Στον καθρέφτη τους κοιτιούνται {LF}και μονάχοι αγαπιούνται

Το 1989, την περίοδο των συνεχών εκλογικών αναμετρήσεων ώστε να προκύψει κυβέρνηση, το «μαύρο ’89» για το ΠΑΣΟΚ (λόγω της συνεργασίας της Αριστεράς με τη Νέα Δημοκρατία του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη), η Μελίνα Μερκούρη φέρεται ότι είχε πει σε μια συνεδρίαση του κόμματος: «Σύντροφοι, πρέπει να το πάρουμε απόφαση. Δεν αρέσουμε πλέον». Μια γενναία πολιτική παραδοχή που άνοιγε τον δρόμο στην αυτοκριτική. Η οποία δεν ξέρω αν έγινε, δεν ήμουν μέσα, αλλά σε λιγότερο από τρία χρόνια αργότερα το ΠΑΣΟΚ επανήλθε θριαμβευτικά στην εξουσία – κάτι που σημαίνει ότι μάλλον έγινε.

Από την Κυριακή το βράδυ στελέχη, μέλη και οπαδοί του ΣΥΡΙΖΑ βιώνουν σοκ και δέος. Μεγαλύτερο ίσως και από τότε που παραλίγο να μην μπει το κόμμα στη Βουλή. Διότι τότε δεν είχαν καβαλήσει το άρμα – καλάμι να το πω καλύτερα – της αυταρέσκειας, δεν είχαν καταληφθεί από το σύνδρομο της «δρακογενιάς» που θα σώσει την Ελλάδα, δεν κουνούσαν το φλάμπουρο του ηθικού πλεονεκτήματος, ο Αλέξης Τσίπρας δεν ήταν ακόμη ο «μικρός Ιησούς» (θυμίζω ότι έτσι τον είχαν πει μετά το δημοψήφισμα του 2015) που θα έπαιρνε επάνω του όλες τις κυβερνητικές – από Καποδίστρια και μετά – αμαρτίες της Ελλάδας. Παρ’ όλα αυτά, μια φράση αντίστοιχη αυτής της Μερκούρη δεν ακούστηκε. Εκτός ίσως από το «Δεν βρέχει, μας φτύνουν» του εξάδελφου Γιώργου Τσίπρα, τον οποίον, απ’ όσο αντιλαμβάνομαι, φρόντισαν να τον «μαζέψουν».

Δύσκολο πράγμα η αυτοκριτική. Και εξαιρετικά εύκολο ο στρουθοκαμηλισμός. Μόνο που όταν χώνεις το κεφάλι σου στο χώμα, αφήνεις εκτεθειμένα τα οπίσθιά σου με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ακούω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, προκειμένου να οργανώσει την αντεπίθεσή του για τις εκλογές της 25ης Ιουνίου, αλλάζει το πνεύμα και το γράμμα της προεκλογικής εκστρατείας. Οτι δηλαδή τι; Το κόμμα πάτωσε τον τελευταίο μήνα; Μόνο το προεκλογικό διάστημα φταίει; Πιστεύουν ότι η τοξική περίοδος του 2015-2019 έχει σβηστεί από τη μνήμη των πολιτών; Ή ότι δεν θυμούνται πως επί τέσσερα χρόνια άσκησε όχι ακριβώς αντιπολίτευση αλλά «αντάρτικο πόλεων»; Με πορείες, εν μέσω κορωνοϊού, υπέρ Κουφοντίνα, με σαμποτάρισμα των μέτρων της πανδημίας, με τα μυθεύματα περί άταφων κοριτσιών στον Εβρο και, κυρίως, με τον διχαστικό και υβριστικό του λόγο. Θεωρούν ότι τα ποσοστά πήραν φόρα κατηφόρα τις τελευταίες μέρες λόγω Κατρούγκουλου και μόνο και όχι λόγω του συστηματικού «χαϊδέματος» των άκρων, της εχθροπάθειας των στελεχών του, την ξινίλα της Γεροβασίλη και τα γαβ γαβ του Τζανακόπουλου; Ή αυτού του «τσίρκου» υποψηφίων που μάζεψαν στα ψηφοδέλτια; «Στις επόμενες εκλογές θα δείτε έναν αλλαγμένο ΣΥΡΙΖΑ» έταξε ο του ψηφοδελτίου Επικρατείας Ευάγγελος Αποστολάκης. Αχ μωρέ, εδώ δεν εμπιστευόμαστε αρραβωνιαστικό που μας λέει ότι θα αλλάξει από τη μια ημέρα στην άλλη. Θα εμπιστευτούμε κόμμα που το στοιχειώνουν οι ιδεοληψίες του; Ενα «δεν αρέσουμε σύντροφοι» δεν βρέθηκε κάποιος να πει σε αυτό το κόμμα; Ή μήπως βρέθηκε και τον μαζέψαν άρον άρον;

Η αυτοκριτική θέλει μεγάλο καθρέφτη. Να βλέπεις τον εαυτό σου ολόκληρο, όχι αποσπασματικά. Και για να επιμένουν στον ΣΥΡΙΖΑ ότι το πρόβλημα περιορίζεται στην προεκλογική περίοδο φαίνεται ότι εκεί στην Κουμουνδούρου κοιτάζονται σε καθρεφτάκια τσάντας.

Οι αντάρτες του Ζαπάτα

Με αυτή την αφορμή, θυμήθηκα ένα εξαιρετικό κείμενο του Τίτου Πατρίκιου. Μιλάει για τους επαναστάτες του Ζαπάτα, στο Μεξικό, που όταν εισέβαλαν στις πόλεις, μπούκαραν και στα αρχοντόσπιτα τα οποία είχαν εγκαταλείψει οι κάτοικοί τους. Εκεί είδαν, για πρώτη φορά, μεγάλους ολόσωμους καθρέφτες. Μέχρι τότε ήξεραν μόνο τα καθρεφτάκια, αυτά στα οποία μπορείς να δεις ίσα ίσα το πρόσωπό σου. Οταν λοιπόν είδαν τον ολόσωμο εαυτό τους στους μεγάλους καθρέφτες, τρόμαξαν, δεν πίστευαν σε αυτό που έβλεπαν. Νομίζω όμως πως ούτε καν αυτό δεν συνέβη στον ΣΥΡΙΖΑ. Δεν έχουν δει ακόμη τον εαυτό τους ολόσωμο. Ισως γι’ αυτό δεν έχουν ακόμη τρομάξει.