Ο αγώνας του ΠΑΣΟΚ{CR}

Η μεγάλη αναταραχή στην Αριστερά, συνέπεια της εκλογικής ήττας του ΣΥΡΙΖΑ και των αναταράξεων που έφερε στο κόμμα η εκλογή στην προεδρία του Στέφανου Κασσελάκη, συνέβαλε στην αναδιάταξη των πολιτικών δυνάμεων. Εως χθες, σε πέντε δημοσκοπήσεις, δεύτερο κόμμα με άνοδο εμφανίζεται το ΠΑΣΟΚ. Το εύρημα έχει ενδιαφέρον και επιτρέπει την εξαγωγή πολιτικών συμπερασμάτων.

Ο πρώτος που έβγαλε τέτοια συμπεράσματα είναι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, ο Νίκος Ανδρουλάκης. Εν γνώσει του ότι το μεγάλο τεστ θα είναι στις ευρωεκλογές, προσπαθεί να κρατήσει χαμηλά τις προσδοκίες, δηλώνοντας ότι αγωνίζεται για να είναι το ΠΑΣΟΚ «η αξιόπιστη και χρήσιμη αντιπολίτευση, που θα την επιβραβεύσει ο ελληνικός λαός». Κατανοεί ότι ο πήχυς πρέπει να μείνει χαμηλά κι ότι μπορεί να του κοστίσει ο μαξιμαλισμός, οι διακηρύξεις περί ανατροπής της κυβέρνησης Μητσοτάκη στις επόμενες εκλογές.

Ο αγώνας είναι σημαντική υπόθεση για ένα κόμμα και για έναν αρχηγό. Αλλά με όλο το θάρρος, ο αγώνας έως σήμερα του Ανδρουλάκη είναι ίδιος όπως και χθες. Διαμαρτυρία, συνθήματα και νεφελώδεις διακηρύξεις που δεν οδηγούν πουθενά. Κατανοώ ότι, τη δεδομένη στιγμή, ο βασικός στόχος του είναι να επαναπατρίσει άστεγους συριζαίους, σε γενικές γραμμές παλαιούς πασόκους που είχαν πιστέψει στην αντοχή του ΣΥΡΙΖΑ. Ο στόχος αυτός μοιάζει να επιτυγχάνεται, όχι όμως με μόνιμα χαρακτηριστικά αλλά μάλλον συγκυριακά: αφού δεν μπορεί ο Κασσελάκης, ας πάμε στον Ανδρουλάκη. Και μετά;

Η δημοσκοπική άνοδος του ΠΑΣΟΚ, σε ένα ποσοστό γύρω από το 15%, δεν αλλάζει τους συσχετισμούς με το πρώτο κόμμα. Ο Νίκος Ανδρουλάκης πρέπει να έχει καταλάβει ότι οι εκλογές κερδίζονται όχι θωρακίζοντας την εμβέλεια του κόμματός του στα άκρα αλλά θέτοντας στο στόχαστρο το πολιτικό Κέντρο, τον χώρο αυτόν στον οποίο σήμερα δεσπόζει ο Μητσοτάκης. Ευλόγως. Επί Μητσοτάκη γίνονται έργα, οι δείκτες της οικονομίας ευημερούν, η ανεργία μειώνεται, ενώ ακόμα υπάρχουν κάποια ποσά για παροχές κόντρα στη δημοσιονομική αυστηρότητα που επέστρεψε. Δεν είναι ακριβώς δείγμα γραφής φιλελεύθερης πολιτικής, αλλά ούτως ή άλλως η πρώτη τετραετία έδειξε τα όρια μιας φιλελεύθερης μεταρρύθμισης. Ο κρατικός προστατευτισμός είναι χαρακτηριστικό της ελληνικής οικονομίας – κι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα αυτοχειριαζόταν αν εννοούσε τα φιλελεύθερα ανοίγματα επιθετικά, όπως ο πατέρας του.

Ο Μητσοτάκης προσφέρει σταθερότητα και διεθνές κύρος – κάτι που κανένας αντίπαλός του σήμερα δεν μπορεί να εγγυηθεί. Αν ο Νίκος Ανδρουλάκης θέλει πραγματικά να αντιπαρατεθεί στη σημερινή ΝΔ, οφείλει να μιλήσει στο εκλογικό σώμα υποσχόμενος ό,τι προσφέρει σήμερα ο πρωθυπουργός: συνθήκες σταθερότητας και πολιτικό κύρος στην Ευρώπη και, ευρύτερα, στον δυτικό κόσμο.

Εχει, προφανώς, σημασία για το πολιτικό σύστημα η δημιουργία ενός σοβαρού δεύτερου πόλου ενός δικομματικού συστήματος όπως τον ζήσαμε στη μεταπολίτευση. Αλλά στη συγκυρία, η ελληνική κοινωνία επιζητεί περισσότερο ένα ΠΑΣΟΚ που θα θυμίζει τη διακυβέρνηση του Κώστα Σημίτη παρά έναν προσωποπαγή μηχανισμό, ο αρχηγός του οποίου θα προσπαθεί να πείσει ότι διδάχτηκε πολλά από τη θητεία του στην Ευρωβουλή. Επειδή οι πολίτες ξέρουν ότι δεν διδάχτηκε πολλά. Κι ότι τα κόμματα είναι πιο σύνθετοι οργανισμοί από μηχανές διαμαρτυρίας.

Η εποχή δεν σηκώνει τις ρήξεις. Απαιτεί συναινέσεις. Και το ΠΑΣΟΚ πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να σηκώσει το πολιτικό βάρος ενός κόμματος που έχει στελέχη τα οποία θα μπορούν να κυβερνήσουν. Να κυβερνήσουν. Οχι απλώς να καταλάβουν υπουργικούς θώκους.