Μπέρναρντ Χάιτινκ, Ορχήστρα Κονσέρτχεμπαου Αμστερνταμ: Οι πλήρεις στουντιακές ηχογραφήσεις. DECCA, 113 CD, 4 DVD

Οι τακτικότεροι εκ των αναγνωστών της στήλης γνωρίζουν από καιρό την αγάπη και τον σεβασμό που τρέφει για τον μέγα ολλανδό αρχιμουσικό Μπέρναρντ Χάιτινκ, καθώς και τους λόγους στους οποίους οφείλονται: την αξία της τέχνης του, το μουσικό και ανθρώπινο ήθος του, την επί πολλές δεκαετίες αταλάντευτη προσήλωσή του στο ερμηνευτικό του credo, την εντελώς αδιαπέραστη ακεραιότητά του από μόδες, ματαιοδοξία, αυταρέσκεια και άλλες τόσο συχνές… παθήσεις που θερίζουν στην τέχνη. Τελικά, την ουσία του ως ενός μεγάλου ανθρωπιστή υπηρέτη της μουσικής. Ο Χάιτινκ, που έφυγε σχετικά πρόσφατα από τη ζωή πλήρης ημερών και έργου, υπήρξε ένα από τα πιο σπουδαία υποδείγματα αρχιμουσικού. Ενας μαέστρος βαθύς, τίμιος, γεώδης, σοβαρός, αξιόπιστος, πιστός υπηρέτης της μουσικής χωρίς εξυπνάδες, που σε αντίθεση με πλήθος άλλους ουδέποτε ο καθρέφτης του υπήρξε ο καλύτερός του φίλος.

Το μακράν μεγαλύτερο και ουσιωδέστερο μέρος της δισκογραφίας που άφησε πίσω του ο Χάιτινκ είναι με την ορχήστρα που για δεκαετίες είχε την ευθύνη της, τη μοναδική Κονσέρτχεμπαου  του Αμστερνταμ. Και οι εταιρείες με τις οποίες ως επί το πλείστον ηχογράφησε ήταν η PHILIPS και η DECCA, που σήμερα, με τις διαδοχικές εταιρικές συγχωνεύσεις και εξαγορές, έχει μαζέψει πια πλήθος επιπλέον υλικού. Πέραν αυτού, εδώ περιλαμβάνονται και ηχογραφήσεις που έχουν παραχωρήσει η ΕΜΙ/WARNER καθώς και η εταιρεία της ίδιας της ορχήστρας. Ετσι, πρόκειται για την πληρέστερη έκδοση Χάιτινκ – Κονσέρτχεμπαου  που έγινε ποτέ. Και που χωρίς ίχνος υπερβολής συνιστά θησαυρό για οποιονδήποτε ενδιαφέρεται για την καρδιά του συμφωνικού ρεπερτορίου από τον Μπετόβεν και μετά. Γιατί εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι η Κονσέρτχεμπαου τόσο επί Χάιτινκ όσο και πριν από εκείνον, ήδη από τα χρόνια του Βίλεμ Κες και του Βίλεμ Μένγκελμπεργκ, διαμόρφωσε δύο ισχυρότατες παραδόσεις, που δεν έχουν εκλείψει μέχρι σήμερα: η πρώτη είναι η πανίσχυρη σχέση της με τη μουσική του Μπρούκνερ και του Μάλερ που ξεπερνά ακόμα και εκείνη της Βιέννης ή του Βερολίνου, της Λειψίας και της Δρέσδης. Η δεύτερη, όμως, είναι κάτι αντίστροφο: είναι η σχεδόν πλήρης απουσία του «γνήσιου» κλασικισμού: του Χάιντν και του Μότσαρτ, που υπάρχουν μόνον ως «σκιές», ως «υπομνήσεις» – είναι κάτι πολύ παράξενο, δύσκολα ερμηνεύσιμο και μάλλον δεν το συναντά κανείς σε άλλη ορχήστρα τέτοιου βεληνεκούς στον κόσμο. Πολύ περισσότερο που το Αμστερνταμ έχει και μία ισχυρή παράδοση στον προκλασικό Μπαχ (αν και όχι ο Χάιτινκ).

Οπως και να ‘χει, η ουσία είναι ότι σε αυτή την έκδοση ο ακροατής θα βρει έναν ογκόλιθο της μουσικής από τον ύστερο κλασικισμό και μετά, μέσα από ερμηνείες απολύτως αξεπέραστες, που όχι απλώς άντεξαν στον χρόνο, αλλά που εκείνος τις ανέδειξε ακόμα περισσότερο. Από πλευράς ηχητικής επεξεργασίας, αυτή αφορά τους κύκλους Μπρούκνερ και Μάλερ, που όμως έχουν ήδη εκδοθεί με αυτήν ήδη αυτόνομα. Πάντως, είναι τέτοιας ποιότητας οι ηχογραφήσεις και τόσο καλά διατηρημένα τα tapes της PHILIPS στο Αμστερνταμ, σε αυτή την αίθουσα με την, πιθανότατα, κορυφαία ακουστική στον κόσμο, που, είτε υπάρχει είτε όχι επεξεργασία, εν προκειμένω ουδεμία σημασία έχει. Κάτι που ίσως για αρκετούς ακροατές είναι νέο είναι τα περίφημα «Kersmatinee»: οι ζωντανές συναυλίες του Χάιτινκ με έργα Μάλερ (DVD), που έχουν εκδοθεί μόνο στην Ολλανδία στο παρελθόν, στη σπουδαία σειρά Dutch Masters, αλλά που ελάχιστα βγήκαν από τα σύνορα της χώρας. Πολλοί φυσικά είναι εκείνοι που ήδη θα έχουν πολλές από αυτές τις ηχογραφήσεις. Αυτό είναι πάντοτε ένα θέμα με τέτοιες εκδόσεις. Πάντως, είτε έτσι είτε αλλιώς, εδώ μιλάμε για ένα πραγματικό Εβερεστ της συμφωνικής μουσικής με όλα όσα ηχογράφησε συνολικά (προς έκδοση) ο Χάιτινκ με την ορχήστρα του.