Διακύβευμα των εκλογών η οικονομία της χώρας

Η εκλογική διαδικασία αποτελεί, εξ ορισμού, παράγοντα οικονομικής αβεβαιότητας. Διακόπτει τη συνέχεια της οικονομικής πολιτικής, προσθέτοντας ερωτηματικά για τη μελλοντική της πορεία. Oι επιχειρήσεις, τα νοικοκυριά, οι εγχώριοι και ξένοι επενδυτές και όλοι οι συντελεστές της οικονομικής ζωής αναρωτιούνται για την οικονομική πολιτική της επόμενης τετραετίας.  Η πολιτική αυτή είναι συνάρτηση του αποτελέσματος των εκλογών.  Οσο μεγαλύτερη η αβεβαιότητα για την έκβαση των εκλογών και της μελλοντικής σύνθεσης της Βουλής και της κυβέρνησης τόσο μεγαλύτερη η επίδραση στην οικονομία.

Εξι εβδομάδες πριν από τις εκλογές, η οικονομία δεν φαίνεται να έχει επηρεαστεί ιδιαίτερα από την επικείμενη ψηφοφορία. Παρά τον εισαγόμενο υψηλό πληθωρισμό στα τρόφιμα και την ενέργεια και την αύξηση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, που έφερε αυτόματη αύξηση στις δόσεις των δανείων που πληρώνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις, το οικονομικό κλίμα στη χώρα βελτιώνεται.

Οι δείκτες οικονομικών προοπτικών (PMI) και οικονομικού κλίματος (ESI) αυξάνονται τους τελευταίους μήνες, η αγορά κατοικίας έχει ξεκάθαρη ανοδική πορεία, η πορεία του χρηματιστηρίου, παρά τις αναταράξεις που προκάλεσε η πρόσφατη κρίση μεμονωμένων τραπεζών στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, προσελκύει εκ νέου το επενδυτικό ενδιαφέρον, η ιδιωτική κατανάλωση αυξάνεται, η απασχόληση επίσης ενισχύεται και η ανεργία συνεχίζει να μειώνεται και βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2013. Αυτή η οικονομική συμπεριφορά και πραγματικότητα δεν σηματοδοτεί μια επικείμενη αλλαγή στην οικονομική πολιτική. Δείχνει, απεναντίας, αισιοδοξία και βεβαιότητα για το στίγμα πολιτικής της επόμενης τετραετίας.

Στην Ελλάδα σήμερα, υπάρχουν συγκεκριμένες οικονομικές σταθερές που δεν επηρεάζονται ιδιαίτερα από τον εκλογικό κύκλο.  Κύρια σταθερά είναι το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). Εχουμε υποχρέωση ως χώρα να δεσμεύσουμε το 100% των πόρων του RRF έως τον Δεκέμβριο του 2023. Οι βάσεις έχουν ήδη μπει και πιστεύω θα πιεστούμε να το καταφέρουμε με οποιαδήποτε μελλοντική σύνθεση της επόμενης κυβέρνησης.

Γενικότερα, η επενδυτική πολιτική των μεγάλων επιχειρήσεων έχει μακροχρόνιο ορίζοντα και δεν αλλάζει εύκολα από το εκλογικό αποτέλεσμα. Κάτι άλλο που δεν αλλάζει, είναι η εισροή τουριστών και οι εξαγωγές, αφού επηρεάζονται κυρίως από την κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας. Η αγροτική μας παραγωγή επίσης δεν αλλάζει.

Αυτό που εύκολα μπορεί να αλλάξει στη διάρκεια της εκλογικής διαδικασίας είναι οι προσδοκίες για το επιχειρηματικό περιβάλλον της επόμενης μέρας και η στάση των ξένων επενδυτών. Αν τα πρώτα εκλογικά αποτελέσματα δείχνουν την έλευση μιας κυβέρνησης μη φιλικής προς τις χρηματοοικονομικές αγορές και την ιδιωτική πρωτοβουλία, θα μπορούσε εύκολα το θετικό κλίμα στην οικονομία να αντιστραφεί, να δημιουργηθούν αμφιβολίες στους πολίτες και τους επενδυτές για τη μελλοντική φορολογική πολιτική, ακόμα και για τη γενικότερη αναπτυξιακή πολιτική. Η πιθανότητα να συμβεί κάτι τέτοιο δεν είναι μηδενική.

Η στάση αναμονής για το αποτέλεσμα της κάλπης τεκμαίρεται και από το γεγονός ότι οι αξιολογικοί οίκοι καθυστερούν να μας αναβαθμίσουν στην κατηγορία της επενδυτικής βαθμίδας. Ενώ πολλοί συνηγορούν ότι ικανοποιούμε τα παραδοσιακά οικονομικά κριτήρια υπαγωγής στην επενδυτική βαθμίδα, οι οίκοι διστάζουν να το πράξουν άμεσα, αναμένοντας ενδεχομένως να δουν το στίγμα της οικονομικής πολιτικής της επόμενης κυβέρνησης.