«Η λογοτεχνία είναι η λύση στα ανθρώπινα αδιέξοδα»

Η τελευταία φορά που συγκινήθηκα με μια ολοκληρωμένη αφήγηση ήταν διαβάζοντας τα βιβλία του Κωνσταντίνου Λουκόπουλου «Οικογενειακή ρίζα 70» και του Μιχάλη Αλμπάντη «Οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους» το ένα μετά το άλλο. Διαβάζοντάς τα σκεφτόμουν διαρκώς πόσο σπουδαία λογοτεχνία μπορεί να γράψει ο άνθρωπος, αφηγούμενος ιστορίες που φέρουν στοιχεία από ένα συλλογικό ασυνείδητο, εικόνες και λέξεις οικείες και τόσο ζωντανές στον χρόνο.

Αν μπορούσα να γράφω μετά μουσικής θα επέλεγα μουσική που συνδέεται με τόπους και ανθρώπους που θα ήθελα να συναντήσω προσωπικά αλλά και συγγραφικά. Η σύγχρονη κρητική μουσική και η μουσική του αργεντίνικου tango, είναι ένα σύνολο από μελωδίες και στίχους που τον τελευταίο καιρό με συνοδεύουν στα κείμενα και τα ποιήματα που γράφω, βοηθώντας με πολύ στη διατήρηση του ρυθμού και των επιπλέον στοιχείων κουλτούρας και διαλεκτικής που θέλω να εντάξω στα κείμενά μου.

Το πιο οδυνηρό στη διαδικασία της συγγραφής είναι η απόφαση να σταθείς ουδέτερος απέναντι σε όσα πρόκειται να εντυπωθούν στο χαρτί και να υπερκεράσεις ένα υπερεγώ που εμφανίζεται διαρκώς βάζοντας εμπόδια στη ροή του λόγου.

Τρία βιβλία που θα πρότεινα οπωσδήποτε για μια βιβλιοθήκη Λυκείου θα ήταν ο «Ερωτόκριτος» του Βιτσέντζου Κορνάρου, ο «Δον Κιχώτης» του Μιγκέλ ντε Θερβάντες και ο «Ξένος» του Αλμπέρ Καμύ.

Η κριτική που αποδέχομαι αφορά την κριτική που ανοίγει τον δρόμο για το έργο ώστε να μιλήσει απαλλαγμένο από το βάρος του δημιουργού του. Κάθε κριτική που διευκρινίζει την πρόθεσή της και εντοπίζει όσα είναι φανερά υποδεχόμενη το έργο στο σημείο σύνδεσής του με παλαιότερα έργα, ανοίγοντάς του ταυτόχρονα έναν δρόμο επικοινωνίας.

Η αυτοκριτική ξεκινάει από την επιθυμία μου να υπάρξει υπέρβαση της συνθετικής ικανότητας και ενίσχυση της καθαρότητας απεύθυνσης προς τον άλλο και κατά πόσο αυτό το επιτυγχάνω. Το θάρρος και η δέσμευση να βουτήξω βαθιά στο μέρος εκείνο που ο λόγος γίνεται επικοινωνία, ακυρώνοντας τις έννοιες του τόπου και του χώρου, αποτελεί το έδαφος πάνω στο οποίο προκύπτουν όλες οι εντάσεις και ενστάσεις μου πάνω σε όσα γράφω.

Η αρχή ενός κλασικού βιβλίου που ζηλεύω είναι από το «Κοράκι» του Εντγκαρ Αλαν Πόε «Μεσάνυχτα βαθιά σκοτεινιασμένα· κι εγώ χαμένος στην ερµιά κάποιων παλιών σοφών βιβλίων, κι εγώ μονάχος στον βυθό κάποιων παλιών βιβλίων ξεχασμένων, προσµετρούσα τη νύστα και την πλήξη µου, όταν ξάφνου στην πόρτα µου ακούστηκε ένας χτύπος». Η αρχή μιας ιστορίας όπου η φαντασία και η πραγματικότητα δημιουργούν ένα υπερβατικό σύνολο.

Οταν ακούω για την «κρίση της λογοτεχνίας» ή τη «λογοτεχνία της κρίσης» σκέφτομαι ότι αναφερόμαστε σε ένα περιοριστικό πλαίσιο μέσα στο οποίο προσπαθούμε να χωρέσουμε τον ανεξάντλητο και πηγαίο χώρο που καταλαμβάνει η λογοτεχνία στην τέχνη και τη ζωή. Η λογοτεχνία συνδέεται με τον λόγο και εξελίσσεται με αυτόν σε μια διαδρομή που εμπεριέχει σημεία καμπής και σημεία ανόδου. Η «κρίση» ως έννοια δηλώνει μια κριτική στάση απέναντι σε αυτό που συμβαίνει ώστε να προχωρήσουμε στο επόμενο σημείο και αυτό είναι απελευθερωτικό αν δεν το ταυτίζουμε με την αρνητική χροιά της όξυνσης ενός προβλήματος και την αναζήτηση άμεσης λύσης. Η λογοτεχνία εξάλλου είναι η λύση στα ανθρώπινα αδιέξοδα και δεν μπορεί να αποτελεί ποτέ η ίδια το πρόβλημα.