Οι εκλογές στη μεγάλη οθόνη

Tην Κυριακή 21 Μαΐου και για μία ακόμα φορά στην ιστορία του ο ελληνικός λαός θα μπει στη διαδικασία των κοινοβουλευτικών εκλογών, κυρίαρχο θέμα στη ζωή κάθε πολίτη σε όλες τις χώρες του κόσμου, το οποίο ο κινηματογράφος έχει αγγίξει ποικιλοτρόπως – από μελοδράματα μέχρι κωμωδίες και από θρίλερ μέχρι σάτιρες. Τέτοιες σάτιρες εξάλλου έχουν αφήσει το δικό τους αποτύπωμα στο ελληνικό σινεμά, καθώς ταινίες όπως οι «Υπάρχει και φιλότιμο» του Αλέκου Σακελλάριου, «Τζένη, Τζένη» του Ντίνου Δημόπουλου και «Ζητείται ψεύτης» του Γιάννη Δαλιανίδη, όλες της χρυσής δεκαετίας του 1960, «έπιασαν» στην εντέλεια τόσο τις πονηριές των πολιτικών για να κερδίζουν ψήφους όσο και την αφέλεια των ψηφοφόρων στο να παρασύρονται και να τους τις δίνουν. Στις παρακάτω γραμμές ωστόσο, ξεφεύγουμε από τα σύνορα της Ελλάδας και κάνουμε 10 στάσεις κινηματογραφικές – και μία τηλεοπτική – στην Ιστορία του Χόλιγουντ, που έχει αντιμετωπίσει σθεναρά το ζήτημα των εκλογών και των προεκλογικών εκστρατειών προσφέροντας καίριες ταινίες, κάποιες από τις οποίες, όπως οι προαναφερθείσες ελληνικές, έχουν αξία διαχρονική.

Ολοι οι άνθρωποι του βασιλιά

(All the King’s Men, 1949)

Βραβευμένη με το Οσκαρ καλύτερης ταινίας και σταθμός στον πολιτικού περιεχομένου αμερικανικό κινηματογράφο η θαυμάσια αυτή ταινία του Ρόμπερτ Ρόσεν καταγράφει την άνοδο και πτώση ενός βαθιά διεφθαρμένου, λαϊκιστή πολιτικού, ο οποίος στόχο έχει να κάνει τους φίλους του πλουσιότερους, διατηρώντας την εξουσία. Ο ήρωας για τον οποίο ο Μπρόντερικ Κρόφορντ κέρδισε το Οσκαρ Α’ ρόλου είναι βασισμένος στον πραγματικό αμερικανό γερουσιαστή Χιούι Λονγκ και πολλά χρόνια αργότερα θα τον υποδυόταν και o Σον Πεν στο αποτυχημένο ριμέικ των «Ανθρώπων του βασιλιά» που γυρίστηκε το 2006 και δεν προβλήθηκε ποτέ στις ελληνικές αίθουσες.

Ο υποψήφιος

(The Candidate, 1972)

Ενας ηθικός δικηγόρος (Ρόμπερτ Ρέντφορντ), όμορφος, πλούσιος και παντρεμένος, δέχεται να εισχωρήσει στην πολιτική διεκδικώντας τη θέση γερουσιαστή της Καλιφόρνιας με μόνο όρο να παραμείνει πιστός στις αρχές του. Ωστόσο, σύντομα αντιλαμβάνεται ότι η διαδικασία δημιουργίας του κατάλληλου πολιτικού image τον μετατρέπει σε ανδρείκελο, ένα προϊόν της διαφήμισης. Με ειρωνικό χιούμορ, στην καλύτερη ταινία του, ο σκηνοθέτης Μάικλ Ρίτσι καυτηριάζει το θέατρο πίσω από την εκλογή ενός πολιτικού προσώπου στις ΗΠΑ και αφήνει τον θεατή προβληματισμένο, όπως ακριβώς προβληματισμένος μένει και ο κεντρικός ήρωας στο τέλος, όταν αφού εκλέγεται λέει: «Και τώρα τι κάνω;».

Η ιστορία μιας φιλίας

(True Colors, 1991)

Δύο αχώριστοι φίλοι από την εποχή των φοιτητικών χρόνων τους στη Νομική Σχολή (Τζέιμς Σπέιντερ, Τζον Κιούζακ), προερχόμενοι από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις, θα έρθουν σε σύγκρουση στην αρένα της πολιτικής και του έρωτα όταν ο ένας προδίδει τον άλλο που είναι δεξί χέρι ενός πολιτικού (Ρίτσαρντ Γουίντμαρκ). Ενώ η ταινία του βετεράνου Χέρμπερτ Ρος κινείται στον κόσμο της πολιτικής, το σενάριό της εστιάζει στην προσπάθεια ενός αδίστακτου ανθρώπου να πετύχει με οποιοδήποτε κόστος τον στόχο του. Κάτι που ασφαλώς συμβαίνει κατά κόρον στην πολιτική αρένα.

