ΗΧΟΔΥΝΑΜΑ

Χάιντν: Τα πλήρη Τρίο για πιάνο, τόμος δεύτερος. Γκορόκοφ: For Gaspard. Trio Gaspard, CHANDOS

Η απόφαση να ηχογραφηθούν, ειδικά σήμερα, τα πλήρη Τρίο για πιάνο του Χάιντν, δεν είναι απλή υπόθεση. Ούτε για τους μουσικούς που θα αναλάβουν να φέρουν εις πέρας ένα τόσο μεγάλο έργο, ούτε, φυσικά, για την εταιρεία που θα δεσμευθεί σε αυτό. Και δεν ήταν ποτέ. Γι’ αυτό άλλωστε έχουμε και τόσο λίγες πλήρεις εκδόσεις αυτών των, κατά τα λοιπά, συναρπαστικών έργων μουσικής δωματίου του «πατέρα» της κλασικής περιόδου της μουσικής. Για κάποιο δυσεξήγητο λόγο, τα Τρίο για πιάνο ασκούν δυσανάλογα λιγότερη γοητεία τόσο σε σχέση με την ίδια τους τη σημασία, όσο και σε σχέση με εκείνη των Κουαρτέτων για έγχορδα, που είναι ένα αρκετά κοντινό σχήμα για το οποίο ο Χάιντν έχει γράψει ακόμα περισσότερα έργα, που, όμως, έχουν ηχογραφηθεί μακράν περισσότερο από τα Τρίο του – και όχι άδικα βέβαια, γιατί πρόκειται για ένα σώμα έργων που είναι γεμάτο από αριστουργήματα από την αρχή μέχρι το τέλος, αλλά και αποτελεί και τη βάση πάνω στην οποία οικοδομήθηκε το πιο δημοφιλές είδος μουσικής δωματίου της μουσικής.

Τώρα, το Τρίο Gaspard, ένα αρκετά νέο πολυεθνικό σχήμα, γεμάτο ενέργεια και με εκπληκτικού επιπέδου εσωτερική εναρμόνιση στο παίξιμο των μελών του, που, ταυτόχρονα, είναι όλων σε εντελώς σολιστικό επίπεδο, ανέλαβε αυτό το σπουδαίο έργο για λογαριασμό της αγγλικής εταιρείας CHANDOS. Λογικά θα πρέπει να περιμένει κανείς γύρω στους εννέα με δέκα «τόμους» μέχρι τη συμπλήρωση του συνόλου των έργων. Και, αυτός, είναι ο δεύτερος. Το αποτέλεσμα του πρώτου, ήταν πάντως πολύ ενθαρρυντικό για τους συντελεστές της έκδοσης, τόσο από πλευράς πωλήσεων, όσο και από πλευράς κριτικών, αμφότερα σε διεθνές επίπεδο: φαίνεται λοιπόν ότι είχαν μετρήσει σωστά την ανάγκη για μία νέα πλήρη σειρά αυτών των υπέροχων έργων μετά από τόσα χρόνια, σε σύγχρονες ερμηνείες και ηχογραφήσεις, με τον ανάλογο ήχο. Επίσης, όπως είναι προφανές από τους δύο πρώτους «τόμους», κάθε ένας τους θα περιλαμβάνει και ένα σύντομο σύγχρονο έργο κάποιου άλλου συνθέτη, ειδικά γραμμένο για να συνοδεύσει αυτές τις εκδόσεις.

Η δομή των «τόμων» είναι τέτοια ώστε ο καθένας να περιλαμβάνει έργα από όλες τις περιόδους της εργογραφίας του Χάιντν – και εν προκειμένω μιλάμε για τρία πραγματικά αριστουργήματα της τελευταίας περιόδου, τα Τρίο 33, 35 και 45, μαζί με το 21ο της μέσης και το 7ο της πρώτης – έργα που καλύπτουν ένα διάστημα 35 ετών μουσικής εξέλιξης του συνθέτη τους, από το 1760 έως το 1795, δηλαδή την «καρδιά» της μακρότατης δημιουργικής περιόδου της επίσης μακράς ζωής του. Το σύγχρονο έργο που συνυπάρχει μαζί τους είναι του συνθέτη και τσελίστα Λεονίντ Γκορόκοφ «For Gaspard» με παραπομπές στον Χάιντν, γραμμένο το 2022, εδώ σε πρώτη ηχογράφηση.

Δεν χρειάζεται να πει κανείς τι σημαίνει η μουσική του Χάιντν, ενός από τους σημαντικότερους δημιουργούς στην ιστορία της μουσικής, αλλά και, κατά κάποιο τρόπο, τους πιο αδικημένους: είναι η επιτομή της λογικής στη μουσική, η υπεροχή της δομής, αλλά και σε επίπεδο αίσθηση, η μαγεία της αισιοδοξίας που με τρόπο μοναδικό καταφέρνει να γεννήσει μέσα από τα έργα του, η καθαρότητα, η μοναδική του ικανότητα να βάζει τον κόσμο σε τάξη… Ομως, όλα αυτά, όσο κι αν εκτιμήθηκαν στον καιρό του, είναι αλήθεια ότι πέρασαν σε δεύτερη μοίρα απ’ όταν, λίγο αργότερα, εμφανίστηκαν δύο τερατώδεις μορφές: πρώτα ο Μότσαρτ και έπειτα ο Μπετόβεν. Εδώ και κάποια χρόνια όμως, ο Χάιντν έχει αρχίσει πια να παίρνει σταδιακά μα οριστικά και πάλι τη θέση που του αξίζει – και γι’ αυτό έχουμε και εξαιρετικές εκδόσεις σαν αυτήν.