Χειροποίητο νησί

Πρόσφατα ξεκίνησε στην Τήνο η εικαστική έκθεση «Ο Εφιάλτης της Περσεφόνης», σε επιμέλεια Χριστόφορου Μαρίνου και Χρήστου Χρυσόπουλου. Ανάμεσα στους συμμετέχοντες ο αρχιτέκτονας Ζήσης Κοτιώνης και η ποιήτρια Φοίβη Γιαννίση παρουσιάζουν το δίπτυχο έργο τους «Ξενοδοχείο Αφροδίτη», μια μικρή τοποειδική εγκατάσταση στην είσοδο της Μονής Καρδιάς του Ιησού. Για την οποία ο αρχιτέκτονας σημειώνει ότι η αφετηρία της ιδέας βρίσκεται στην αρχιτεκτονική τυπολογία των παραδοσιακών περιστεριώνων της Τήνου, «όπου συγκατοικούσαν τα περιστέρια και οι άνθρωποι σε έναν ενιαίο κύκλο αλληλοτροφοδοσίας του μεταβολισμού τους. Μιας και στην αρχαιότητα τα περιστέρια ήταν πουλιά της Αφροδίτης, η δομή του περιστεριώνα μπορεί να εκληφθεί ως ένα είδος χώρου φιλοξενίας της απούσας θεάς. Με τους όρους της ανθρωποκαίνου, ο περιστεριώνας είναι μια υποδειγματική κατασκευή συμβίωσης ανθρώπων και ζώων ή αλλιώς ζωανθρώπων (humanimals)».

Τολμηρή η σύλληψη Κοτιώνη αυτής της συμβίωσης όσο και αξιοπρόσεχτη η οντότητα των περιστερανθρώπων που προτείνει. Παρ’ όλα αυτά, εντυπωσιακή εξακολουθεί να παραμένει η κληρονομιά του ιδιαίτερου τοπίου του νησιού με τις κλιμακωτές ξερολιθιές να βαστάνε τη γη στους καλλιεργήσιμους αγρούς ή τους μαρμαροτεχνίτες να λαξεύουν το σκληρό υλικό διατηρώντας τη σύνδεση της Τήνου με την παράδοση της γλυπτικής. Και είναι αυτοί οι περιστεριώνες τους οποίους είδαν διαφορετικά, σαν φόρμα και μορφή για τον σχεδιασμό της συλλογής ρούχων τους, οι ντιζάινερ Βαλίσια Οδέλ και Στέλλα Παναγοπούλου της επωνυμίας 2 plus 1equals 2 αποδίδοντας τηνιακές τοποθεσίες στα κομμάτια της καλοκαιρινής συλλογής τους.

Οι σχεδιάστριες έβαλαν πινέζα στον χάρτη της έμπνευσής τους το νησί που ο Κορνήλιος Καστοριάδης αποκάλεσε «χειροποίητο» και βάφτισαν Αγάπη το κόκκινο φόρεμά τους. Και το στόλισε η Σεβαστιάνα Κωνστάκη των αρχιτεκτονικών καταβολών, μεθερμηνευόμενων τώρα πια στις νηματουργικές χειροτεχνίες των μακραμέ σχεδίων της. Ενας κύκλος έμπνευσης και δημιουργίας, έρευνας και συνάντησης με την παράδοση και τους ανθρώπους του τόπου. Με πρόθεση την αποτύπωση μιας πράξης άλλοτε καλλιτεχνικής, άλλοτε συνεργατικής στο κατάστιχο της μνήμης. Για να ξεχωρίσει ως glocal παράδειγμα του τοπικού που αφορά το παγκόσμιο, δίνοντας αναπτυξιακή δυναμική στην τοπικότητα.