Πρέπει να ξανακερδίσει {LF}φτωχούς, νέους και μειονότητες

Δύο ημέρες πριν ξεκινήσει την προεκλογική του εκστρατεία με μια ομιλία κατά την οποία παρουσίασε τις εκλογές ως μια δοκιμασία για την επιβίωση της δημοκρατίας στις ΗΠΑ, στις 3 Ιανουαρίου, ο Τζο Μπάιντεν κάλεσε στον Λευκό Οίκο μια ομάδα ιστορικών για μια εμπιστευτική σύνοδο κορυφής. Κανένας από τους ακαδημαϊκούς που παραβρέθηκαν – ο βιογράφος του Μπάιντεν, Τζον Μέτσαμ, ο καθηγητής Αφροαμερικανικών Σπουδών του Πρίνστον, Εντι Γκλοντ, η καθηγήτρια του Χάρβαρντ, Ανέτ Γκόρντον-Ριντ – δεν έδωσε συνεντεύξεις. Οι αναπόφευκτες διαρροές ωστόσο αποκάλυψαν τις ιδέες, τις αμφιβολίες και τις ανησυχίες του 81χρονου Μπάιντεν εν όψει της τελευταίας εκστρατείας μιας πολιτικής ζωής που ξεκίνησε με την εκλογή του ως μαθητή-προέδρου του λυκείου Archmere Academy, το 1959, και στη συνέχεια ως συμβούλου στην κομητεία του Νιου Κασλ, στο Ντέλαγουεαρ, το 1970.

Ο δεύτερος καθολικός πρόεδρος των ΗΠΑ μετά τον Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι, κάλυψε συζητώντας με τους ιστορικούς έξι δεκαετίες πολιτικής στράτευσης, από τον Ρεπουμπλικανό πρόεδρο Αϊζενχάουερ, ήρωα της απόβασης στη Νορμανδία το 1944, μέχρι την επίθεση στο Καπιτώλιο, στις 6 Ιανουαρίου 2021, από τον Ρίτσαρντ Νίξον, πρόεδρο όταν ο Μπάιντεν κέρδισε την έδρα του στη Γερουσία, το 1972, έως τον Μπαράκ Ομπάμα, του οποίου διετέλεσε αντιπρόεδρος για οκτώ χρόνια.

Ο Μπάιντεν, σημείωσε ένας παρευρισκόμενος, φοβάται «την εθνικιστική εκτροπή του Τραμπ, με την εισβολή στο Καπιτώλιο και την αμφισβήτηση του εκλογικού αποτελέσματος του 2020, και την απολυταρχική ρεβάνς στον κόσμο, με τον Πούτιν, τον Σι Τζινπίνγκ, τους λαϊκιστές στην Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική». Για τον Δημοκρατικό πρόεδρο των ΗΠΑ, «οι εκλογές του 2024 αφορούν την ψυχή των Ηνωμένων Πολιτειών», επομένως η νίκη ή η ήττα του από τον Ντόναλντ Τραμπ θα κριθεί, τον Νοέμβριο, από το κατά πόσο θα μπορέσει να μιλήσει σε αυτή τη συλλογική, απαισιόδοξη, ανήσυχη, καχύποπτη ψυχή.

Οι οιωνοί δεν είναι οι καλύτεροι. Σύμφωνα με τον δημοσκόπο Νέιτ Σίλβερ, το ποσοστό της δημοτικότητάς του είναι μόλις 38,8%, ενώ το 56,1% των Αμερικανών αποδοκιμάζει τα πεπραγμένα του. Σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2021, η δημοτικότητά του είναι μειωμένη κατά 15%, μια πανωλεθρία σε σύγκριση με τον Μπιλ Κλίντον, ο οποίος ολοκλήρωσε την πρώτη του θητεία με ένα ποσοστό δημοφιλίας 59%. Ο Μπάιντεν άρχισε να πέφτει στις δημοσκοπήσεις τον Σεπτέμβριο του 2021 και έκτοτε δεν έχει ανακάμψει. Για αυτό, εξηγεί στη «La Repubblica» ο αναλυτής Γκάλεν Ντρουκ, δεν ευθύνονται οι δικαστικοί μπελάδες του γιου του, του Χάντερ Μπάιντεν, αλλά ο πολύμηνος πληθωρισμός, που κοστίζει ακριβά στους φτωχούς ψηφοφόρους στο σουπερμάρκετ και στην αντλία της βενζίνης, παράλληλα με την προοδευτική αποστασιοποίηση των μειονοτήτων, των Αφροαμερικανών και των Λατίνων.

