ΣΕΛΙΔΟΔΕΙΚΤΗΣ

Βρασίδας Καραλής

«Αποχαιρετισμός στον Ρόμπερτ»

Μτφ. Κατερίνα Σχινά, Lifo Books

Ο Βρασίδας Καραλής, καθηγητής Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Σίντνεϊ, είχε επιφυλάξει ήδη μέσα στη χρονιά μια αναγνωστική έκπληξη με τη μελέτη «Μια ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου» (μτφ. Αχιλλέας Ντελής) στις εκδ. Δώμα: ο κινηματογράφος με την κριτική ματιά που θέλαμε πάντοτε, πέρα από ετικέτες και καθωσπρεπισμούς. Λίγο πριν από την εκπνοή του 2023 ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος συστήνει από τη Lifo Books την ιδιοσυγκρασιακή επιστολή του Β. Καραλή στον σύντροφό του Ρόμπερτ Τζόζεφ Μίντερ, ο οποίος πέθανε με λέμφωμα Χότζκιν τον Μάιο του 2022.

Δεν χρειάζονται ωραιοποιήσεις σε αυτή την παρουσίαση, όπως δεν υπάρχουν και στον «Αποχαιρετισμό στον Ρόμπερτ» (στην με-τόσες-αποχρώσεις-μετάφραση της Κατερίνας Σχινά). Ο Καραλής διέρχεται την έρημο της αυτοανάλυσης κρατώντας σε μια σκοτεινή βασιλική οδό τον μίτο του συναισθήματος. Θρηνεί με λογική και ευαισθησία σε πείσμα του ανέξοδου συναισθηματισμού. Αποχαιρετά τον σύντροφο, τα κοινά τους όνειρα, μια εποχή και έναν κόσμο. «Από την πρώτη στιγμή που συναντηθήκαμε, χαμογέλασες κι ένιωσα άνθρωπος. Ξανάφερες πίσω την παιδική μου ηλικία, τις σκιές και τις χαρές εκείνων των ανυποψίαστων χρόνων που όλοι τις αξίζουμε» (σελ. 31). «Και από τότε, για είκοσι εννέα χρόνια θα παραμέναμε συμφιλιωμένοι με τον περίπλοκο, συγχυτικό κόσμο ενάντια στον οποίο αγωνιζόμασταν… Χαμογέλασες γλυκά: “Ας είμαστε αυτοί που είμαστε. Ας γίνουμε αυτοί που μπορούμε να γίνουμε. Αδύνατο να ζήσουμε με ψεύδη, μέσα από αυταπάτες, αναζητώντας το ανέφικτο και αρκούμενοι στο κίβδηλο”. Ο φόβος της μη αποδοχής εξανεμίστηκε. Αποδεχόμασταν ο ένας τον άλλον, έφτανε αυτό. Και γίναμε οι πλήρεις κόσμοι που ήταν το πεπρωμένο μας να γίνουμε» (σελ. 38).

Αν Πάτσετ

«Τομ Λέικ»

Μτφ. Δέσποινα Κανελλοπούλου, εκδ. Δώμα

Μια ιστορία που θα αναφέρεται στον «Βυσσινόκηπο» του Τσέχοφ, θα έχει παραπομπές στο θέατρο του μεγάλου Ρώσου, αλλά θα «συνομιλεί» με τη σύγχρονη εποχή. Αυτό είναι το κέλυφος στο «Τομ Λέικ» της Αν Πάτσετ (μτφ. Δέσποινα Κανελλοπούλου, εκδ. Δώμα). Εδώ η 60χρονη αμερικανίδα συγγραφέας στήνει μια τοιχογραφία της άλλης Αμερικής, της αγροτικής και αόρατης (Νιου Χαμσάιρ, Ντιτρόιτ), μέσα από εξομολογήσεις, σιωπές, ανεκπλήρωτα όνειρα, ακόμα και κατά συνθήκη ψεύδη.

Το όχημα της αφήγησης; Για να περάσει η ώρα καθώς μαζεύουν κεράσια στο κτήμα, οι κόρες της Λάρα ζητούν από τη μητέρα τους να τους μιλήσει για τα νεανικά της χρόνια, τότε που ήταν ηθοποιός στον θίασο Τομ Λέικ. Θέλουν να μάθουν για το καλοκαιρινό της ειδύλλιο με τον διάσημο ηθοποιό Πίτερ Ντιουκ. Και η μητέρα τους μετατρέπεται σε editor της δικής της αλλά και της δικής τους ζωής έχοντας ως συμπαραστάτη τον πατέρα Τζο. «Μετατρέπω ένα κομμάτι της ζωής μου σε ιστορία για να την αφηγηθώ στις κόρες μου, και παρότι είναι ολόκληρες γυναίκες πια, και πολύ ανοιχτόμυαλες, ας δεχτούμε ότι παραλείπω κάθε αναφορά σε κρεβάτι, ακόμα κι αν πρόκειται απλώς για τα δύο φύλλα χαρτί που αναπαύονται πάνω στα σκεπάσματα» (σελ. 111). Και: «Δεν υπάρχει τρόπος να τους εξηγήσω την απλή αλήθεια της ζωής: ότι μεγάλο μέρος της το ξεχνάς. Ολα τα επώδυνα, αυτά που κάποτε ήσουν βέβαιη ότι δεν θα κατάφερνες ποτέ να τα ξεχάσεις, δεν θυμάσαι πια ούτε πότε ακριβώς συνέβησαν. Αλλά και οι πιο συναρπαστικές περιστάσεις, οι πιο συγκλονιστικές χαρές, κι αυτές διαλύονται και σκορπίζονται και γίνονται μέσα σου κάτι άλλο».

Δ.Δ.