Ο θρίαμβος του Νίμο, η «πολιτική» ψήφος και το «Ζάρι»

Αφορμή για τις αντιδράσεις που εξελίχθηκαν εντός κι εκτός του Malme Arena τις τελευταίες ημέρες στάθηκε η συμμετοχή του Ισραήλ που δεν αποκλείστηκε από τον θεσμό, λόγω του πολέμου που μαίνεται στη Γάζα, ακολουθώντας το παράδειγμα της Ρωσίας πριν από δύο χρόνια. Ετσι, δημιουργήθηκε ένα κλίμα πόλωσης στον διαγωνισμό που κορυφώθηκε με διαμαρτυρίες ακτιβιστών υπέρ της Παλαιστίνης γύρω από το στάδιο όπου διεξαγόταν ο μεγάλος τελικός αλλά και μηνύματα για την επικράτηση της ειρήνης και μποϊκοτάζ του Ισραήλ. Την πιο έντονη φιλοπαλαιστινιακή δράση ανέπτυξε το Μπάμπι Θαγκ της Ιρλανδίας στο οποίο απαγόρεψε η ΕΒU να έχει πάνω του σήματα της Παλαιστίνης, αλλά εκείνο έβαψε τελικά τα νύχια του στο χρώμα της σημαίας της χώρας και στο τέλος της εμφάνισής του φώναξε από σκηνής «Η αγάπη θα επικρατήσει του μίσους». Αντίστοιχη θέση πήρε και η Πορτογαλία με την τραγουδίστρια Λολάντα να φωνάζει μετά την ερμηνεία της «Η ειρήνη θα επικρατήσει». Το Νίμο της Ελβετίας μετά τη νίκη του σχολίασε «Ελπίζω ότι αυτός ο διαγωνισμός θα συνεχίσει να σημαίνει ειρήνη».

Τη δική του πολιτική παρέμβαση έκανε και το ζωντανό κοινό στην αρένα όπου κατά τη διάρκεια της εμφάνισης της Ενταν Κολάν συνέχιζε να τη γιουχάρει, κάτι που επιχείρησε να κρύψει η EBU πειράζοντας τον ήχο από το στάδιο και βάζοντας ηχογραφημένα χειροκροτήματα. Στο παρασκήνιο, η περσινή νικήτρια Λορίν αρνήθηκε να παραδώσει το τρόπαιο στην ισραηλινή τραγουδίστρια αν νικούσε, όπως και ο Kaarija, ο φινλανδός τραγουδιστής που ήρθε πέρυσι δεύτερος και αποχώρησε από την κριτική επιτροπή της χώρας του για να μην ανακοινώσει το 12άρι στο Ισραήλ.

Τα παρατράγουδα εναντίον του Ισραήλ ξεκίνησαν ήδη από τις πρόβες του τελικού. Κάποιες αποστολές ως ένδειξη διαμαρτυρίας αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην παρέλαση με τις σημαίες (ανάμεσά τους η Ελλάδα και η Ελβετία) ενώ η Ιρλανδία σκλήρυνε τη στάση της απέχοντας και από την πρόβα. Ο εκπρόσωπος της Γαλλίας Slimane διέκοψε την πρόβα του για να δώσει ένα μήνυμα υπέρ της ειρήνης και οι τραγουδιστές της Ισπανίας και της Εσθονίας απείλησαν ότι θα αποχωρήσουν από τον τελικό αμφισβητώντας με ανακοίνωσή τους την αξιοπιστία της EBU.

Η Ελβετία

Το φαβορί της φετινής διοργάνωσης επιβεβαίωσε τη δυναμική του κερδίζοντας τελικά το γυάλινο τρόπαιο του διαγωνισμού. Το τραγούδι «The Code», μια σχεδόν οπερατική ποπ-ραπ ωδή του ερμηνευτή του Νίμο προς την υιοθέτηση μιας μη δυαδικής έμφυλης ταυτότητας, άφησε πίσω το κροατικό ροκ συγκρότημα Baby Lasagna και το «Rim Tim Tagi Dim» τους και βρέθηκε στην κορυφή με συνολικά 591 βαθμούς. Ετσι, το Νίμο έγινε ο πρώτος μη δυαδικός νικητής στην ιστορία της Γιουροβίζιον, μιας διοργάνωσης που παραδοσιακά θεωρείται ένα ασφαλές καταφύγιο δημιουργικότητας για όλους τους εκπροσώπους της LGBT+ κοινότητας.

Οι στίχοι του κομματιού που μιλούν για την ανακάλυψη του πραγματικού εαυτού και του εφιάλτη τού να υποκρίνεται κάποιος κάτι που δεν είναι, μαζί με την απαλή μελωδία και τις ακροβασίες επί σκηνής που έκανε το Νίμο φαίνεται πως συγκίνησαν τα μέλη των κριτικών επιτροπών αφού του έδωσαν εκείνες ουσιαστικά την πρωτιά με 365 βαθμούς. Από το κοινό πριμοδοτήθηκε με 226 βαθμούς.

