Η ιέρεια {LF}του Βιετνάμ {LF}δεν μένει {LF}πια εδώ

Στο τρίτο μέρος του σπονδυλωτού φιλμ «Ολα είναι δρόμος» του Παντελή Βούλγαρη, οι Νεοέλληνες είδαν τον Μάκη Τσετσένογλου (Γιώργο Αρμένη) να γκρεμίζει με εκσκαφέα το σκυλάδικο «Βιετνάμ» και να καίει την καμπαρντίνα του. Οι πιο υποψιασμένοι είδαν μια παλιά γνώριμη με γούνα να τραγουδάει όρθια στο σεληνιακό τοπίο της καταστροφής.

Η κυρία Μαίρη Μαράντη από εκείνη τη στιγμή της ταινίας και μετά κατέκτησε μια παράξενη πρωτιά. Το τραγούδι της τελικής σκηνής «Θα πάρω φόρα» (των Μάκη Γιαπράκα και Πάνου Φαλάρα) δεν δισκογραφήθηκε ποτέ, όμως έλαβε μέσα στα χρόνια θέση θρύλου. Παράξενο. Η σκηνή με έναν τρόπο προλόγιζε και τον κύκλο της κρίσης. Η τότε Ελλάδα που εικονογραφούσε ο Βούλγαρης – στο σενάριο συνεργάστηκε ο σπουδαίος συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης – ήταν εν πολλοίς των επιδοτήσεων, του χρηματιστηρίου, του ΠΑΣΟΚ, του σκυλάδικου και της επιδοτούμενης ευωχίας. Οχι για όλους όλα αυτά, αλλά πότε είναι όλα για όλους;

Η ξανθιά πανέμορφη και κοντούλα λαϊκή τραγουδίστρια επιστρατεύθηκε για την ταινία, όπως και ο έτερος παλιός Σπύρος Δημητρίου ή «μικρός τσιγγάνος» για τους ρέκτες του ’60. Και οι δύο κόσμοι μπήκαν στην κάμερα του Παντελή Βούλγαρη με πρωταγωνιστή τον Αρμένη. Δηλαδή τον Νεοέλληνα που περιγράφουμε. Εχει σημασία πως η αναπαράσταση του σκυλάδικου, βασικά του κλίματος, είναι από τις καλύτερες που έχουν επιτευχθεί στα χρόνια του ελληνικού σινεμά. Η κυρία Μαράντη όπου εμφανιζόταν νύχτα ενέτασσε μετά το τραγούδι στο ρεπερτόριό της. Το ζήταγε και ο κόσμος μέσα στις δεκαετίες που ακολούθησαν. Και στις παραστάσεις με τον τίτλο «Βιετνάμ» που επιμελήθηκε ο συνθέτης Γιώργος Αλτής στου Ψυρή και όπου ο γράφων συνοδεύοντας τον Αρμένη μια νύχτα άκουσε τους πελάτες να τον προσφωνούν «κύριο Τσετσένογλου» και ο ίδιος να υποκλίνεται με σεβασμό στη Μαράντη. Τόσο μέσα η ταινία στη ζωή, τόσο μέσα στη ζωή η ταινία.

Η ζωή πάλι της κυρίας Μαίρης – που μας άφησε την εβδομάδα αυτή ύστερα από ολιγόμηνη μάχη με τον καρκίνο στα 73 της –  δεν είχε κάτι από ταινία, παρά μόνο και ίσως κάτι κλασικό από την Ελλάδα της επαρχίας που τράβηξε για την Αθήνα και έζησε το όνειρό της εκεί στα μέσα του ’60. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Αίγιο. Μάνα μοδίστρα. Πατέρας ταβερνιάρης. Ταβέρνα το ’50 και το ’60 ίσον γραμμόφωνο και τζουκ μποξ. «Τα βιώματά μου ήταν το λαϊκό καθαρά, οι μεγάλες και οι μεγάλοι, όπως η Πόλυ Πάνου, ο Παγιουμτζής, ο Μπιθικώτσης, ο Καζαντζίδης. Η ταβέρνα λεγόταν “Τζαμάικα” (σ.σ.: πάλι εξωτικό όνομα γύρω από τη ζωή της και πριν το “Βιετνάμ”), ήταν του πατέρα μου. Δασκάλα μου θεωρώ την Πόλυ Πάνου. Ερχόταν εκεί, μετά γίναμε φίλες στην Αθήνα. Αθήνα ήλθα στα 17 μου. Αμέσως με πήραν σε μια καλή ταβέρνα που λεγόταν “Εμυ” στην Αλκαμένους. Λίγο μετά πήγα στου “Τζίμη του Χοντρού”, στην Αχαρνών».

