…διότι «εμφανίστηκε ασκεπής»

Στα 33 της χρόνια, η κουρδικής καταγωγής Ιρανή Ρόγια Χεσμάτι, έχει μετατραπεί σε παγκόσμιο σύμβολο. Η επιμονή της να ορθώσει το ανάστημά της απέναντι στο καταπιεστικό, θεοκρατικό κράτος του Ιράν επιλέγοντας να κυκλοφορεί στους δρόμους της Τεχεράνης χωρίς χιτζάμπ, με ακάλυπτο το κεφάλι της, την οδήγησε στο να υποστεί μεσαιωνικά βασανιστήρια. Μαστιγώθηκε 74 φορές.

Η Ρόγια, γεννημένη στο Χαναντάζ και απόφοιτος του Πανεπιστημίου του Κουρδιστάν, στην κουρδική επαρχία του Ιράν, φωτογραφίστηκε τον Απρίλιο να περπατά στους δρόμους της Τεχεράνης – όπου κατοικεί – χωρίς χιτζάμπ. Οπως λέει ο δικηγόρος της Μαζιάρ Τατέι, τον Απρίλιο η αστυνομία ηθικής διέταξε κατ’ οίκον περιορισμό της, κατέσχεσε το κινητό της τηλέφωνο και τον προσωπικό υπολογιστή και την έθεσε υπό κράτηση για 11 ημέρες. Η αρχική καταδίκη της προέβλεπε ότι θα έπρεπε να φυλακιστεί για 13 χρόνια και 9 μήνες. Μετά την έφεση που άσκησε ο δικηγόρος της, το δικαστήριο έκρινε ότι έπρεπε να μαστιγωθεί 74 φορές και να πληρώσει πρόστιμο που ισούται περίπου με 225 δολάρια.

Ενώπιον του δικαστηρίου, στη Χεσμάτι δόθηκε η ευκαιρία να «μετανοήσει». Η 33χρονη που έφθασε εκεί φορώντας την ισλαμική μαντίλα, την έβγαλε και την πέταξε στο πλάι. Οπως περιέγραψε η ίδια, δύο γυναίκες αστυνομικοί επιχείρησαν να της φορέσουν αρκετές φορές τη μαντίλα, αλλά εκείνη την έβγαζε. Φώναξαν τον υπάλληλο και ήρθε και της είπε: «Φόρεσε τη μαντίλα σου και ακολούθησέ με».

Είπα «δεν θα το φορέσω», αφηγείται η Χεσμάτι, και μου απάντησε: «Εντάξει, θα σε μαστιγώσω δυνατά, για να καταλάβεις πού βρίσκεσαι. Θα σου ανοίξω νέα υπόθεση, ώστε να ξαναέρθεις για άλλες 74 βουρδουλιές». Της πέρασαν χειροπέδες και έτσι κατάφεραν να της βάλουν τη μαντίλα.

Ο δικαστής ενώπιον του οποίου οδηγήθηκε η Ρόγια, της είπε, σύμφωνα με τα ιρανικά ΜΜΕ, ότι δεν ήθελε να την καταδικάσει και της ζήτησε να μην είναι «ξεροκέφαλη» και να φορέσει το χιτζάμπ – κάτι που έκαναν και ο δικηγόρος της και ο εργοδότης της. Οταν εκείνη αρνήθηκε, τη ρώτησε γιατί δεν πάει να ζήσει σε κάποια άλλη χώρα, εκτός Ιράν, που θα της το επιτρέπουν και αυτή απάντησε ότι «αυτή η χώρα είναι για όλους τους πολίτες». Ο δικαστής, σύμφωνα με όσα περιγράφει και η ίδια, της απάντησε ότι «είμαι μαζί σου, αλλά αυτός είναι ο νόμος και πρέπει να τον εφαρμόσουμε» και ζήτησε από τους αξιωματούχους που θα εκτελούσαν την ποινή να μην τη χτυπήσουν με δύναμη. Τα σημάδια στο σώμα της, ωστόσο, δεν δείχνουν κάτι τέτοιο…

Οδηγήθηκε στην αίθουσα που η ίδια περιγράφει ως «μεσαιωνικό θάλαμο βασανιστηρίων», για να μαστιγωθεί ανελέητα για «προπαγάνδα εναντίον του καθεστώτος» και επειδή «εμφανίστηκε ασκεπής». «Στον χαμηλότερο όροφο, υπήρχε ένα δωμάτιο δίπλα στο πάρκινγκ του δικαστή.

