ΣΕΛΙΔΟΔΕΙΚΤΗΣ

Το αφήγημα του Κριστιάν Μπομπέν (Λε Κρεζό Βουργουνδίας, 1951-2022) «Ο σχοινοβάτης» δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά από τους ίδιους μεταφραστές στο περιοδικό  «Νέα Πορεία» – έτος ΝΒ’, τχ. 617-619, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2006 –, το οποίο εξέδιδε στη Θεσσαλονίκη ο συγγραφέας Τηλέμαχος Αλαβέρας (1926-2007) προβάλλοντας συχνά διαμαντάκια. Σε αυτήν την κατηγορία, εξάλλου, μπορεί να ενταχθεί το συγκεκριμένο αφήγημα, καθώς το διακρίνουν η σφιχτή δομή, η σωστή επιλογή των λέξεων, η οικονομία στην ανάπτυξη της αλληγορικής ιστορίας, που παραπέμπει ακόμα και σε μύθο ή παραμύθι. Εξάλλου, η υπερβολή, που χρησιμοποιείται στον μύθο, συναντάται και εδώ, μόνο που στην περίπτωση του «Σχοινοβάτη», ακόμα και αν ισχύει το υπερφυσικό, καθετί αποδίδεται με μέτρο και έλεγχο, ο οποίος όμως δεν αποστερεί από το κείμενο την ουσία και τους χυμούς του. Λέγονται τα απαραίτητα, με κοφτό, καθόλου αναλυτικό και φλύαρο τρόπο, περιγράφονται με ποιητικότητα πολύ συχνά, όσα αποκαλύπτουν – αν αποκαλύπτουν εντέλει απολύτως – τις διάφορες πλευρές της ζωής.

Ο άντρας-άλογο

Ο αφηγητής, ένας απολυμένος ασφαλιστής, συναντά σε λιβάδι, κατά την περίοδο του χειμώνα, έναν άντρα με κεφάλι αλόγου και από την πρώτη στιγμή αναγνωρίζει ότι «η φιλία έρχεται με πολύ μικρά πράγματα…» (σελ. 12). Μεταξύ τους αναπτύσσεται τρυφερή σχέση, απλή αλλά γενναιόδωρη, ενώ οι δυο τους κρατούν την απαραίτητη απόσταση για να μη γίνει βάρος ο ένας στον άλλον: «Εκείνη τη μέρα, όπως και τις επόμενες, σταθήκαμε με τον φράχτη ανάμεσά μας. Χρειάζεται πάντοτε λίγη απόσταση – λίγος αέρας, λίγη απουσία, λίγο κενό ή ένας ξύλινος φράχτης πενήντα εκατοστών – για να συμβεί κάτι…» (σελ. 14).

Ο άντρας-άλογο κάποτε εργαζόταν σε τσίρκο και έκανε ακροβατικά μαζί με μια φίλη του, η οποία απέκτησε φτερά και πέταξε μακριά. Προτού συμβεί αυτό, τα βράδια περπατούσαν πάνω σε ένα συρματόσχοινο, επτά μέτρα πάνω από το έδαφος. Ηταν σχοινοβάτες, όπως εξάλλου είναι ο καθένας σε αυτή τη ζωή, μετέωροι και αβέβαιοι για ό,τι ακολουθήσει, για αυτό που θα συμβεί την επόμενη στιγμή. Η απουσία της γυναίκας τον λύπησε και άλλαξε τα έως τότε δεδομένα. Επειδή για την ισορροπία απαιτείτο η παρουσία και η διάδραση δύο προσώπων, η φυγή της είχε τέτοια επίδραση πάνω του που δεν μπορούσε έκτοτε να ισορροπήσει στο σχοινί. Για αυτόν τον λόγο προσπαθούσε να  καλύψει το κενό, που είχε δημιουργηθεί με τη φυγή της, κάνοντας περιπάτους και πετώντας πέτρες ή πιάνοντας «πεταλούδες του Θεού».

Σε αυτό το σύντομο αφήγημα, εκτός από τον έμμεσο σχολιασμό των σχέσεων, γίνεται λόγος για την τέχνη και τον καλλιτέχνη ή καλύτερα για τον «αληθινό καλλιτέχνη», ο οποίος αντλεί τη δύναμή του από αυτό που τον καταβάλλει, εφόσον «ένα εμπόδιο της ζωής – οι καλλιτέχνες – το μετατρέπουν σε χάρη…» (σελ. 18).

Εντέλει, αν και ο άντρας έχει κεφάλι αλόγου (α+λόγος), εντούτοις από όσα αφηγείται βγαίνει το συμπέρασμα ότι διαθέτει συναίσθημα και λογική, ενώ κάθε άλλο παρά του λείπουν αυτά τα τόσο χρήσιμα για επικοινωνία συστατικά, καθώς γνωρίζει πώς να απολαμβάνει τα μικρά και ασήμαντα πράγματα, μεταξύ αυτών και να αποδέχεται την αξία της ποίησης.

Η μετάφραση δεν προδίδει σε κανένα σημείο την ποιητικότητα του κειμένου.