Ανάμεσα στην Αϊοβα και τα δικαστήρια

Οι προκριματικές εκλογές για την ανάδειξη του Ρεπουμπλικανού υποψήφιου προέδρου ξεκινούν τη Δευτέρα από την Αϊοβα. Την εβδομάδα που κλείνει, τέσσερις υποψήφιοι όργωσαν την παγωμένη Πολιτεία. Ενας πέμπτος πηγαινοερχόταν σε δικαστήρια, ένα εφετείο της Ουάσιγκτον την Τρίτη, προσπαθώντας να πείσει τους δικαστές πως χαίρει ασυλίας και άρα δεν πρέπει να δικαστεί τον Μάρτιο για απόπειρα ανατροπής του εκλογικού αποτελέσματος του 2020, ένα αστικό δικαστήριο του Μανχάταν την Πέμπτη, για το κλείσιμο μιας πολύμηνης δίκης του για διαφθορά. Και εντούτοις, στον διαστρεβλωμένο κόσμο της αμερικανικής πολιτικής, είναι ο Ντόναλντ Τραμπ – όχι ο Ρον Ντεσάντις, η Νίκι Χέιλι, ο ΕΛιζα Χάτσινσον ή ο Βιβέκ Ραμασουάμι – αυτός που αναμένεται να θριαμβεύσει μεθαύριο στην Αϊοβα. Και αυτό δεν θα συμβεί σε πείσμα μιας πληθώρας νομικών προβλημάτων που σε κανονικούς καιρούς θα είχαν από καιρό εξαφανίσει έναν κανονικό υποψήφιο, αλλά (και) χάρη σε αυτά.

Ο Τραμπ έχει πείσει τους ψηφοφόρους του πως οι 91 ποινικές κατηγορίες που αντιμετωπίζει σε τέσσερις διαφορετικές υποθέσεις είναι πολιτικά υποκινούμενες, ένα κυνήγι μαγισσών σε βάρος του ίδιου, αλλά και εκείνων. «Ολοι ξέρουμε ποιος είναι ο Ντόναλντ Τραμπ» διακήρυξε αυτή την εβδομάδα, με αφορμή την τρίτη επέτειο της επίθεσης ενός φιλοτραμπικού όχλου στο Καπιτώλιο, ο Δημοκρατικός του αντίπαλος, ο Τζο Μπάιντεν. «Το ερώτημα στο οποίο πρέπει να απαντήσουμε είναι ποιοι είμαστε εμείς!» πρόσθεσε σε αυτή την παθιασμένη ομιλία του. Την απάντηση δεν θα κληθούν να τη δώσουν μόνο οι ψηφοφόροι, αλλά και τα δικαστήρια, ιδίως το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, σε ένα μπλεγμένο ημερολόγιο που συνεχώς αναθεωρείται. Σε μια χώρα, όμως, όπου ένας στους τέσσερις ψηφοφόρους πιστεύει πως την εισβολή στο Καπιτώλιο την υποκίνησε το FBI και τρεις από τους εννέα δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου διορίστηκαν από τον ίδιο τον Τραμπ ίσως αποδειχθεί απογοητευτική. Για να συνοψίσουμε το πρόβλημα, ο Μπάιντεν παρουσιάζει τις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου ως μια επιλογή ανάμεσα στη δημοκρατία και το χάος. Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο τις παρουσιάζει όμως και ο Τραμπ, απλώς η δική του εκδοχή της «δημοκρατίας» εμπεριέχει και λίγη δικτατορία, πάντα για καλό σκοπό.

Στην Αϊοβα ο Τραμπ προηγείται στις δημοσκοπήσεις με 51,8%, έναντι 17,2% υπέρ του κυβερνήτη της Φλόριντα Ρικ Ντεσάντις και 16,8% υπέρ της πρώην κυβερνήτη της Νότιας Καρολίνας Νίκι Χέιλι. Η νίκη του αναμένεται να του προσφέρει κρίσιμο μομέντουμ, καθώς και την προσωπική ικανοποίηση ότι πέτυχε εκεί όπου είχε αποτύχει το 2016, όταν τερμάτισε δεύτερος, πίσω από τον γερουσιαστή του Τέξας Τεντ Κρουζ. Στο Νιου Χάμσαϊρ, την Πολιτεία που ακολουθεί στις προκριματικές εκλογές, στις 23 Ιανουαρίου, προηγείται με 42,4% έναντι 29,9% της Νίκι Χέιλι και μόλις 5,6% του Ντεσάντις. Κάποιοι θέλουν να πιστεύουν πως η Χέιλι έχει εκεί μια μεγάλη ευκαιρία – η πρόσφατη αποχώρηση από την κούρσα του Κρις Κρίστι, που συγκέντρωνε ένα 12% στη συγκεκριμένη Πολιτεία, μπορεί να αυξήσει το ποσοστό της. Αλλοι, πάλι, θεωρούν πως η πορεία του Τραμπ προς το προεδρικό χρίσμα είναι προδιαγεγραμμένη. Σε πανεθνικό επίπεδο, άλλωστε, προηγείται μεταξύ των Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων με 61,3%.

