«Εγώ κι εσύ καταλαβαινόμαστε»

Οι κεντρικές λεωφόροι του Σαν Φρανσίσκο γέμισαν με κινεζικές σημαίες, προκειμένου να υποδεχθούν τον πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος πραγματοποίησε την πρώτη του επίσκεψη στο έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών ύστερα από έξι χρόνια, με την ευκαιρία που έδωσε η σύνοδος κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας των χωρών Ασίας και Ειρηνικού (APEC), που πραγματοποιείται στην αμερικανική μεγαλούπολη. Αναμφίβολα, όμως, η προσοχή όλων στράφηκε στο τετ-α-τετ το οποίο είχαν οι πρόεδροι της νυν και της ανερχόμενης υπερδύναμης, σε μια περίοδο που οι αντιθέσεις είναι μεγάλες και οι σχέσεις τους, κατά γενική ομολογία, τεταμένες.

Η συνάντηση του Τζο Μπάιντεν με τον Σι ξεκίνησε λίγο πριν από τις 8.30 το βράδυ ώρα Ελλάδας και κράτησε πολλές ώρες. Ηταν και αυτή μια απόδειξη των πολλών και μεγάλων ανοιχτών μετώπων τα οποία καλούνται να διαχειριστούν οι δύο ηγέτες – από τους πολέμους στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή μέχρι την κατάσταση στον Ειρηνικό, την Ταϊβάν και την κορεατική χερσόνησο, καθώς και τις οικονομικές κυρώσεις. Η διάρκεια της συνάντησης φανέρωσε, ταυτόχρονα, την πρόθεσή τους να προχωρήσουν τηρώντας όσο το δυνατόν πιο χαμηλούς τόνους και, πάνω από όλα, αποτρέποντας το χειρότερο σενάριο για όλους: Μια ανοιχτή οικονομική, πολιτική και, ενδεχομένως, στρατιωτική σύγκρουση ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα, η οποία θα μπορούσε να τυλίξει στις φλόγες ολόκληρο τον πλανήτη.

Ο ανταγωνισμός

Αυτό, άλλωστε, ήταν και το πρώτο το οποίο έσπευσε να επισημάνει ο Μπάιντεν, υποδεχόμενος τον ομόλογό του, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Γνωριζόμαστε για πολύ καιρό. Δεν συμφωνούσαμε πάντα κι αυτό δεν εκπλήττει κανέναν, αλλά οι συναντήσεις μας υπήρξαν πάντα ευθείες, ειλικρινείς και χρήσιμες. Εχει μεγάλη σημασία ότι εγώ και εσύ καταλαβαινόμαστε απολύτως, χωρίς παρερμηνείες ή παρεξηγήσεις. Είναι καθήκον μας να διασφαλίσουμε ότι ο ανταγωνισμός δεν θα οδηγήσει σε σύγκρουση. Και οφείλουμε να το κάνουμε υπεύθυνα». Πρόσθεσε, μάλιστα, πως Κίνα και ΗΠΑ έχουν την ευθύνη «απέναντι στους λαούς μας και τον κόσμο όλο να συνεργαστούμε όταν διαπιστώνουμε ότι είναι προς το συμφέρον μας να το κάνουμε – από την κλιματική αλλαγή μέχρι την αντιμετώπιση της απειλής των ναρκωτικών, μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη».

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Σι στη δημόσια αντιφώνησή του. Οπως είπε, «ο πλανήτης είναι αρκετά μεγάλος ώστε να χωράει και τις δύο χώρες και να τους επιτρέπει να πετύχουν. Οσο σέβονται η μία την άλλη, συνυπάρχουν ειρηνικά και προωθούν συνεργασίες που οδηγούν σε αμοιβαίο κέρδος, θα είναι απολύτως ικανές να εγερθούν πάνω από τις διαφορές τους». Υπογράμμισε, παράλληλα, πως ΗΠΑ και Κίνα «επωμίζονται βαριές ευθύνες απέναντι στον κόσμο και την Ιστορία», ενώ η σχέση τους «που είναι η πιο σημαντική σε όλον τον κόσμο (…) δεν ήταν ποτέ ομαλή κατά τη διάρκεια των προηγούμενων 50 ετών». Παρ’ όλα αυτά, ξεκαθάρισε, «δεν έχουν την επιλογή να γυρίσουν η μία την πλάτη στην άλλη». Δεν παρέλειψε, πάντως, να αφήσει αιχμές κατά των ΗΠΑ και των οικονομικών μέτρων που έχουν λάβει σε βάρος της χώρας του, τονίζοντας ότι «ο προστατευτισμός βαραίνει πάνω στην παγκόσμια οικονομία».

Ανοίγοντας τα χαρτιά

Οπως εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς, ωστόσο, το κυρίως «μενού» βρέθηκε στο τραπέζι των δύο προέδρων και των στελεχών που τους συνόδευαν αφότου αποχώρησαν οι κάμερες. Οταν, δηλαδή, αμφότεροι άνοιξαν τα χαρτιά τους στον βαθμό που είχαν επιλέξει εκ των προτέρων, καθιστώντας σαφώς μέχρι πού είναι διατεθειμένοι να συζητήσουν και, ενδεχομένως, να υποχωρήσουν και πού είναι χαραγμένες οι «κόκκινες γραμμές» τους.

Αξίζει να σημειωθεί, τέλος, πως ο δρόμος τον οποίο ακολούθησε ο Σι μέχρι τον χώρο όπου πραγματοποιήθηκε η συνάντησή του με τον Μπάιντεν, περίπου 30 χιλιόμετρα μακριά από το κέντρο της πόλης, ήταν κυριολεκτικά «πολύχρωμος». Γι’ αυτό φρόντισαν αρκετές (και γενικώς ολιγομελείς) ομάδες διαδηλωτών που πρόβαλαν διαφορετικά αιτήματα: Αλλοι επέκριναν τον Σι και την πολιτική του Πεκίνου, άλλοι τον χειροκροτούσαν και τον χαιρετούσαν, ενώ άλλοι στρέφονταν κατά του Μπάιντεν και της πολιτικής του, ειδικά στο Παλαιστινιακό.