Επιφυλακτικοί {LF}οι αγοραστές

Τα φαινόμενα απατούν. Αυτή θα μπορούσε να είναι η φράση που συνοψίζει όσα συνέβησαν το βράδυ της Τετάρτης στην έδρα του οίκου Christie’s στο Λονδίνο. Κι αυτό διότι εκ πρώτης όψεως τα αποτελέσματα της δημοπρασίας με έργα του 20ού και του 21ου αι. μοιάζουν να έχουν θετικό πρόσημο. Ο τζίρος έφτασε τα 81 εκατ. δολάρια και από τα 66 έργα που προσφέρονταν πουλήθηκαν έπειτα από διαδικασία δυόμισι ωρών τα 61, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 92%. Επιπλέον σημειώθηκαν πέντε ρεκόρ καλλιτεχνών και αρκετά έργα πουλήθηκαν σε τιμές που ήταν πολύ υψηλότερες από τις αρχικές εκτιμήσεις.

Πού εντοπίζεται λοιπόν το πρόβλημα; Μια δεύτερη, πιο προσεκτική ματιά, μαρτυρά ότι δεν εξελίχθηκαν όλα καλά. Δεν υπήρξε ούτε ένα έργο που να ξεχωρίζει με οκταψήφια αρχική εκτίμηση και το σπάνιο «Πράσινο Πεδίο» (1969) του Γκέρχαρντ Ρίχτερ, του οποίου η αρχική εκτίμηση κυμαινόταν μεταξύ 5 και 7,4 εκατ. δολαρίων, δεν κατάφερε να βρει αγοραστή. Επιπλέον σχεδόν το ένα τέταρτο των έργων πουλήθηκε σε τιμή κατώτερη της χαμηλής εκτίμησης.

Χαρακτηριστικό είναι ότι ο τζίρος της εν λόγω δημοπρασίας παρουσιάζει σημαντική πτώση σε σχέση με τα 222 εκατ. δολάρια της αντίστοιχης βραδιάς του 2022 και τα 166 εκατ. δολάρια του Ιουνίου του 2021.

«Τα αποτελέσματα δείχνουν πως οι αγοραστές είναι αρκετά επιφυλακτικοί και προσεκτικοί στις κινήσεις τους» εκτιμά η σύμβουλος αγορών τέχνης Ολγκα Οβέντεν σε δήλωσή της στο Artnet News. Και επισημαίνει ότι ακόμα και έργα νέων καλλιτεχνών, τα ονόματα των οποίων ακούγονται πολύ το τελευταίο διάστημα, έμειναν στα αζήτητα. Χαρακτηρίζει ωστόσο τη συγκεκριμένη δημοπρασία ενδεικτική μιας τάσης να γίνουν διορθωτικές, εξισορροπιστικές, κινήσεις στην αγορά, οι οποίες θα αποβούν προς όφελος των νέων καλλιτεχνών διότι οι τιμές τους θα διαμορφωθούν σε ένα πιο υγιές περιβάλλον στο οποίο τον πρώτο λόγο θα έχουν οι σοβαροί συλλέκτες και όχι οι κερδοσκόποι.

Πρωταγωνιστής της βραδιάς ήταν ένα παραθαλάσσιο τοπίο του Πολ Σινιάκ, το οποίο πουλήθηκε προς 8,5 εκατ. δολάρια, με ανώτατη αρχική εκτίμηση τα 10 εκατ. δολάρια. Ακολούθησε το έργο του Ζαν Μισέλ Μπασκιά «Χωρίς τίτλο» (Πάμπλο Πικάσο) του 1984. Υστερα από έντονη μάχη το έργο άλλαξε χέρια για 6,8 εκατ. δολάρια.

Στον αντίποδα έργα καλλιτεχνών που είναι περιζήτητα και οι τιμές τους απογειώνονται έμειναν πολύ χαμηλά, με χαρακτηριστικές τις περιπτώσεις των Λούτσιο Φοντάνα, Γιαγιόι Κουσάμα και Σάι Τόμπλι. Η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν σημαίνει απαραιτήτως και απώλεια για τους πωλητές, όπως συνέβη επί παραδείγματι με το έργο της Σέσιλι Μπράουν «Φίλα με ανόητε» (1999) το οποίο πουλήθηκε προς 3,7 εκατ. δολάρια, χαμηλότερα της αρχικής εκτίμησης που ήταν 4,5 εκατ. δολάρια. Στην προκειμένη περίπτωση το κέρδος, ωστόσο, ήταν υπερπενταπλάσιο για τον πωλητή που είχε αγοράσει το έργο από τους Sotheby’s το 2008.

{T20}Ο ακριβότερος Κλιμτ της Ευρώπη{T20}ς

Οι προβλέψεις επιβεβαιώθηκαν και το τελευταίο πορτρέτο που φιλοτέχνησε ο Γκούσταβ Κλιμτ το 1918, η «Κυρία με βεντάλια», πουλήθηκε από τους Sotheby’s προς 108,4 εκατ. δολάρια και έγινε το ακριβότερο έργο του καλλιτέχνη που πουλήθηκε σε δημοπρασία στην Ευρώπη. Τέσσερις ενδιαφερόμενοι έδωσαν σκληρή μάχη που κράτησε 10 λεπτά και τελικά ο πίνακας πουλήθηκε στη συλλέκτρια έργων Τέχνης Πάτι Γουόνγκ, η οποία τον διεκδίκησε για λογαριασμό άγνωστου αγοραστή από το Χονγκ Κονγκ. Η ανώτατη αρχική εκτίμηση ήταν 80 εκατ. δολάρια. Η ταυτότητα του μοντέλου στην «Κυρία με βεντάλια» δεν είναι γνωστή. Ο πίνακας προσφέρθηκε για τελευταία φορά προς πώληση πριν από σχεδόν 30 χρόνια, το 1994. Η τιμή του ήταν 11,7 εκατ. δολάρια, και σημειώθηκε σε δημοπρασία του οίκου Sotheby’s στη Νέα Υόρκη. Να σημειωθεί ότι το τρέχον ρεκόρ δημοπρασίας για έναν πίνακα του Κλιμτ είναι τα 104,6 εκατ. δολάρια που σημειώθηκε τον περασμένο Νοέμβριο στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού από τους Christie’s για το «Δάσος Σημύδας» (1903), το οποίο ανήκε στη συλλογή του αείμνηστου συνιδρυτή της Microsoft, Πολ Αλεν.

{T20}Η συλλογή του Αλέν Ντελόν{T20}
Ο μύθος του Αλέν Ντελόν εξακολουθεί να πουλάει. Αυτό τουλάχιστον απέδειξε η δημοπρασία έργων τέχνης από τη συλλογή του 87χρονου ηθοποιού που πραγματοποιήθηκε προ ημερών από τον οίκο Bonhams στο Παρίσι. Χαρακτηριστικό είναι ότι άλλαξαν χέρια τα 81 από τα 83 έργα τέχνης που προσφέρονταν, ενώ ο τζίρος άγγιξε τα 8,8 εκατ. δολάρια, υπερδιπλάσιος της χαμηλής αρχικής εκτίμησης. Ακριβότερο έργο της βραδιάς αναδείχθηκε ο πίνακας του Ραούλ Νταφί «Ο κόλπος του Σεν Αντρέ» (1906 – φωτογραφία), ο οποίος πουλήθηκε προς 1,1 εκατ. δολάρια, με την αρχική εκτίμηση να κυμαίνεται σε 657.000 δολάρια. Ακολούθησε η ελαιογραφία του Ευγένιου Ντελακρουά «Αραβικό άλογο δεμένο σε πάσσαλο» (1825), η οποία πουλήθηκε προς 849.000 δολάρια, όταν η αρχική εκτίμηση είχε διαμορφωθεί σε 329.000 δολάρια. Ο ίδιος ο ηθοποιός έχει δηλώσει πως δύο πράγματα θεωρεί ότι αποτελούν την κληρονομιά του και είναι υπερήφανος για αυτά: για την καριέρα του στην υποκριτική και για τη συλλογή του έργων τέχνης, την οποία ξεκίνησε σε ηλικία 24 ετών με ένα σχέδιο που αγόρασε στο Λονδίνο.