Κάπου εκεί η Μαράντη ανεβαίνει στα καλά και στα δύσκολα πατάρια της Αθήνας. Αυτόφωτη, αυτοδίδακτη – με δύο αδέλφια επίσης τραγουδιστές, τη Γωγώ Πολέμη και τον Γιάννη Βοριά – μέχρι που ανταμώνει τον συνθέτη και σολίστ του μπουζουκιού Γιάννη Καραμπεσίνη. Το μοντέλο Μανώλης Χιώτης – Μαίρη Λίντα σπάει τα ταμεία αλλά και η Αθήνα χωράει παραλλαγές του. Η Μαράντη φτιάχνει ένα ντουέτο με τον Γιάννη για περίπου δεκαπέντε χρόνια. Καλοντυμένα ομορφόπαιδα. Κάνουν κέφι στον κόσμο («Εχω κάψες», τραγουδάνε). Και σε μια εποχή που τα κέντρα δεν έχουν ρεπό. Και που στις σάλες υπάρχουν γλεντζέδες αλλά και ζόρικοι τύποι. Στο πιο φωτεινό μέρος του λαϊκού, βασιλεύει το ντουέτο. Κέντρα κοσμικά με μεγάλες σάλες, προσωπικό με ιεραρχίες, μεγάλες ορχήστρες. Οχι της πλάκας.

«Ημουν όμως διασκεδάστρια. Διασκέδασα κόσμο πολύ» είχε πει η Μαράντη στον γράφοντα για «Τα ΝΕΑ». Δίσκους δεν κάνει πολλούς. Παρότι γράφει μια αθάνατη επιτυχία με τον Ακη Πάνου, το «Δώσ’ μου να πιω». Κάνει και σόλο καριέρα μετά τον Καραμπεσίνη. Στα μέσα του ’90 έρχεται ο Βούλγαρης και το «Βιετνάμ». Ο σκηνοθέτης τη βρίσκει για την ταινία μέσω του Μάκη Γιαπράκα. Η ταινία γίνεται. Η Μαίρη όμως φεύγει στην Κρήτη για δέκα χρόνια και κάνει με τον άνδρα της το «Φεγγάρι» στην Κνωσό. Κάνουν μεγάλη επιτυχία. Η Μαίρη γύρισε κάποια στιγμή στην Αθήνα αλλά δεν είχε εξαργυρώσει την επιτυχία εκείνη που εν τω μεταξύ τη μαθαίνει και τη λατρεύει – και για λάθος λόγους συχνά – μια νέα ιντερνετική γενιά. Το λεγόμενο cult εισβάλλει και μαζί με αυτό η εξερεύνηση του λαϊκού, συχνά από παρεξήγηση.

Τα τελευταία χρόνια η Μαράντη πάει καλεσμένη σε τηλεοπτικές εκπομπές που προς τιμήν τους διαβλέπουν ένα σπάνιο λαϊκό μέταλλο και μια σεμνή γυναίκα που είχε χιλιόμετρα στην πίστα αλλά δεν το έκανε και θέμα. Κάνει και επιλεκτικές εμφανίσεις συχνά με τον Γιώργο Αλτή σε μουσικές σκηνές της Αθήνας. Τραγουδά και στην παρουσίαση του «Υπουργός Νύχτας» του Σκαμπαρδώνη στον Ιανό της Αθήνας ένα βράδυ. «Ψευτοαρμένηδες» χορεύουν στα πόδια της α λα «Βιετνάμ» στα μαγαζιά, αλλά εν τω μεταξύ η χώρα έχει αλλάξει πια, και το λαϊκό μαζί της. Η Μαράντη ζει απλά, με τον γιο της, τον αγαπημένο της Αλέξανδρο, χωρίς πολλά λόγια ή τις γνωστές αμφιλεγόμενες διηγήσεις του σιναφιού της. Σεμνή και γεμάτη. Μέχρι την τελεία που μπήκε το προηγούμενο Σάββατο. Υπόκλιση, Μαράντη.