Δημοσκόπηση του CBS News, βέβαια, έδειξε πως ένα 64% των Αμερικανών δεν πιστεύουν ότι ο Τραμπ δικαιούται ασυλία για οτιδήποτε έκανε ως πρόεδρος. Και άλλες δημοσκοπήσεις δείχνουν πως μια ποινική του καταδίκη θα μπορούσε να του καταφέρει μεγάλο πλήγμα μεταξύ των μετριοπαθών και των ανεξάρτητων ψηφοφόρων. Το εφετείο της Ουάσινγκτον θα χρειαστεί ωστόσο εβδομάδες για να αποφασίσει αν θα επικυρώσει την πρωτόδικη απόφαση που δεν αναγνώριζε στον Τραμπ ασυλία. Και όποια απόφαση και αν πάρει, σίγουρα θα γίνει προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο, που είναι άγνωστο πότε και πώς θα αποφασίσει – και για αυτό, και για την απόφαση του Μέιν και του Κολοράντο να αποκλείσουν τον Τραμπ από τα primaries επικαλούμενα άρθρο του Συντάγματος που αρνείται τα ομοσπονδιακά αξιώματα σε όσους έχουν εμπλακεί σε στάση. Ακόμα όμως και αν το Ανώτατο Δικαστήριο (προλάβει να) λάβει αποφάσεις κατά του Τραμπ, ποιος ξέρει πώς θα αντιδράσουν οι φανατικοί υποστηρικτές του; «Ομήρους» και «πολιτικούς κρατουμένους» αποκαλεί όπου σταθεί και όπου βρεθεί ο πρώην πρόεδρος όσους έχουν καταδικαστεί για την εμπλοκή τους στην επίθεση στο Καπιτώλιο. Και μαίνεται πάντα μια μεγάλη συζήτηση για το κατά πόσο ο ίδιος πρέπει να κριθεί από τους ψηφοφόρους ή από τα δικαστήρια.

Το μόνο βέβαιο είναι πως μια δεύτερη προεδρία του Τραμπ (οι δημοσκοπήσεις τον θέλουν προσώρας ισόπαλο με τον Μπάιντεν ή και ελαφρώς μπροστά) δεν θα ήταν απλώς μια επανάληψη της πρώτης. Οπως σημειώνει ο Τζόναθαν Φρίντλαντ στην «Guardian», ο Τραμπ 2.0 θα είναι πιο συγκεντρωμένος και πιο ικανός από τον πρώτο. Τον Ιανουάριο του 2017 ήταν ένας αρχάριος, νέος στην Ουάσιγκτον, νέος στο πολιτικό αξίωμα, ανίδεος ως προς τον κυβερνητικό μηχανισμό. Στηρίχτηκε σε διορισμένους αξιωματούχους που μπορούσαν, και συχνά το έκαναν, να ματαιώσουν τις πιο τρελές, σκοτεινές παρορμήσεις του. Τέσσερα χρόνια στον Λευκό Οίκο, ωστόσο, τον έμαθαν πού βρίσκονται οι μοχλοί της εξουσίας και ποιον πρέπει να κάνει στην άκρη για να τους φτάσει. Ο ίδιος δεν κρύβει την πρόθεσή του να εκδικηθεί όσους μπήκαν ποτέ στον δρόμο του, από τα μίντια μέχρι τον ίδιο τον Τζο Μπάιντεν. Πολλά μπορούν να συμβούν, βέβαια, μέχρι τις 4 Νοεμβρίου. Με δυο λόγια, έχουμε χρόνο μπροστά μας πριν εγκαταλείψουμε κάθε ελπίδα.