Στους Αφροαμερικανούς οφείλει ο Μπάιντεν τη νίκη του στις εκλογές του 2020. Χάρη στη στήριξή τους, και δη τη στήριξη του αφροαμερικανού γερουσιαστή της Νότιας Καρολίνας Τζιμ Κλάιμπερν, κέρδισε τότε τη συγκεκριμένη Πολιτεία και ξαναμπήκε στον «χάρτη» των primaries. Εκτοτε όμως το κλίμα έχει αλλάξει. Οπως σημειώνει ο ειδικός επιστημονικός αναλυτής των «New York Times», Νέιτ Κον, το 2020 ο Μπάιντεν είχε την ψήφο του 70% των μη λευκών πολιτών, ενώ τώρα έχει το 53%, με τους νέους ψηφοφόρους να τον εγκαταλείπουν μαζικά. Η υποψηφιότητα της Καμάλα Χάρις, της πρώτης μαύρης αντιπροέδρου των ΗΠΑ, είχε ωφελήσει τους Δημοκρατικούς, όμως η πρώην γερουσιαστής απογοήτευσε κατόπιν με τις επιδόσεις της. Ο πολύμηνος πληθωρισμός, παρά την ανάκαμψη και τα θαύματα στην απασχόληση σε σχέση με την Ευρώπη, βαραίνει τον Μπάιντεν. Το 2012 το 90% των μαύρων ψηφοφόρων που κέρδιζαν λιγότερα από 50.000 δολάρια τον χρόνο προτιμούσε τους Δημοκρατικούς, σήμερα το ποσοστό αυτό έχει πέσει στο 70%. Μεταξύ της μεσαίας τάξης, που κερδίζει έως και 100.000 δολάρια τον χρόνο, το αντίστοιχο ποσοστό έπεσε από το 80% στο 65%.

Φτωχοί, νέοι και μειονότητες: αυτό είναι το κομμάτι της χώρας που εγκαταλείπει το στρατόπεδο του Μπάιντεν, την ώρα που ο Τραμπ θριαμβεύει μεταξύ των λευκών ανδρών χωρίς πανεπιστημιακή μόρφωση. Στο μεταξύ, ο πόλεμος Ισραήλ-Χαμάς, η στήριξη του Μπάιντεν στην κυβέρνηση Νετανιάχου, έστω και με τις πιέσεις που της ασκεί, διχάζει τους Δημοκρατικούς, προκαλώντας δυσφορία σε πολλούς διανοούμενους και φοιτητές. Σε αυτή την πραγματικότητα, την οποία ο αμερικανός πρόεδρος συζήτησε εκτενώς με τους ιστορικούς στον Λευκό Οίκο, έχει τις ρίζες της η στρατηγική της μετατροπής των προεδρικών εκλογών σε ένα δημοψήφισμα για τη δημοκρατία – ιδίως τη στιγμή που τα επονομαζόμενα Bideconomics, το οικονομικό δόγμα του Μπάιντεν, παρά τα θετικά αποτελέσματα, απορρίπτονται από τρεις στους τέσσερις ψηφοφόρους.

Λένε πως ακόμα και ο Μπαράκ Ομπάμα είχε εκφράσει κατ’ ιδίαν την ανησυχία του στον Μπάιντεν ότι η προεκλογική του εκστρατεία ήταν υπερβολικά νωθρή και βραδυκίνητη. Από τις αρχές της χρονιάς, με τις ομιλίες του στο Βάλεϊ Φορτζ της Πενσιλβάνια, όταν κατηγόρησε τον Τραμπ ότι «είναι έτοιμος να θυσιάσει τη δημοκρατία μας ώστε να εξασφαλίσει την εξουσία», ή σε μια αιματοβαμμένη από τα πυρά ακροδεξιού εκκλησία Αφροαμερικανών του Τσάρλεστον, στη Νότια Καρολίνα, όπου είπε ένα πολύτιμο «σας χρωστάω» στους μαύρους ψηφοφόρους, ο Μπάιντεν ανεβάζει ξεκάθαρα ταχύτητα – θέλοντας έτσι να καθησυχάσει και όσους ανησυχούν για την ηλικία του, ένα βασικό μειονέκτημά του. Ωστόσο η μάχη μόλις τώρα ξεκινάει, και ο Τζο Μπάιντεν έχει απέναντί του έναν άνθρωπο που παίζει πάντα βρώμικα.