Ανοιξαν μια μεταλλική πόρτα, ήταν ένα τσιμεντένιο δωμάτιο. Υπήρχε ένα κρεβάτι στο τέλος του δωματίου με χειροπέδες για τα χέρια και τα πόδια. Ηταν ένας μεσαιωνικός θάλαμος βασανιστηρίων», αφηγήθηκε η Ρόγια. «Ο δικαστής ρώτησε “κυρία, είστε καλά; Δεν έχετε κανένα πρόβλημα;”. Δεν του απάντησα. Είπε “σας μιλάω” και εξακολουθούσα να τον αγνοώ.

Ο βασανιστής είπε “βγάλτε το σακάκι σας”. Εβγαλα το πανωφόρι και το κασκόλ μου και το κρέμασα. Μου είπε “φόρεσε το κασκόλ σου”. Του απάντησα “δεν θα το κάνω. Βάλε το Κοράνι σου κάτω από το μπράτσο σου και κάν’ το”. Μια από τις γυναίκες είπε “σταμάτα να είσαι πεισματάρα και φόρεσέ το”. Ο άντρας άρχισε να με μαστιγώνει στην πλάτη, στους ώμους, στα πόδια, στις γάμπες, στους μηρούς, στη μέση».

Προσπάθησε, όπως λέει, να μη δείξει ότι πονάει κατά τη διάρκεια του βασανιστηρίου, ψιθυρίζοντας τις λέξεις: «Στο όνομα των γυναικών, στο όνομα της ζωής, τα ρούχα της σκλαβιάς σκίζονται, τη μαύρη νύχτα ακολουθεί το ξημέρωμα και όλα τα μαστίγια θα καταστραφούν», ενώ το μαστίγιο έπεφτε πάνω της με δύναμη και οι χειροπέδες με τις οποίες ήταν δεμένη σε ένα κρεβάτι τις έσκιζαν τους καρπούς.

Αποχωρώντας, με τα σημάδια από το μαστίγιο στο σώμα της και με φρικτούς πόνους, η Ρόγια είπε: «Ας κάνει ο νόμος τη δουλειά του, εμείς θα συνεχίσουμε την αντίσταση». Μόλις βγήκε από το δικαστήριο έβγαλε αμέσως τη μαντίλα από το κεφάλι της.

Το ιρανικό καθεστώς ισχυρίζεται ότι ο λόγος για τον οποίο η Χεσμάτι καταδικάστηκε σε ποινή μαστιγώματος δεν ήταν το γεγονός ότι ανέβασε τις φωτογραφίες της χωρίς μαντίλα στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά ότι έλαβε χρήματα από κάποιες διεθνείς οργανώσεις για να το κάνει. Η Χεσμάτι είναι ακτιβίστρια μεν, όμως αυτή η δήλωση έρχεται σε αντίθεση με όσα ειπώθηκαν στην αίθουσα του δικαστηρίου.

Ο σκληρός βασανισμός της γυναίκας επειδή δεν φόρεσε το ισλαμικό πέπλο πυροδότησε κύμα αντιδράσεων στα κοινωνικά δίκτυα. «Μαστιγώνετε τη Ρόγια Χεσμάτι, αλλά με την αφυπνισμένη συνείδησή της και την αντοχή της, σας κοροϊδεύει στα μούτρα. Αηδιάζω με τη διακυβέρνησή σας», έγραψε η Ζάχρα Ραναγιάρντ, σύζυγος του πρώην πρωθυπουργού του Ιράν Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί που βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό από το 2010. Ο αριθμός των γυναικών που αντιστέκονται σθεναρά στο καθεστώς του Ιράν αυξάνεται διαρκώς.  Αλλωστε, δεν είναι και πολύ μακρινός ο θάνατος της – επίσης κουρδικής καταγωγής – Μαχσά Αμινί για τον ίδιο λόγο, που είχε πυροδοτήσει μεγάλες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις επί μήνες στο Ιράν.