Μπομπ Ρόμπερτς

(Bob Roberts, 1992)

Το πορτρέτο ενός κυνικού πολιτικού που προσπαθεί να κερδίσει την αγάπη των ψηφοφόρων πλασάροντας ένα πέρα για πέρα πλαστό image. Πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Τιμ Ρόμπινς (ο οποίος επίσης υποδύεται τον κεντρικό ήρωα), ένα έξυπνα φτιαγμένο (σαν ντοκιμαντέρ) σχόλιο πάνω στον αρνητικό ρόλο των ΜΜΕ που, συγχέοντας κάθε αξία, συχνά μετατρέπουν σε ήρωες κρυπτοφασίστες και απατεώνες. Μια σάτιρα για τη νοοτροπία μιας ολόκληρης γενιάς και για την απληστία των πάντων στη δεκαετία του 1980, όταν οι αξιοπρεπείς αμερικανικές αξίες αντικαταστάθηκαν από τον ψυχρό κυνισμό των «ειδικών στη διαχείριση».

Ο Πρόεδρος, ένα ροζ σκάνδαλο κι ένας πόλεμος

(Wag The Dog, 1997)

Λίγο πριν από τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ, ένας επαγγελματίας στη διευθέτηση «έκτακτων πολιτικών καταστάσεων» (Ρόμπερτ Ντε Νίρο) αναλαμβάνει να καλύψει το ροζ σκάνδαλο που απειλεί να αποδυναμώσει την υποψηφιότητα του προέδρου για μια δεύτερη θητεία. Πώς; Αποπροσανατολίζοντας την κοινή γνώμη με έναν ψεύτικο πόλεμο, την «κατασκευή» του οποίου αναλαμβάνει ένας παραγωγός του Χόλιγουντ (Ντάστιν Χόφμαν)! Εξυπνη πολιτική σάτιρα του Μπάρι Λέβινσον με εξαιρετικά επίκαιρη για την εποχή της πλοκή, καθώς συνέπεσε με την έκρηξη του «σκανδάλου Λιουίνσκι». Ο Χόφμαν και το σενάριο των Ντέιβιντ Μάμετ, Χίλαρι Χένκιν προτάθηκαν για Οσκαρ.

Ολες οι γυναίκες του Προέδρου

(Primary Colors, 1998)

Σε αυτή την αξιοπρεπή αλλά σχετικά ξεχασμένη πολιτική κωμωδία του Μάικ Νίκολς, κεντρικός ήρωας είναι ένας προοδευτικός υποψήφιος κυβερνήτης μιας Πολιτείας του Αμερικανικού Νότου, ο οποίος εν τέλει δεν θα αποδειχθεί τόσο τίμιος όσο θέλει να δείχνει. Οπως και ο «Μπομπ Ρόμπερτς» του Τιμ Ρόμπινς, η ταινία του Νίκολς επιχειρεί να ρίξει φως στη σκιά του πολιτικού παρασκηνίου, ενώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο Τζον Τραβόλτα που υποδύεται τον υποψήφιο θυμίζει κάπως τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον που εκείνη την εποχή αντιμετώπιζε τις συνέπειες του σεξουαλικού σκανδάλου με τη Μόνικα Λιουίνσκι.

Bulworth

Bulworth (1999)

Μπουχτισμένος από την υποκρισία των παρασκηνίων της πολιτικής, ο γερουσιαστής Τζέι Μπούλγουορθ, του οποίου η ζωή είναι σε όλα προβληματική, προσλαμβάνει έναν επαγγελματία δολοφόνο για να τον σκοτώσει. Με αυτή την κίνηση όμως νιώθει για πρώτη φορά ελεύθερος να εκφραστεί όπως ακριβώς νιώθει ξεστομίζοντας παντού την αλήθεια ωμά, χωρίς φραγμούς και σε… ραπ ρυθμούς. Πρωτότυπη πολιτική σάτιρα του Γουόρεν Μπίτι που έγραψε το σενάριο και τη σκηνοθέτησε κρατώντας για τον ίδιο τον ρόλο του τίτλου. Σήμερα, είτε ανήκεις στους φιλελεύθερους είτε στους συντηρητικούς, είτε, εδώ που τα λέμε, οπουδήποτε, δεν έχει καμία απολύτως σημασία, λέει ο «Bulworth» που προτάθηκε για το Οσκαρ καλύτερου σεναρίου.

