Η σημασία του να είσαι αργός (συγγραφέας)

Σ’ έναν κόσμο που ο κανόνας θέλει τους πάντες και τα πάντα να τρέχουν πια με ιλιγγιώδη ταχύτητα, οι συγγραφείς που παίρνουν τον χρόνο τους για να ολοκληρώσουν το νέο τους βιβλίο αποτελούν την εξαίρεση. Νικημένοι ίσως εξαρχής στη μάχη με τον πανδαμάτορα χρόνο, είναι αναγκασμένοι να κλείνουν τ’ αφτιά τους στις σειρήνες της ταχύτητας και διορθώνοντας ξανά και ξανά το χειρόγραφό τους επιμένουν να επιλέγουν προσεκτικά τις λέξεις ώστε να ανακαλύψουν νέα μονοπάτια. Οπως είχε πει και ο Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν, μιλώντας με τον Οντεν για τα 12 χρόνια που χρειάστηκε στην ολοκλήρωση του «Αρχοντα των δαχτυλιδιών», «συνάντησα πολλά πράγματα στην πορεία που με εξέπληξαν».

Η Λόρεν Αλβάν, αργή συγγραφέας κι εκείνη όπως παραδέχεται στο κείμενό της στο ηλεκτρονικό περιοδικό «TheMillions», αναζητώντας συμβουλές για την «κατάστασή» της, ανέτρεξε σε άλλους δημιουργούς που δεν βιάζονται να γράψουν και διαπίστωσε ότι η γέννηση ενός βιβλίου συχνά παίρνει χρόνια, καμιά φορά και δεκαετίες για να ολοκληρωθεί. Ο Τζέφρι Ευγενίδης χρειάστηκε σχεδόν δέκα χρόνια για να ετοιμάσει το «Middlesex» και να αντιπαρέλθει σχόλια όπως του Ντουάιτ Γκάρνερ στους «New York Times» που ανέφερε ότι «Ηταν μια μακρά, μοναχική αγρυπνία. Είχαμε σχεδόν ξεχάσει ότι ήταν εκεί έξω».

Αλλα χαρακτηριστικά παραδείγματα μεγάλης συγγραφικής ετοιμασίας είναι «Ο φύλακας στη σίκαλη» του Τζ. Ντ. Σάλιντζερ που γραφόταν επί 10 χρόνια και το «Πατσίνκο» της Μιν Τζιν Λι που τελείωσε ύστερα από 28 χρόνια, αρκετά παραπάνω από το πρώτο της βιβλίο «Free Food for Millionaires» το οποίο βγήκε στα ράφια των βιβλιοπωλείων έπειτα από 11 χρόνια. Ο Εντουαρντ Π. Τζόουνς επεξεργαζόταν τον «Γνωστό κόσμο» στο μυαλό του επί μία δεκαετία προτού το γράψει μέσα σε επτά μήνες και ο Τζον Στάινμπεκ κρατούσε σημειώσεις για το «Ανατολικά της Εδέμ» επί 11 χρόνια ώστε να το ολοκληρώσει μέσα σε ένα.

Οι «γρήγοροι»

Από την άλλη, υπάρχουν κι εκείνοι που μόλις έχουν την ιδέα, την υλοποιούν τάχιστα. Η Αν Ράις έγραψε το βιβλίο «Συνέντευξη μ’ έναν βρικόλακα» σε μόλις πέντε εβδομάδες όπως και η Μίριελ Σπαρκ το «Η δεσποινίς Τζιν Μπρόντι στην ακμή της» σε λιγότερο από τέσσερις. Ο Καζούο Ισιγκούρο χρειάστηκε τέσσερις εβδομάδες για την πρώτη έκδοση του «Απομεινάρια μιας ημέρας», δουλεύοντας διαρκώς από τις 9 το πρωί έως τις 10.30 το βράδυ. Οσοι δεν βιάζονται να στείλουν τα βιβλία τους στο τυπογραφείο, επενδύουν χρόνο και προσπάθεια στην τελειοποίηση των κειμένων τους. Η Ντόνα Ταρτ, γνωστή για τα μεγάλα κενά μεταξύ των νέων της έργων, είναι υπέρμαχος αυτής της διαδικασίας τονίζοντας οι αργοί συγγραφείς «πρέπει να εμπιστευτούν τον τρόπο με τον οποίο όλα τα στοιχεία ταιριάζουν μεταξύ τους αφού το υποσυνείδητό σας ξέρει τι κάνετε».

Η Λέσλι Πιέτρζικ, βραβευμένη με το λογοτεχνικό βραβείο Drue Heinz για το βιβλίο «This Angel on My Chest» συμβουλεύει να παραμένουν οι συγγραφείς «ευέλικτοι» αφήνοντας και πιάνοντας ξανά το γράψιμο ανάλογα με το υλικό που συγκεντρώνουν. Αυτή η ενασχόληση μ’ ένα μόνο κείμενο για δεκαετίες, σε αυτό που ο Τζορτζ Σόντερς αποκαλεί «αυστηρή, επαναληπτική εμπλοκή», μπορεί να είναι γόνιμη αλλά επίσης να κάνει να φαντάζει η ολοκλήρωση ενός βιβλίου πιο δύσκολη ή να καταλήγει να είναι εμμονική. Απενοχοποιώντας τους χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης ενός βιβλίου, η Λουίζ Ντεσάλβο στην έκδοση «The Art of Slow Writing: Reflections on Time, Craft, and Creativity», ένα μανιφέστο για να δίνουν οι συγγραφείς στη δουλειά τους τον χρόνο που χρειάζονται, καταλήγει ότι η πρόκληση είναι «να μην ξέρεις πόσο θα διαρκέσει ένα βιβλίο και να νιώθεις άνετα με το να μην ξέρεις».