Η Ελλάδα

Το «Ζάρι» της Μαρίνας Σάττι, αν και μετά την πρόκριση από τον δεύτερο ημιτελικό έβαλε στόχο να φέρει εξάρες, το Σάββατο το βράδυ έμεινε στους άσους. Η Ελλάδα βρέθηκε στην 11η θέση της τελικής κατάταξης με 126 βαθμούς και στην επετειακή 50ή συμμετοχή της χώρας μας στον διαγωνισμό έμεινε μακριά από την πρώτη δεκάδα που ήταν ο διακαής πόθος της ΕΡΤ. Η Μαρίνα Σάττι, εμφανώς βελτιωμένη σε σχέση με τον ημιτελικό αλλά και τις πρόβες του τελικού, ξεπέρασε το πρόβλημα φαρυγγίτιδας που αντιμετώπιζε και εμφανίστηκε με μεγάλη ενέργεια στη σκηνή του Malme Arena, αλλά δεν κατάφερε να κερδίσει την ψήφο της Ευρώπης.

Εκεί που φάνηκε να υστερεί σημαντικά ήταν στην ψηφοφορία των εθνικών κριτικών επιτροπών όπου η Ελλάδα πήρε μόλις 41 βαθμούς από τις Ελβετία (12), Αλβανία (7), Κύπρο (7), Αρμενία (4), Γαλλία (4), Σερβία (3), Νορβηγία (2) και Σλοβενία (2). Στην ψηφοφορία του κοινού τα πήγε καλύτερα, συγκεντρώνοντας 85 βαθμούς. Οι χώρες που μας έδωσαν βαθμούς ήταν οι Κύπρος (12), Αρμενία (10), Σερβία (8), Αγιος Μαρίνος (7), Γερμανία (5), Λουξεμβούργο (5), Αλβανία (4), Βέλγιο (4), Ολλανδία (4), Ελβετία (4), Αυστραλία (3), Υπόλοιπο του κόσμου (3), Μολδαβία (3), Τσεχία (2), Γεωργία (2), Ιταλία (2), Μάλτα (2), Ισπανία (2), Αζερμπαϊτζάν (1), Γαλλία (1) και Ηνωμένο Βασίλειο (1). Η Κύπρος κατέλαβε τη 15η θέση αφού το τραγούδι «Liar» που ερμήνευσε η 17χρονη Σίλια Καψής πήρε 78 βαθμούς.

Το Ισραήλ

Το Ισραήλ, μολονότι βρέθηκε στη δίνη του κύκλωνα στη φετινή διοργάνωση, όχι μόνο κατάφερε να επιβιώσει και να μη βγει εκτός διαγωνισμού, αλλά κατετάγη πέμπτο με 375 βαθμούς. Το κομμάτι «Huriccane» που τραγούδησε η Εντεν Γκόλαν – δύο φορές άλλαξε στίχους και τίτλο από το αρχικό «October rain» ύστερα από εντολή της EBU για να μην έχει πολιτικά μηνύματα – οφείλει το καλό του πλασάρισμα στην ψήφο του κοινού. Επιβεβαιώνοντας τα γραφεία στοιχημάτων που μετά τον ημιτελικό το έφερναν μια ανάσα από την κορυφή της Γιουροβίζιον, το κοινό τού χάρισε 323 βαθμούς, τους δεύτερους περισσότερους μετά την πρώτη Κροατία.

Κόντρα στις φιλοπαλαιστινιακές φωνές που ακούγονταν διαρκώς όλη την εβδομάδα της Γιουροβίζιον, η σημαντική επικράτηση του Ισραήλ στο televoting μαρτυρά μια πιθανή συσπείρωση του εβραϊκού λόμπι ανά την Ευρώπη αλλά και μια ψήφο συμπάθειας προς τη χώρα, που έφεραν 15 δωδεκάρια από χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Γαλλία και το Υπόλοιπο του κόσμου, τα περισσότερα από κάθε άλλη εθνική συμμετοχή. Αντίθετα, στην αντίστοιχη ψηφοφορία των επιτροπών πήρε μόλις 52 βαθμούς. Η υπεροχή του Ισραήλ στην ψηφοφορία του κοινού φάνηκε και με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των ημιτελικών, όπου το αποτέλεσμα διαμορφώνουν μόνο οι τηλεθεατές, κι εκεί η χώρα πρώτευσε στη βραδιά της Πέμπτης με 194 βαθμούς.

Η Ουκρανία

Δύο χρόνια μετά την επικράτησή της, η Ουκρανία συνεχίζει την καλή της πορεία στον διαγωνισμό, εξαργυρώνοντας για ακόμα μία χρονιά την ψήφο συμπαράστασης του κοινού λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου με τη Ρωσία. Ετσι, η χώρα κατέλαβε την τρίτη θέση με 453 βαθμούς. Το κομμάτι «Teresa & Maria» που έγραψαν και ερμήνευσαν οι Αλιόνα Αλιόνα και Τζέρι Χέιλ, εμπνευσμένο από την αγία της Καθολικής Εκκλησίας Μαρία Τερέζα και την Παναγία, είχε πολλά να πει με μουσική και θέαμα για όσα συμβαίνουν στην Ουκρανία.

Το πιο χαρακτηριστικό στιγμιότυπο ήταν όταν η Χέιλ τραγουδώντας ανέβηκε σε μια κορυφή καθώς δίπλα της έπεφταν φωτοβολίδες που θύμιζαν τους πυραύλους που τραυματίζουν καθημερινά τη χώρα και τους ανθρώπους της. Τους τελευταίους μήνες η συγκεκριμένη συμμετοχή φιγουράριζε στις πρώτες θέσεις των στοιχημάτων, και όχι άδικα. Το βράδυ του Σαββάτου έλαβε από τους τηλεθεατές 307 βαθμούς, μια πραγματικότητα τόσο συμβολική όσο και πολιτική, ενώ από τις κριτικές επιτροπές 146 βαθμούς.