«Στη γραφή δεν βρίσκεις ποτέ {LF}την εκμηδένιση – εκείνη σε βρίσκει»

Η τελευταία φορά που συγκινήθηκα με μια ολοκληρωμένη αφήγηση ήταν… όταν δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Αφορούσε την ιστορία αγάπης μεταξύ εκείνης της γυναίκας που δεν ζει πια και ενός γιατρού που αναζητούσε μέσα στις λέξεις ένα όνομα. Μια αφήγηση ολοκληρωτικά ανολοκλήρωτη, εφόσον ύστερα από αυτή σώπασε για πάντα. Πέρασαν τα χρόνια, βρήκα το όνομά του και αφηγήθηκα με τη σειρά μου την ιστορία σε μια άλλη γλώσσα.

Αν μπορούσα να γράφω μετά μουσικής θα επέλεγα… να πετάξω το «αν» στον κάδο. Η γραφή με τη συνοδεία μουσικής μετατρέπεται σε αγώνα που πριν από την πρώτη στροφή με βρίσκει ήδη χαμένο. Οσο και να προσπαθώ, το μόνο που καταφέρνω είναι να τσακίζω στίχους στα βράχια. Επειτα, επιλέγω μια σύνθεση του Nils Økland, ισορροπώ πάνω στις νότες και αναμένω τις επερχόμενες σιωπές.

Το πιο οδυνηρό στη διαδικασία της συγγραφής… να πασχίζεις να βρεις αυτό που λείπει. Να αναζητάς την εκμηδένιση, την οριστική διαγραφή σου. Δεν θα τη βρεις ποτέ – πάντα εκείνη σε βρίσκει – και έτσι συνεχίζεις μέσα στην οδύνη.

Τρία βιβλία που θα πρότεινα οπωσδήποτε για μια βιβλιοθήκη Λυκείου θα ήταν… πράγματι μια αδύνατη πράξη. Εντούτοις, θα τολμούσα να προτείνω τους εξής τίτλους: «Ο τελευταίος άνθρωπος» του Maurice Blanchot, διότι όπως σημειώνει ο Δημήτρης Δημητριάδης για το έργο του: «Εβαλε φωτιά στις βιβλιοθήκες, εικονογραφώντας μ’ αυτόν τον τρόπο τη φράση εκείνη του Hölderlin την οποία σχολιάζει ο Χάιντεγκερ: “Από όλα τα αγαθά η γλώσσα είναι το πιο επικίνδυνο”», «Αν μια νύχτα του χειμώνα ένας ταξιδιώτης…» του Italo Calvino, διότι παρακινεί τον αναγνώστη να αποδράσει από την παθητικότητά του και να πάρει ενεργή θέση τόσο στα πλαίσια ενός μυθιστορήματος όσο και απέναντι στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Επίσης, το «Ταξίδι στην άκρη της νύχτας» του Louis-Ferdinand Céline, διότι με ωμό τρόπο τοποθετεί τον άνθρωπο απέναντι από τον καθρέφτη ώστε να αντικρίσει το τερατώδες είδωλό του.

Η κριτική που αποδέχομαι αφορά… οτιδήποτε θα γράψει κάποιος για το έργο μου. Εξάλλου, μέσω αυτού εκτίθεμαι και θα ήταν τουλάχιστον αστείο αν έδειχνα την οποιαδήποτε δυσφορία απέναντι σε αυτή. Βέβαια, προϋπόθεση αποτελεί να πραγματώνεται με τον ανάλογο σεβασμό, τόσο απέναντι στο έργο όσο και απέναντι στην ίδια τη φύση της κριτικής.

Η αυτοκριτική ξεκινάει από… την αποδοχή του εαυτού ή τουλάχιστον από την προσπάθεια που καταβάλλεις προσπαθώντας να προσεγγίσεις την αδυναμία απάντησης στα ερωτήματα «Ποιος είμαι;» και «Τι θέλω;».  

Η αρχή ενός κλασικού βιβλίου που ζηλεύω είναι… από το «Ο εχθρός του ποιητή» του Γιώργου Χειμωνά: «Η Κυβέλη με αγιότητα. Με βούρκωμα μαρτυρικής μέριμνας και πίστης για τους ανθρώπους. Είπε τρέμοντας από καλωσύνη “η τέχνη είναι ό,τι απέμεινε από τον Θεό. Ας αφήσουμε λοιπόν τους ανθρώπους να έλθουν μόνοι τους προς αυτήν”», αν και το ρήμα ζηλεύω μοιάζει τόσο αδόκιμο μπροστά σε αυτό που προσπαθείς με ταπεινοφροσύνη να προσεγγίσεις υπενθυμίζοντας με τόσο άμεσο τρόπο τη μαρτυρική σου φύση. Διότι στον κόσμο μας η Κυβέλη θα πρέπει πάντοτε να αλλάζει όνομα, να γίνεται Αρετή.   

Οταν ακούω για την «κρίση της λογοτεχνίας» ή τη «λογοτεχνία της κρίσης» σκέφτομαι ότι… αρεσκόμαστε να ζούμε υπό συνθήκες κρίσης, είτε αυτές αφορούν μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης είτε αφορούν την προσπάθεια παραγωγής ενός χώρου επαναπροσδιορισμού της ίδιας της λογοτεχνίας στην προκειμένη περίπτωση, μιας νέας δομής ενδεδυμένης ήδη με τα σπαράγματα του παρελθόντος. Είναι το άλλοθι που έχουμε ανάγκη, ώστε να μην έρθουμε αντιμέτωποι με τις ευθύνες μας, με τον ίδιο τον εαυτό μας.

«Περίεργα γυμνοί στις λιτές γραμμές/ ενός λευκού χειμώνα αφουγκραζόμαστε/ νυχτόβια ουρλιαχτά, δαγκώνοντας ζουμερούς/ καρπούς μιας αγνοημένης τέχνης της ζωής». Η ποιητική συλλογή του Σ. Λαζαρίδη “Κολάζ πορνογραφίας” κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΑΩ.