Τρία χρόνια μετά, λίγα έχουν αλλάξει

Τρία χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την ημέρα που ο 46χρονος Αφροαμερικανός Τζορτζ Φλόιντ δολοφονήθηκε από αστυνομικούς στη Μινεάπολη των ΗΠΑ. Ο Φλόιντ συνελήφθη με την κατηγορία ότι χρησιμοποίησε ένα πλαστό χαρτονόμισμα των 20 δολαρίων σε μίνι μάρκετ. Η αστυνομία υποστήριξε ότι αντιστάθηκε. Το βίντεο που θα έκανε τον γύρο του κόσμου δείχνει έναν λευκό αστυνομικό, τον Ντέρεκ Σόβιν, να πιέζει με το γόνατό του τον λαιμό του Φλόιντ επί 8 λεπτά και 45 δευτερόλεπτα ενός αυτός είναι δεμένος με χειροπέδες και με το κεφάλι στο έδαφος. Δύο ακόμα αστυνομικοί συμμετέχουν στην ακινητοποίησή του και ένας τέταρτος εμποδίζει τους περαστικούς να παρέμβουν καθώς ο Φλόιντ ικετεύει για τη ζωή του επαναλαμβάνοντας «Παρακαλώ, δεν μπορώ να αναπνεύσω», «Μαμά» και «Μη με σκοτώσετε». Ο θάνατος του Φλόιντ γέμισε φρίκη έναν κόσμο που βρέθηκε ξαφνικά αντιμέτωπος με το αδιαμφισβήτητο γεγονός της αστυνομικής βίας σε βάρος των μαύρων. Πυροδότησε στις ΗΠΑ τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας από την εποχή του αγώνα για τα πολιτικά δικαιώματα, έκανε το κίνημα Black Lives Matter γνωστό παντού και πολλαπλασίασε τις εκκλήσεις για αστυνομική μεταρρύθμιση. Τρία χρόνια μετά όμως τι έχει αλλάξει;

Ποινές και αλλαγές

Ο Ντέρεκ Σόβιν καταδικάστηκε σε 22,5 χρόνια φυλάκιση, δύο συνάδελφοί του έλαβαν μικρότερες ποινές και ο τέταρτος αναμένει ακόμη να μάθει την ποινή του. Η αστυνομία της Μινεάπολης υιοθέτησε μια σειρά αλλαγών, απαγορεύοντας μεταξύ άλλων τα κεφαλοκλειδώματα και επιβάλλοντας στους αστυνομικούς την υποχρέωση να σταματούν τους συναδέλφους τους όταν αυτοί κάνουν κατάχρηση ισχύος. Η «Guardian» αποκάλυψε χθες πως πόλεις ανά τις ΗΠΑ έχουν συμφωνήσει να καταβάλουν συνολικά περισσότερα από 80 εκατ. δολάρια στο πλαίσιο διακανονισμών με διαδηλωτές που τραυματίστηκαν από αστυνομικούς στις διαδηλώσεις του 2020 για φυλετική δικαιοσύνη. Ωστόσο καμία σημαντική ομοσπονδιακή αστυνομική μεταρρύθμιση δεν έχει περάσει από το Κογκρέσο.

Ο Νόμος Τζορτζ Φλόιντ / Δικαιοσύνη στην Αστυνόμευση, που απαγορεύει τα κεφαλοκλειδώματα καθώς και τα επονομαζόμενα no-knock warrants, τα εντάλματα που επιτρέπουν στους αστυνομικούς να εισβάλλουν σε μια ιδιοκτησία χωρίς πρότερη προειδοποίηση, δημιουργώντας παράλληλα μια βάση δεδομένων με όλους τους αστυνομικούς που έχουν αντιμετωπίσει πειθαρχικά μέτρα, πέρασε το 2021 από τη Βουλή αλλά βάλτωσε στη Γερουσία. Το 2022 η αστυνομία σκότωσε περισσότερους ανθρώπους από ό,τι το 2020.  Για την αμερικανική Αριστερά λοιπόν δεν έχει αλλάξει σχεδόν τίποτα. Η αμερικανική Δεξιά, απεναντίας, λέει πως η εχθρότητα των προοδευτικών έναντι της αστυνομίας έχει οδηγήσει σε αύξηση των εγκλημάτων βίας και των κρουσμάτων διατάραξης της δημόσιας τάξης.

Ιστορικό χαμηλό

Εκείνο που δεν χωράει αμφισβήτηση, επισημαίνει ο «Economist», είναι πως αστυνομικά τμήματα ανά τη χώρα αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε δυναμικό, με πολλούς αστυνομικούς να έχουν πρόσφατα συνταξιοδοτηθεί. Οσοι απομένουν καλούνται να εργαστούν περισσότερες ώρες με μικρότερη επιτήρηση, γεγονός που τους αφήνει λιγότερο χρόνο για το δύσκολο αλλά απαραίτητο ερευνητικό έργο που απαιτεί η διαλεύκανση σοβαρών εγκλημάτων. Τα ποσοστά διαλεύκανσης των δολοφονιών βρίσκονται σε ιστορικό χαμηλό. Σε πολλές πόλεις οι περισσότερες ανθρωποκτονίες μένουν ατιμώρητες. Ολα αυτά δίνουν στην εγκληματικότητα μια πρωτοφανή, για τα τελευταία χρόνια, πολιτική σημασία. Θεωρείται λοιπόν βέβαιο πως οι Ρεπουμπλικανοί θα χρησιμοποιήσουν, στις προεκλογικές εκστρατείες για τις προεδρικές εκλογές του 2024, κάθε ευκαιρία προκειμένου να καταγγείλουν τους Δημοκρατικούς για επιείκεια απέναντι στο έγκλημα.