Η Τουρκία αποδομεί το βρετανικό αφήγημα για το «φιρμάνι»

Απρόσμενη και θερμή υποστήριξη από την Τουρκία στο ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα βρήκε η Ελλάδα κατά την 24η Σύνοδο της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσης (ICPRCP), που ολοκλήρωσε τις εργασίες της προ ημερών. Στο πλαίσιο των εργασιών της συζητήθηκε, όπως τα τελευταία 40 χρόνια, για ακόμη μία φορά το θέμα της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα και υιοθετήθηκε σύσταση υπέρ του ελληνικού αιτήματος, στο οποίο μεταξύ άλλων καλούνται για μία ακόμη φορά οι δύο πλευρές να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειές τους για την επίλυση της διαφοράς.

«Θέλουμε ολόψυχα να ευχαριστήσουμε την ελληνική αντιπροσωπεία για την προβολή των επιχειρημάτων τους με πραγματικά και συγκεκριμένα στοιχεία, όπως στην υπόθεση (των Γλυπτών) για περισσότερα από 40 χρόνια τώρα. Και ως επικεφαλής της μονάδας καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης πολιτιστικής κληρονομιάς στην Τουρκία δεν έχουμε υπόψη μας κανένα έγγραφο που να νομιμοποιεί αυτή την αγορά που έγινε από το αποικιοκρατικό Ηνωμένο Βασίλειο εκείνη την εποχή. Επομένως δεν νομίζω ότι υπάρχει χώρος για να συζητήσουμε τη νομιμότητά της ακόμη και σύμφωνα με τη νομοθεσία της εποχής και ανυπομονώ ολόψυχα να γιορτάσουμε την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, καθώς πιστεύουμε ότι θα σηματοδοτήσει την αλλαγή συμπεριφοράς προς την προστασία της πολιτιστικής ιδιοκτησίας και αποτελεί το ισχυρότερο μήνυμα που δίνεται παγκοσμίως. Γι’ αυτό μείνετε δυνατοί» δήλωσε η προϊσταμένη του Τμήματος Καταπολέμησης της Λαθρεμπορίας του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας Ζεϊνέπ Μποζ.

Οι δηλώσεις αυτές είναι ιδιαιτέρως σημαντικές καθώς δεν προστίθενται απλώς σε εκείνες που υποστήριξαν με σθένος τις ελληνικές θέσεις. Προέρχονται από τη χώρα-διάδοχο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Αρχές της οποίας βάσει του βρετανικού αφηγήματος παραχώρησαν στον λόρδο Ελγιν το φιρμάνι που τους έδινε το δικαίωμα να αφαιρέσουν τα Γλυπτά.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΦΑΣ – PARTHENON PROJECT

«Συμφωνία έως τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο»

Την εκτίμηση πως θα μπορούσε να υπάρξει έως τον Ιανουάριο συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Βρετανίας σχετικά με το ζήτημα του επαναπατρισμού των Γλυπτών εξέφρασε ο Γιάννης Λέφας σε συνάντηση που είχε με έλληνες δημοσιογράφους στην Αθήνα. Ο ιδρυτής του οργανισμού Parthenon Project θεωρεί πως δεν πρέπει να χαθεί το momentum της δυναμικής που θα δημιουργηθεί μετά τις βρετανικές εκλογές της 4ης Ιουλίου, όπως και η συγκυρία ανακαίνισης της αίθουσας Ντουβίν, στην οποία εκτίθενται τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

Με δεδομένη τη διαρκώς αυξανόμενη υποστήριξη του βρετανικού κοινού υπέρ του ελληνικού αιτήματος, όπως αυτή καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις που διενεργούνται ανά εξάμηνο την τελευταία τετραετία και στις οποίες η άνοδος των υποστηρικτών του επαναπατρισμού έχει ανέλθει από το 50% στο 65% ο έλληνας επιχειρηματίας μιλά, όπως είπε, και με τις δύο ενδιαφερόμενες πλευρές. Περιμένει, ωστόσο, το πράσινο φως από κάποια από τις δύο για να προχωρήσει στο επόμενο βήμα: τη δημιουργία ενός διακρατικού ιδρύματος που θα διοικείται ισότιμα από εκπροσώπους των δύο χωρών και επιστήμονες διεθνούς βεληνεκούς και το οποίο θα αναλάβει την υλοποίηση της συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας – Βρετανίας.

Το σχέδιο

Στον σχεδιασμό του Γιάννη Λέφα είναι, όπως έχει αναφέρει και στην πρώτη του συνέντευξη στον ελληνικό Τύπο, στα «ΝΕΑ» (2/3/2024) και στον Γιάννη Ανδριτσόπουλο, η επανένωση όλων των Γλυπτών μόνιμα στο Μουσείο Ακρόπολης και η μετατροπή της αίθουσας Ντουβίν σε αίθουσα ελληνικών αρχαιοτήτων στο επίκεντρο της οποίας θα βρίσκεται ανά εξάμηνο ένα εξέχον έκθεμα από ελληνικό μουσείο περιβαλλόμενο από ελληνικές αρχαιότητες που βρίσκονται στις αποθήκες του Βρετανικού Μουσείου. Ο ίδιος έχει ήδη χρηματοδοτήσει το εγχείρημα με επταψήφιο ποσό, ενώ για να λειτουργήσει το ίδρυμα και να μπορεί να εξασφαλίζει μετακινήσεις και ασφάλεια αρχαιοτήτων, όπως και άλλες δράσεις – μεταξύ αυτών τη χρηματοδότηση της ανακαίνισης της αίθουσας Ντουβίν στο Βρετανικό Μουσείο και υποτροφίες – θα απαιτηθούν περί τα 60-80 εκατ. ευρώ, ποσό που θα συγκεντρωθεί μέσω χορηγών στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

«Η χορογραφία έχει ως εξής: έως τις βρετανικές εκλογές διατηρούμε χαμηλούς τόνους, αλλά αμέσως μετά θα ανεβάσουμε τον ρυθμό της προσπάθειας, ώστε να προχωρήσει η συμφωνία που θα είναι win-win. Εκτιμώ ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί συμφωνία ως τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο» ανέφερε ο κ. Λέφας, ο οποίος επισήμανε πως έχει δύο κόκκινες γραμμές, οι οποίες αν δεν τηρηθούν θα παύσει τη δράση του επί του θέματος: να επιστραφεί στην Αθήνα το σύνολο των Γλυπτών και να δεσμευτεί η χώρα μας ότι δεν θα διεκδικήσει άλλες αρχαιότητες από το Βρετανικό Μουσείο.