Αδέσποτα ζώα, τουρισμός {LF}και δημόσια τάξη

Οι μέρες της γραφικότητας και της βάναυσης μεταχείρισης (άγριων) ζώων κατά τις οποίες πλανόδιοι έβγαζαν τα προς το ζην με το να εκμεταλλεύονται αρκούδες ή μαϊμούδες έχουν περάσει ανεπιστρεπτί.

Οι αντιλήψεις έχουν αλλάξει ριζικά και η νομοθεσία προσφέρει πλέον ένα πλαίσιο για την προστασία των άγριων ζώων και ζώων συντροφιάς (βλ. Πρόγραμμα «Αργος») το οποίο περιλαμβάνει ένα πυκνό πλέγμα ποινικών και διοικητικών κυρώσεων. Αρκετά συχνά διαβάζει κανείς για ποινές κάθειρξης ή υψηλά πρόστιμα (30.000-50.000 ευρώ) σε όσους κακοποιούν ή θανατώνουν ζώα – ποσά τα οποία είναι ευθέως συγκρίσιμα με αυτό που θα κληθεί να καταβάλει κάποιος ως αστική αποζημίωση σε υποθέσεις βαριάς σωματικής βλάβης και ανθρωποκτονίας.

Σύμφωνα μάλιστα με επίσημα στοιχεία, ήδη κατά το πρώτο τετράμηνο του 2023 (Ιανουάριος-Απρίλιος) σχηματίστηκαν 705 δικογραφίες, συνελήφθησαν 138 άτομα και επιβλήθηκαν 659 πρόστιμα, συνολικού ύψους 3.317.800 ευρώ, για παραβάσεις της νομοθεσίας προστασίας των ζώων. Σχετική είναι και η εξαγγελθείσα υποχρεωτική εκπαίδευση, για πρώτη φορά, των στελεχών της ΕΛ.ΑΣ. σε θέματα δικαιωμάτων των ζώων.

Η προστασία των ζώων είναι αναμφίβολα σημαντική και αποτελεί κρίσιμο ενδείκτη της πολιτισμικής ωρίμανσης μιας κοινωνίας. Δεν θα πρέπει ωστόσο να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα των ζώων με μονομέρεια, καθώς αυτά δεν είναι μόνο παθητικοί δέκτες βλαπτικών συμπεριφορών. Ταυτόχρονα, αποτελούν, τα ίδια, σοβαρή πηγή κινδύνων για ανθρώπους και άλλα ζώα. Δεν κατέστη εφικτό να βρεθούν συγκεντρωτικά στοιχεία για τον αριθμό επιθέσεων από δεσποζόμενα και αδέσποτα ζώα. Αποτελεί ωστόσο κοινή εμπειρία ότι μια απλή εκδρομή στην ελληνική ύπαιθρο ή, συχνά, μια βόλτα σε τμήματα του αστικού ιστού εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Οι ως άνω κίνδυνοι γιγαντώνονται από την ανεύθυνη στάση των ιδιοκτητών, την ελλιπή χρηματοδότηση και την ανεξέλεγκτη αναπαραγωγή. Υπολογίζεται ότι μόνο στην Ελλάδα ζουν περί τα 1,8 εκατομμύρια αδέσποτοι σκύλοι.

Αν ήδη η προστασία της ζωής και σωματικής ακεραιότητας πολιτών και τουριστών αλλά και η ευζωία των ζώων δεν είναι επαρκείς λόγοι για μια πιο αποτελεσματική παρέμβαση, τότε η πολιτική ηγεσία θα πρέπει να δει το ζήτημα από τη σκοπιά αφενός της εθνικής οικονομίας και αφετέρου της αντεγκληματικής πολιτικής.

Ο τουρισμός αποτελεί τη βαριά βιομηχανία της χώρας. Διερωτάται κανείς πώς θα αναπτύξουμε δίκτυα πεζοπορίας στα πανέμορφα ελληνικά βουνά, πώς θα προσελκύσουμε αγώνες ποδηλασίας και ορεινού τρεξίματος, όταν κανείς διοργανωτής δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια αθλητών και επισκεπτών. Ενα σημαντικό μέρος των τουριστών, αν και φυσιολάτρες, διστάζει να εκδράμει στην ελληνική ύπαιθρο. Ο υπερπληθυσμός αδέσποτων σκύλων αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη του τουρισμού και μόνιμη πηγή δυσφήμησης της χώρας.

Εξάλλου, δεδομένου του μεγάλου αριθμού υποθέσεων για λαθρεμπορία αδέσποτων σκύλων και παράνομης εξαγωγής τους στο εξωτερικό, το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη θα πρέπει τόσο στρατηγικά όσο και επιχειρησιακά να εντάξει το ζήτημα στην κατηγορία του οργανωμένου εγκλήματος, και μάλιστα με διεθνείς προεκτάσεις. Να σημειώσουμε ότι ο τζίρος της λαθρεμπορίας σκύλων ανέρχεται διεθνώς σε αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ, κάτι που μας βοηθά να καταλάβουμε ότι ο υπερπληθυσμός τους λειτουργεί σαν ανεξάντλητη πηγή πρώτης ύλης για τα διεθνή κυκλώματα, τα οποία, φυσικά, κάθε άλλο παρά επιθυμούν τη λύση του προβλήματος.

Ο υπερπληθυσμός των αδέσποτων ζώων α) δίνει αφορμή για καταδικαστέες πράξεις κακοποίησης και θανάτωσής τους, β) θέτει σε κίνδυνο τη σωματική ακεραιότητά μας, γ) και δυναμιτίζει την κοινωνική ειρήνη. Η όποια χρηματοδότηση από πλευράς της Πολιτείας θα πρέπει να είναι στοχευμένη, απαλλαγμένη από ιδεοληψίες και συντεχνιακά συμφέροντα, και με όραμα για το μέλλον. Σε μια πολιτισμένη χώρα ο πληθυσμός των ζώων (συντροφιάς) θα πρέπει να είναι αυστηρά ελεγχόμενος.

Ο Κυριάκος Ν. Κώτσογλου είναι δικηγόρος / αναπληρωτής καθηγητής Ποινικού Δικαίου (Northumbria University, Ηνωμένο Βασίλειο)