Το άγαλμα του καθιστού άντρα που έφεραν {LF}στο φως «ΤΑ ΝΕΑ»

Ειδικά για τη μαρμάρινη ανδρική μορφή αξίζει η αναφορά ότι στις 11 του περασμένου Νοεμβρίου η εκπρόσωπος του Μουσείου Μάικλ Κάρλος προανήγγελλε – εμμέσως πλην σαφώς –, με δήλωσή της προς «ΤΑ ΝΕΑ», τον επαναπατρισμό θησαυρών της αρχαίας Ελλάδας που έχει στην κατοχή του εδώ και περισσότερο από είκοσι χρόνια. «Η εν εξελίξει έρευνα για την προέλευση των εκθεμάτων μας μάς υποχρεώνει να αντιμετωπίζουμε και να διορθώνουμε προβλήματα που διαπιστώνουμε στις συλλογές μας», είχε τονίσει, αποκαλύπτοντας ότι το μουσείο βρισκόταν «σε συζητήσεις με την ελληνική κυβέρνηση». Δηλαδή, θα επιστρέψετε τα τεχνουργήματα που κατέχετε στην Ελλάδα; επέμεινα, για να λάβω την απάντηση: «Οπου χρειάζεται, δεσμευόμαστε να μεταφέρουμε αντικείμενα στις χώρες ή τις κοινότητες προέλευσής τους». Οι χθεσινές ανακοινώσεις στην πρωτεύουσα της Πολιτείας Τζόρτζια ήταν ακόμη πιο εύγλωττες.

Τον περασμένο Νοέμβριο, «ΤΑ ΝΕΑ» έφεραν στο φως και μια τέταρτη περίπτωση έργου τέχνης το οποίο, μετά τη λαθρανασκαφή και την παράνομη εξαγωγή του από τη χώρα μας, κατέληξε στο Μουσείο Κάρλος. Πρόκειται για ένα αττικό επιτύμβιο ανάγλυφο του 4ου αιώνα π.Χ., διαστάσεων 96,5 x 59,7 x 27,3 εκατοστών, το οποίο ανασκάφηκε στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας και ανήκει στα τρία που επιστρέφονται. Αναπαριστά μια καθιστή μορφή – έναν ημίγυμνο άνδρα που φορά ιμάτιο τυλιγμένο γύρω από τους μηρούς του και περασμένο πάνω από τον αριστερό του ώμο –, η οποία σμιλεύθηκε από πεντελικό μάρμαρο μεταξύ 350 και 325 π.Χ.

Η «λαθραία» εξαγωγή

Το επίμαχο τέχνεργο, όπως και τα τρία προηγούμενα, εντόπισε στη συλλογή του μουσείου ο γνωστός αρχαιολόγος Χρήστος Τσιρογιάννης, ο οποίος από το 2004 ερευνά τα διεθνή δίκτυα αρχαιοκαπηλίας. «Αυτό το αρχαίο έργο τέχνης είναι προϊόν λαθρανασκαφής. Εξήχθη λαθραία από την Ελλάδα και σήμερα βρίσκεται παρανόμως στις ΗΠΑ. Στη διακίνησή του ενεπλάκη ένας πολύ γνωστός έλληνας αρχαιοκάπηλος, ο Γεώργιος Ζενεμπίσης», δήλωνε στα «ΝΕΑ» ο Τσιρογιάννης, ο οποίος διδάσκει το μεταπτυχιακό μάθημα της Διαχείρισης Πολιτιστικής Κληρονομιάς στο Πανεπιστήμιο Κέιμπριτζ και είναι επικεφαλής της Ομάδας Εργασίας για την Παράνομη Διακίνηση Αρχαιοτήτων της έδρας της UNESCO στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Ο Ζενεμπίσης είχε πουλήσει το ανάγλυφο σε έναν άλλον αρχαιοκάπηλο, τον Ιταλό Τζιανφράνκο Μπεκίνα. Κατόπιν, έφτασε στα χέρια του αμερικανού εμπόρου τέχνης Μάικλ Γουόρντ, ο οποίος το πούλησε στο Μουσείο Κάρλος το 2003. Το ίδρυμα, στη συλλογή του οποίου βρίσκονται 1.160 ελληνικά και ρωμαϊκά τέχνεργα, δεν είχε απαντήσει στην ερώτηση των «ΝΕΩΝ» εάν τα αρχαιοελληνικά έργα τέχνης που κατέχει έχουν εξαχθεί παρανόμως από την Ελλάδα. Οι χθεσινές εξελίξεις, όμως, δίνουν από μόνες τους την απάντηση.