Η κλιματική αλλαγή και οι γεωπολιτικές εξελίξεις εκτόξευσαν την τιμή

Οι αντίξοες καιρικές συνθήκες για την παραγωγή – και ειδικά η απουσία επαρκών βροχοπτώσεων – έχουν προκαλέσει προβλήματα στην παραγωγή της ποικιλίας καφέ ρομπούστα ειδικά σε Βιετνάμ και Βραζιλία, οδηγώντας σε μεγάλη αύξηση τιμών χονδρικής. Επίσης πολλοί παραγωγοί στις χώρες αυτές, από όπου εξάγονται οι μεγαλύτερες ποσότητες ρομπούστα στον κόσμο, έχουν μειώσει τις αποστολές στο εξωτερικό ελπίζοντας να επωφεληθούν περισσότερο πουλώντας σε μεταγενέστερο χρονικό διάστημα.

Ετσι οι τιμές της ποικιλίας ρομπούστα, που αποτελεί το 40% με 45% της παγκόσμιας παραγωγής καφέ, έχουν εκτοξευτεί στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών. Ξεπέρασαν τα 1,90 δολάρια/λίβρα τον Απρίλιο από 1,16 δολάρια/λίβρα τον Απρίλιο του 2023, καταγράφοντας αύξηση 63%, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg. Αυτό δημιουργεί προϋποθέσεις για άνοδο στις τιμές λιανικής αφού η πιο φθηνή ποικιλία ρομπούστα χρησιμοποιείται κυρίως για την παραγωγή στιγμιαίων καφέδων και καφέδων τύπου εσπρέσο.

Στα τέλη του Μαρτίου το υπουργείο Γεωργίας του Βιετνάμ είχε προβλέψει ότι η παραγωγή καφέ στη συγκεκριμένη χώρα για το έτος καλλιέργειας 2023/24 θα είναι τελικά μειωμένη 20%, στους 1,47 εκατ. μετρικούς τόνους, η μικρότερη καλλιέργεια εδώ και τέσσερα χρόνια. Αυτό αποδίδεται στην ξηρασία. Επίσης, η Ενωση Καφέ του Βιετνάμ (Vietnam Coffee Association) ανακοίνωσε ότι οι συνολικές εξαγωγές καφέ του Βιετνάμ για τη σεζόν 2023/24 θα είναι μειωμένες επίσης κατά 20% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τους 1,33 μετρικούς τόνους. Διεθνείς εταιρείες προβλέπουν πλέον να δημιουργείται έλλειμμα στην αγορά χονδρικής για καφέ τη σεζόν 2024/25 λόγω ακριβώς της μειωμένης παραγωγής στο Βιετνάμ.

Παραγωγή

Ειδικά τα τελευταία χρόνια το Βιετνάμ, το οποίο παράγει κυρίως την ποικιλία καφέ ρομπούστα, έχει γίνει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας στον κόσμο, καταλαμβάνοντας μερίδιο αγοράς της τάξης του 40%. Ξεπερνά – στη συγκεκριμένη ποικιλία – την παραγωγή στη Βραζιλία, η οποία έχει μερίδιο 25% της παγκόσμιας παραγωγής ρομπούστα. Η Ινδονησία έχει επίσης μερίδιο 13% και η Ινδία έχει μερίδιο 5%. Η Ουγκάντα έχει επίσης μερίδιο 5% στην παγκόσμια παραγωγή. Πάντως η Βραζιλία εξακολουθεί να είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός κάθε είδους ποικιλίας καφέ στον κόσμο, παράγοντας το ένα τρίτο των παγκόσμιων ποσοτήτων καφέ. Το 69% της παραγωγής της χώρας αφορά την ποικιλία αράμπικα.

Η ποικιλία ρομπούστα αντιπροσωπεύει μεταξύ 40% και 45% της παγκόσμιας παραγωγής καφέ, με την ποικιλία αράμπικα να αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου μεριδίου 55% με 60%. Δεδομένου ότι η ρομπούστα είναι ευκολότερη στη φροντίδα κι έχει μεγαλύτερη απόδοση καλλιέργειας από την ποικιλία αράμπικα, η παραγωγή της είναι φθηνότερη.

Θα πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι πλέον λόγω της μεγάλης ανόδου των τιμών ορισμένοι βιετναμέζοι αγρότες δεν πωλούν τους κόκκους του καφέ που παράγουν, διατηρώντας στις αποθήκες τους έως και το 13% της φετινής συγκομιδής. Αυτό το κάνουν με την ελπίδα να πουλήσουν τους κόκκους αργότερα, σε ακόμη υψηλότερη τιμή.

Είναι ενδεικτικό ότι το ίδιο το Βιετνάμ, παρά τη μεγάλη του παραγωγή, εισάγει όλο και περισσότερο καφέ ρομπούστα από τη Βραζιλία για να ικανοποιήσει την αυξανόμενη τοπική ζήτηση. Αυτό γίνεται επειδή η ποικιλία αυτή παράγεται πιο φθηνά στη Βραζιλία από ό,τι στο Βιετνάμ, δείχνουν στοιχεία του Bloomberg. Παράγοντας είναι ακόμη και η αύξηση στη ζήτηση. Οι ασιατικές χώρες κατανάλωσαν το 2023 κατά 15% περισσότερο καφέ από ό,τι το 2018.