Η Αντιπρόεδρος

(The Contender, 2000)

Αξίζει να γίνει μια γυναίκα αντιπρόεδρος (ενδεχομένως και πρόεδρος) των ΗΠΑ ή δεν αξίζει; Το ερώτημα είναι η αφορμή της ταινίας του Ροντ Λούρι, ο οποίος «καθοδηγεί» τον θεατή υπέρ της γερουσιαστού (Τζόαν Αλεν), την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ (Τζεφ Μπρίτζες) επέλεξε για τη θέση της αντιπροέδρου. Μόνο εμπόδιο ένα σεξουαλικό σκάνδαλο με το οποίο ένας παλαιομοδίτης, συντηρητικός πολιτικός (Γκάρι Ολντμαν) προσπαθεί να αμαυρώσει τη φήμη της. Ο Λούρι δεν ενδιαφέρεται για κραυγαλέα ηθικολογικά μηνύματα με στόχο την αναγέννηση χαμένων αξιών αλλά για μια λεπτομερή αναπαράσταση του τοξικού κλίματος που περιβάλλει τον Λευκό Οίκο στις εκλογικές περιόδους (και όχι μόνο).

Ο κύριος Κανένας

(Swing Vote, 2008)

Η ιδέα αυτής της παραγνωρισμένης πολιτικής σάτιρας του Τζόσουα Μάικλ Στερν, στην παραγωγή της οποίας συμμετείχε η 1821 Pictures των Πάρι Κασιδόκωστα-Λάτση και Τέρι Ντούγκας, είναι ότι το μέλλον της Αμερικής κρίνεται από την ψήφο ενός και μόνο, απελπιστικά ασήμαντου ανθρώπου, εργάτη φάμπρικας στο Νέο Μεξικό, ο οποίος από κύριος Κανένας γίνεται, επιτέλους, κάποιος… Κόντρα ρόλος για τον Κέβιν Κόστνερ που τον υποδύεται χαλαρά φτιάχνοντας το ρεαλιστικό πορτρέτο ενός μπεκρή, loser με όλη την σημασία της λέξης, ο οποίος θα βρεθεί στη δίνη του κυκλώνα ανάμεσα σε παμπόνηρους πολιτικούς συμβούλους (Στάνλεϊ Τούτσι, Νέιθαν Λέιν) ή αδίστακτους πολιτικούς όπως οι ήρωες των Κέλσεϊ Γκρέιμερ και Ντένις Χόπερ.

Αι ειδοί του Μαρτίου

(The Ides of March, 2011)

O κυβερνήτης της Πολιτείας του Οχάιο, τον οποίο υποδύεται ο Τζορτζ Κλούνεϊ που σκηνοθέτησε αυτή την ταινία, φιλοδοξεί να καθίσει στο Οβάλ Γραφείο του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών και για να τα καταφέρει υπόσχεται πάταξη της φοροδιαφυγής των πλουσίων, ισότητα και ειλικρίνεια. Είναι όμως τόσο ηθικός όσο θέλει να δείχνει ή μήπως υπάρχουν σκοτεινά σημεία που μπορούν να βλάψουν την πορεία του; Με πρόσχημα αυτό το προσωπικό δράμα, στο οποίο καίριο ρόλο παίζουν ο σύμβουλος του πολιτικού (Ράιαν Γκόσλινγκ) και μια γυναίκα (Ιβαν Ρέιτσελ Γουντ), ο Κλούνεϊ εξετάζει με κάθε λεπτομέρεια το παρασκήνιο μιας διεφθαρμένης πολιτικά κοινωνίας στην οποία η έννοια της ηθικής είναι ανέκδοτο.

Η μεγάλη ανατροπή

(Game Change, 2012)

Γυρισμένη για την τηλεόραση και βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα, η ενδιαφέρουσα αυτή ταινία του Τζέι Ρόουτς στόχο έχει να φωτίσει τα παρασκήνια της προεδρικής εκστρατείας του Τζον Μακ Κέιν (Εντ Χάρις) το 2008, με αφετηρία την απόφασή του να επιλέξει στο πλευρό του την κυβερνήτη της Αλάσκας Σάρα Πέιλιν (Τζουλιάν Μουρ) και φινάλε την τελική ήττα του στις εκλογές, μόλις 60 ημέρες αργότερα. Η ιστορία είναι ειπωμένη κυρίως μέσα από τη ματιά του Στιβ Σμιντ (Γούντι Χάρελσον) που είχε την ευθύνη της καμπάνιας του Μακ Κέιν.