Οι εκλογές στην Ισπανία και το μήνυμα της Μελόνι

Εχουν περάσει σχεδόν 12 χρόνια από τις τελευταίες εκλογές – της 11ης Νοεμβρίου 2011 – στις οποίες τα δύο παραδοσιακά μεγάλα κόμματα της Ισπανίας κατάφεραν να συγκεντρώσουν μαζί ποσοστό που ξεπερνούσε το 60%.

Αυτή την Κυριακή, όμως, στις πρόωρες εκλογές τις οποίες προκήρυξε ο Πέδρο Σάντσεθ μετά την εμφατική ήττα του στις περιφερειακές εκλογές του Μαΐου, το Λαϊκό Κόμμα (ΡΡ) και το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (PSOE) είναι πολύ πιθανό να καταφέρουν να περάσουν ξανά αθροιστικά τον παραπάνω πήχη, καθώς οι δημοσκοπήσεις φέρνουν το πρώτο να κινείται κοντά στο 34% και το δεύτερο στο 28%.

Η παραπάνω εικόνα κάνει πολλούς να μιλούν για επιστροφή στην πολιτική «κανονικότητα» και στις συνθήκες του ισχυρού δικομματισμού.

Παρά το γεγονός, άλλωστε, ότι ούτε το ΡΡ ούτε το PSOE δεν θα καταφέρουν να συγκεντρώσουν την απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία ώστε να σχηματίσουν αυτοδύναμη κυβέρνηση, οι σύμμαχοί τους θεωρούνται λίγο ως πολύ δεδομένοι: Ο ηγέτης της ισπανικής Δεξιάς θα στηριχθεί, κατά πάσα πιθανότητα, στο ακροδεξιό Vox, ενώ ο νυν πρωθυπουργός ποντάρει τις ελπίδες του αφενός στον αριστερό συνασπισμό Sumar και, αφετέρου, στην ανοχή μικρότερων εθνικιστικών κομμάτων της Καταλωνίας, της Χώρας των Βάσκων και άλλων περιφερειών, για να παραμείνει στο τιμόνι της Ισπανίας.

Τα πράγματα, ωστόσο, κάθε άλλο παρά απλά είναι στην πραγματικότητα. Κι αυτό διότι η τελική μοιρασιά των εδρών που θα προκύψει από τις κάλπες μπορεί να οδηγήσει σε δυσεπίλυτους πολιτικούς γρίφους – ενδεχομένως και σε νέες εκλογές σύντομα, όπως είχε συμβεί τόσο το 2019 όσο και το 2014-15. Ενα σενάριο που, προφανώς, δεν είναι το καλύτερο ούτε για την ίδια τη χώρα, ούτε για την Ευρωπαϊκή Ενωση, της οποίας την περιοδική προεδρία ασκεί αυτό το εξάμηνο η Ισπανία.

Η Ακροδεξιά και το «κλειδί» της οικονομίας.

Το σίγουρο, σε κάθε περίπτωση, είναι ότι η προσοχή πολλών έχει στραφεί εδώ και καιρό στο Vox και τον ηγέτη του, Σαντιάγο Αμπασκάλ. Οχι τόσο διότι αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω σε αυτή την αναμέτρηση – οι δημοσκοπήσεις, άλλωστε, του δίνουν χαμηλότερο ποσοστό σε σύγκριση με το εντυπωσιακό 15,1% που είχε πάρει τον Νοέμβριο του 2019 – αλλά για ένα άλλο λόγο: επειδή στην περίπτωση που αναλάβει ρόλο κυβερνητικού εταίρου και μια σειρά υπουργεία, η επιρροή της Ακροδεξιάς σε όλη την Ευρώπη θα αυξηθεί περαιτέρω, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ενόψει των ευρωεκλογών που έχουν προγραμματιστεί για τον Ιούνιο του 2024.

«Η ώρα των πατριωτών έχει φτάσει», είπε πρόσφατα η Τζόρτζια Μελόνι, απευθυνόμενη μέσω τηλεσύνδεσης σε συγκέντρωση οπαδών του Vox στη Βαλένθια.

Πρόσθεσε δε ότι ποντάρει στην εκλογική του επιτυχία προκειμένου να συγκροτηθεί μια ισχυρή «συντηρητική και πατριωτική εναλλακτική» η οποία να είναι σε θέση να αλλάξει πορεία και χαρακτήρα στην ΕΕ – θεωρώντας συμμάχους, σε αυτή της την προσπάθεια, τις κυβερνήσεις της Ουγγαρίας, της Πολωνίας, της Τσεχίας και της Φινλανδίας.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Euractiv, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), στο μανιφέστο της ενόψει των ευρωεκλογών που αναμένεται να εγκριθεί στις 29 Ιουλίου, κάνει λόγο για μια «ελεγχόμενη διάλυση» της «αυταρχικής ΕΕ».

«Απαιτούμε μια επανεκκίνηση της Ευρώπης, ώστε να αξιοποιήσουμε το δυναμικό των κρατών-εθνών και να ανοικοδομήσουμε μια γέφυρα προς Ανατολάς», δήλωσε ο ηγέτη του κόμματος, Τίνο Χρουπάλα.

Αναμφίβολα, καθοριστικό ρόλο στις περαιτέρω εξελίξεις, τόσο στην Ισπανία όσο και στην ΕΕ, θα παίξει η οικονομία.

Εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για επερχόμενη ύφεση ή προκύψει κάποια νέα κατάσταση έκτακτης ανάγκης, όπως έγινε τα προηγούμενα χρόνια με την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία, τότε οι αλλαγές και ανατροπές είναι πολύ πιθανό να επιταχυνθούν. Σε διαφορετική περίπτωση, τα «παραδοσιακά» κόμματα έχουν μια πιθανότητα να θέσουν υπό έλεγχο την κατάσταση.