνική προσήνεια, την αγάπη στις τέχνες με τη δυναμική διαχείριση των συμβαινόντων.

Παρ’ ολίγον αρχαιολόγος σύμφωνα με την κλίση και τις σπουδές του, νομικός ικανός επίσης, απάντησε στις πρώτες οικογενειακές δυσκολίες με τη διαμόρφωση μιας επαγγελματικής καριέρας αξιοζήλευτης – και πέραν των στενών ορίων του δικηγορικού επαγγέλματος υπηρετώντας ποικίλους θεσμούς –, χωρίς, ωστόσο, ποτέ να απομακρυνθεί από τις ζωτικές πνευματικές του ανάγκες, διασταυρώθηκε με σπάνιους ανθρώπους πνευματικούς, ανοίγοντας έναν δημιουργικό διάλογο μαζί τους. Αγάπησε τον Χατζιδάκι, τον Καζαντζάκη, τον Νίτσε, τον Ελύτη, τη σκέψη και τέχνη που αναζητά αυτό που κείται πέραν. Μελετητής επίμονος, συγγραφέας βιβλίων με ιδιαίτερο ενδιαφέρον όπως η Αναφορά στον Καζαντζάκη ή οι Επαναγνώσεις αλλά και το τελευταίο εκδοθέν, με ξεχωριστό τρόπο αυτοβιογραφικό, «email στην οδό Aγίου Ορους», ή και αυτό που τώρα ετοίμαζε, ο Γιώργος Στεφανάκης αίφνης πήρε τον δρόμο που ζήλωσε, τον δρόμο του δεύτερου εαυτού του, προς την οδό την αόρατη ενός ιδανικού Αγίου Ορους.

Του Θανάση Θ. Νιάρχου

Ο νομικός, στοχαστής και δοκιμιογράφος Γιώργος Εμμ. Στεφανάκης, υπήρξε ίσως ο τελευταίος μιας σπάνιας πλέον συνομοταξίας ανθρώπων που το σημαντικότερό τους βιβλίο το έγραφαν καθημερινά, καθ’ οδόν σχεδόν, ενώ συζητούσαν με τους γνωστούς τους και τους φίλους του, χωρίς την πρόθεση η συζήτησή τους να διασωθεί παρά μόνο – στην καλύτερη περίπτωση – ως άρθρο σε μια εφημερίδα, η ως έναυσμα για συζήτηση σε μια επόμενη συνάντησή τους. Με τους δρόμους της Αθήνας και ιδιαίτερα τα καφέ της πλατείας Κολωνακίου να μεταβάλλονται στον φυσικό χώρο για μια ανταλλαγή πληροφοριών – κατά βάθος στην έκφραση μιας προσωπικής αγωνίας – ισότιμης με μια ελεύθερη σπουδή. Καθώς με τον πιο γοητευτικό και εύρυθμο τρόπο συνέπλεαν στην ολοκλήρωσή της μορφές που εξικνούνταν από τον Μάρτιν Χάιντεγκερ ως τον πατέρα Βασίλειο της Ιβήρων και από τον Μάρκο Αυγέρη ως τους πεζογράφους Βασίλη Μοσκόβη και Τριαντάφυλλο Πίττα.

Συγγραφέας ο ίδιος πολύτιμων βιβλίων – μαρτυριών, έδινε έναν πνευματικά εύχαρι τόνο είτε ως συνομιλητής του Οδυσσέα Ελύτη, του Μάνου Χατζιδάκι και του Νίκου Γκάτσου, είτε σε μια πανεπιστημιακή αίθουσα με θορυβώδεις και ανυπόμονους φοιτητές. Προικισμένος, επιπλέον, με μια τεράστια εξισορροπητική ικανότητα, κατόρθωνε, χωρίς ιδιαίτερο ψυχικό και πνευματικό κόστος και πάντοτε χαμογελαστός, στις όποιες δημόσιες θέσεις καταλάμβανε να αντιτίθεται στην προϊσταμένη του πολιτική αρχή χωρίς να συγκρούεται μαζί της και, ταυτόχρονα, να ικανοποιεί τα αιτήματα μιας αμετροεπούς στις διεκδικήσεις της συντεχνίας. Αποχαιρετούμε με δάκρυα στα μάτια μια γνήσια, υπαρξιακά και κοινωνικά, θρησκευόμενη ψυχή καθώς και τον φίλο και «συναθλητή» στις ατέρμονες περιπλανήσεις στις εσχατιές του Αγίου Ορους.