Ενα αγροτικό «καρούλι» ταξιδεύει στην Μπιενάλε

Σε 30 ημέρες από σήμερα η μεγαλύτερη εικαστική διοργάνωση στον κόσμο, η Μπιενάλε της Βενετίας, θα υποδέχεται τους πρώτους της επισκέπτες. Και όσοι ξεκινήσουν από τους Κήπους, εκεί που η Ελλάδα διαθέτει το δικό της βυζαντινού ύφους περίπτερο, θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν με έναν ιδιαίτερο τρόπο την αγροτική ζωή και τα πανηγύρια της κεντρικής Ελλάδας και δη της Αιτωλοακαρνανίας.

Ενα «καρούλι» όπως λέγεται στην αγροτική διάλεκτο το ποτιστικό μηχάνημα θα «χορεύει» στο κέντρο του υποφωτισμένου χώρου, ενώ θα λειτουργεί και ως η «καρδιά» του εικαστικού σύμπαντος που στήνει υπό τον τίτλο «Ξηρόμενο/Dryland» η εξαμελής εικαστική ομάδα των Θανάση Δεληγιάννη και Γιάννη Μιχαλόπουλου με συνδημιουργούς την Ελια Καλογιάννη, τον Γιώργο Κυβερνήτη, τον Κώστα Χαϊκάλη και τον Φώτη Σαγώνα που υπό την επιμέλεια του Πάνου Γιαννικόπουλου θα εκπροσωπήσει τη χώρα μας στον εκ των κορυφαίων εικαστικών θεσμών παγκοσμίως.

Εθνικός Επίτροπος της φετινής συμμετοχής είναι το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και καλλιτεχνικοί συνεργάτες οι Φωτεινή Παπαχριστοπούλου, Βασιλική – Μαρία Πλαβού και Μάριος Σταμάτης.

Αν και ο ρόλος του μηχανήματος – το οποίο είναι λειτουργικό αν και έχει υποστεί μετατροπές για να υποστηρίξει τον εικαστικό του ρόλο – είναι να ποτίζει τους αγρούς, στην προκειμένη περίπτωση έχει μεταμορφωθεί σε ένα μουσικό όργανο, αλλά και σε ένα περιστρεφόμενο ρολόι που «περπατά» στον χώρο. Και ανάλογα με τη θέση όπου θα βρίσκεται θα σηματοδοτεί και μια άλλη κατάσταση στο περίπτερο τόσο φωτιστικά όσο και ηχητικά. Στο πίσω μέρος του περιπτέρου θα υπάρχει μια οριζόντια προβολή, η οποία σε συνδυασμό με ένα ηχοτοπίο και ηχητικές συνθέσεις θα δημιουργούν στον επισκέπτη την αίσθηση «ενός περιπάτου που ξεκινάει από την πλατεία ενός χωριού και απομακρύνεται προς τον αγρό».

Το ποτιστικό – μαέστρος της εγκατάστασης λειτουργεί με νερό. Εχει έναν μηχανισμό που ονομάζεται «αναπνοή», ο οποίος του επιτρέπει να απορροφά νερό και να προχωρά, καθοδηγώντας επί της ουσίας τον επισκέπτη να ακολουθήσει την κυκλική πορεία που έχει ένας χορευτής σε ένα συρτό και αφήνοντας πίσω του μια λίμνη νερού, που θα ανακυκλώνεται στους επτά μήνες που θα λειτουργεί η έκθεση.

«Η εμπειρία ενός πανηγυριού»

«Το Ξηρόμερο/ Dryland ανάμεσα στα υδάτινα κανάλια της Βενετίας είναι ένα σχήμα οξύμωρο», έλεγε χαρακτηριστικά χθες κατά την επίσημη παρουσίαση της ελληνικής συμμετοχής στην 60ή Μπιενάλε της Βενετίας ο Πάνος Γιαννικόπουλος, παρουσία του υφυπουργού Πολιτισμού, Χρίστου Δήμα. «Πρόκειται για ένα διαμεσικό συλλογικό έργο που εξετάζει την εμπειρία ενός πανηγυριού αντλώντας έμπνευση από τα πανηγύρια της ηπειρωτικής Ελλάδας. Η εγκατάσταση απoφεύγει την αισθητική προσέγγιση και τονίζει τη συναισθηματική αμεσότητα της επαφής με αντικείμενα, ήχους και εικόνες. Στοχεύει δε, στο να δημιουργήσει συσχετίσεις μεταξύ της εμπλαισιωμένης γεωγραφικά εμπειρίας με την παγκόσμια κατάσταση», συνέχισε ο έλληνας επιμελητής.

Και μπορεί η πρόταση για την 60ή Μπιενάλε της Βενετίας – με το θέμα της κεντρικής της έκθεσης να είναι «Ξένοι παντού» – να πήρε το καλοκαίρι το πράσινο φως για να εκπροσωπήσει την Ελλάδα. Οι ρίζες της, ωστόσο, βρίσκονται αρκετά παλιότερα σε έρευνα που είχαν κάνει δύο από τα μέλη της ομάδας – οι Θανάσης Δεληγιάννης και Γιάννης Μιχαλόπουλος – οι οποίοι επί δύο χρόνια έκαναν επιτόπια ερευνητική δουλειά πάνω στα πανηγύρια της Αιτωλοακαρνανίας αναζητώντας μια ιστορική φωνή των πανηγυριών, την τραγουδίστρια Κική Μαργαρώνη, η οποία έχει πλέον αποσυρθεί.

Πιο δαπανηρή από ποτέ είναι η φετινή συμμετοχή της Ελλάδας στην κορυφαία εικαστική διοργάνωση, σε μια χρονιά που η χώρα μας συμπληρώνει 90 χρόνια παρουσίας στον θεσμό. Το κόστος ανέρχεται, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η καλλιτεχνική διευθύντρια του ΕΜΣΤ, Κατερίνα Γρέγου, σε 508.000 ευρώ, εκ των οποίων τα 375.000 ευρώ εξασφαλίστηκαν από το υπουργείο Πολιτισμού, ενώ το υπόλοιπο ποσό, που αντιστοιχεί στο 25% του προϋπολογισμού, έχει καλυφθεί από χορηγίες.