Οι τάφοι της Περιστεριάς, {LF}τα αρχαία του μετρό Θεσσαλονίκης

Το σήμα «SOS» που εκπέμπουν οι «Μυκήνες της Δυτικής Πελοποννήσου», όπως έχει χαρακτηριστεί ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, αλλά άγνωστος στους περισσότερους, εκείνος της Περιστεριάς, μόλις 8 χλμ. μακριά από την Κυπαρισσία, έλαβε το υπουργείο Πολιτισμού. Και η πρώτη μελέτη για τη σωτηρία των τριών θολωτών μυκηναϊκών τάφων, που έχουν ανασκαφεί από τον Σπυρίδωνα Μαρινάτο και τον Γιώργο Κορρέ, έφτασε και πήρε υπό όρους θετική γνωμοδότηση από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

Αν και οργανωμένος και επισκέψιμος, ο αρχαιολογικός χώρος λόγω της δύσκολης πρόσβασής του υποδέχεται ορισμένους μήνες 2.000 άτομα αλλά κάποιους άλλους η προσέλευση είναι μηδενική, παρά το γεγονός ότι η Περιστεριά αποτέλεσε ένα ισχυρό διοικητικό κέντρο της πρώιμης μυκηναϊκής εποχής (1500 π.Χ.) πριν από την ακμή του ανακτόρου του Νέστορος και τα ταφικά μνημεία της θεωρούνται από τα αρχαιότερα θολωτών τάφων στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Οι «πρώτες βοήθειες» προς τους τάφους της Περιστεριάς προβλέπουν τη διευθέτηση των ομβρίων υδάτων ώστε να μην προκαλούν επιπλέον φθορές στα μνημεία, την τοποθέτηση μεταλλικού δακτυλίου στο εσωτερικό των δύο από τους τρεις τάφους και αποχωματώσεις, έως ότου ολοκληρωθούν οι μελέτες στερέωσης των τοιχωμάτων τους, ενώ για τον τρίτο, που είναι και ο μεγαλύτερος με διάμετρο 12 μ. και συγκρίνεται με εκείνους των Μυκηνών, προβλέπεται να αποκατασταθεί η γεωμετρία του, αλλά δεν έγιναν δεκτές οι προτάσεις περί στεγάστρων και αποκατάστασης των τύμβων. Παράλληλα θα διαμορφωθούν χώροι εξυπηρέτησης κοινού και διαδρομές πρόσβασης για ΑμεΑ, ενώ θα διευρυνθεί και η περίφραξη ώστε να συμπεριλάβει και τον οχυρωματικό περίβολο της Περιστεριάς, που σήμερα βρίσκεται εκτός.

Υπαίθριο μουσείο

Μια ρωμαϊκή πολυτελής έπαυλη με ψηφιδωτά δάπεδα και ιδιωτικό λουτρό, αλλά και δύο υπερμεγέθεις λίθινες σαρκοφάγοι οι νεκροί των οποίων ήταν κτερισμένοι με χρυσά κοσμήματα θα «υποδέχονται» τους επισκέπτες στο υπό διαμόρφωση μουσείο ευρημάτων του μετρό Θεσσαλονίκης, το οποίο έχει χωροθετηθεί στο κτίριο Α3 του πρώην στρατοπέδου Παύλου Μελά. Ο αύλειος χώρος που καταλαμβάνει 2.965 τ.μ. μπροστά από τον πρώην θάλαμο οπλιτών, που ανεγέρθηκε την περίοδο 1895-1905, θα λειτουργήσει ουσιαστικά ως ένα υπαίθριο μουσείο, διευρύνοντας τους εκθεσιακούς χώρους του Μουσείου Ευρημάτων Μητροπολιτικού Σιδηροδρόμου Θεσσαλονίκης. Οι επισκέπτες στα αριστερά τους θα συναντούν την έπαυλη συνολικής έκτασης 300 τ.μ. που εντοπίστηκε στον σταθμό Αγίας Σοφίας, και η οποία ήταν διακοσμημένη με υψηλής ποιότητας ψηφιδωτά σε ένα εκ των οποίων απεικονίζεται Αφροδίτη με Ερωτα, ενώ τα άριστα σωζόμενα υπόκαυστα του λουτρού της θα προστατεύονται κάτω από στέγαστρα. Στα δεξιά τους επισκέπτες θα υποδέχονται οι δύο μαρμάρινες μονολιθικές σαρκοφάγοι που χρονολογούνται στα τέλη του 3ου, αρχές του 4ου αιώνα και βρέθηκαν στον σταθμό Δημοκρατίας, οι οποίες έφεραν πολλαπλές ταφές πλούσια κτερισμένες με χρυσά κοσμήματα, υφάσματα, οστέινες περόνες κ.ά. Στον χώρο θα τοποθετηθούν επίσης παγκάκια και θα αξιοποιηθούν τα υπάρχοντα ψηλά δέντρα ώστε να λειτουργεί και ως σημείο ανάπαυσης. Το έργο αποκατάστασης του κτιρίου στρατωνισμού Α3 σε μουσείο έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης με προϋπολογισμό 12,5 εκατ. ευρώ.

Στο μεταξύ αλλαγές προβλέπονται και στον τρόπο που οι επιβάτες του μετρό στον σταθμό Βενιζέλου θα βλέπουν τη διασταύρωση των οδών Decumanus Maximus και Cardo, σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, καθώς όταν η αρχική μελέτη έλαβε θετική γνωμοδότηση από το ΚΑΣ δεν είχε ολοκληρωθεί η ανασκαφή στον υπό κατασκευή σταθμό, ενώ η Αττικό Μετρό έθεσε και θέμα ασφαλείας της πρότασης που είχε εγκριθεί. Ο διάδρομος θέασης του ευρήματος θα έχει τελικά πλάτος 1,80 μ. σε όλο της το μήκος (αρχικά προβλεπόταν να κυμαίνεται μεταξύ 2,40 έως 1,8 μ.) ενώ θα προστεθεί και ένας επιπλέον εξώστης που θα διευρύνει τη δυνατότητα θέασης του ευρήματος.

Φωτισμός στον Μιστρά

Προσβάσιμος και ασφαλής το βράδυ προβλέπεται να γίνει και ο κεντρικός λιθόστρωτος οδικός άξονας που διασχίζει την καστροπολιτεία του Μιστρά και ενώνει την άνω με την κάτω πύλη, καθώς το ΚΑΣ γνωμοδότησε θετικά υπέρ του φωτισμού του. Στο πλαίσιο της ίδιας μελέτης προβλέπεται να φωτιστεί και το Ανάκτορο των Δεσποτών, ώστε να αναδειχθούν τα υλικά και οι όγκοι του. Ο φωτισμός δεν θα λειτουργεί σε καθημερινή βάση, αλλά μόνο όταν θα γίνονται εκδηλώσεις στον χώρο.