Θα αλλάξουν οι αμερικανικοί Patriot την πορεία του πολέμου;

Από την έναρξη της ρωσικής εισβολής τον Φεβρουάριο, έχουν σταλεί πολλά δυτικά συστήματα αεράμυνας στην Ουκρανία – από φορητούς πυραύλους Stinger που εκτοξεύονται στον ώμο, μέχρι πιο προηγμένα συστήματα καθοδήγησης με ραντάρ και άλλα συστήματα θερμικής αναζήτησης. Ολα παρέχουν ένα ολοκληρωμένο επίπεδο προστασίας έναντι διαφορετικών απειλών. Το προηγμένο αμυντικό αντιπυραυλικό σύστημα Patriot, αμερικανικής κατασκευής, που ανακοινώθηκε ότι θα δοθεί από την Ουάσιγκτον στο Κίεβο, είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα στον ίδιο δρόμο – και ένα βήμα που θα φέρει τη Μόσχα αντιμέτωπη με μια πολύ καλύτερη αεράμυνα για τους πυραύλους και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της.

Οι πύραυλοι Patriot δεν είναι κάποιο υπερόπλο, όμως είναι εξαιρετικά αποτελεσματικοί και ακριβοί. Ενας πύραυλος Patriot κοστίζει περίπου 3 εκατ. δολάρια – τρεις φορές το κόστος ενός πυραύλου εδάφους – αέρος συστήματος NASAMS (National Advanced Surface-to-Air Missile System). Δύο συστήματα NASAM βρίσκονται σε λειτουργία στην Ουκρανία εδώ και αρκετές εβδομάδες.

Στον Πόλεμο του Κόλπου

Η νέα συστοιχία πυραύλων Patriot «θα αποτελέσει κρίσιμο πλεονέκτημα για την υπεράσπιση του ουκρανικού λαού από τις βάρβαρες επιθέσεις της Ρωσίας στις κρίσιμες υποδομές της Ουκρανίας», αναφέρεται σε ανακοίνωση του Λευκού Οίκου.

Οι Patriot είχαν χρησιμοποιηθεί κατά των ρωσικής κατασκευής πυραύλων Scud του Ιράκ στη διάρκεια του πρώτου πολέμου του Κόλπου και έκτοτε αναπτύσσονται συνεχώς από τη Raytheon Technologies. Διαμορφώνονται σε συστοιχίες που περιλαμβάνουν κέντρο διοίκησης, σταθμό ραντάρ για τον εντοπισμό εισερχόμενων απειλών και εκτοξευτές. Οι αποστάσεις από τον στόχο φέρεται να κυμαίνονται μεταξύ 40 και 160 χιλιομέτρων, ανάλογα με τον τύπο του πυραύλου που χρησιμοποιείται. Και είναι αυτό που αποκαλείται «αμυντικά συστήματα σημείου»: γενικά σχεδιασμένα για την υπεράσπιση συγκεκριμένων περιοχών, όπως πόλεις ή σημαντικές υποδομές – με άλλα λόγια, εγκαταστάσεις υψηλής αξίας.

Η πόλη-κλειδί

Η ανακοίνωση των ΗΠΑ αναφέρεται σε μια ενιαία μονάδα που περιλαμβάνει έναν σταθμό ραντάρ, ένα σύστημα ελέγχου και, φυσικά, τους εκτοξευτές πυραύλων. Είναι πιθανό να τοποθετηθεί γύρω από μια υποδομή υψηλής αξίας ή μια πόλη-κλειδί για πρόσθετη προστασία. Δεν θα γνωρίζουμε πού, καθώς μόλις τα δυτικά συστήματα βρεθούν στα χέρια της Ουκρανίας, ουσιαστικά γίνονται ουκρανική ιδιοκτησία, υπό τις διαταγές του στρατού της χώρας.

Κανένα αμερικανικό ή άλλο στρατόπεδο του ΝΑΤΟ δεν μπορεί να χειριστεί αυτά τα συστήματα εντός της Ουκρανίας, οπότε, όπως και άλλα δυτικά όπλα, οι ουκρανικές δυνάμεις θα πρέπει να εκπαιδευτούν για να τα χρησιμοποιήσουν – και αυτή η εκπαίδευση θα πραγματοποιηθεί εκτός της χώρας τους. Η εκπαίδευση θα μπορούσε να έχει ήδη ξεκινήσει και, γενικότερα, ο αμερικανικός στρατός έχει γνωστοποιήσει ότι θα επεκτείνει την εκπαίδευσή του για τις ουκρανικές δυνάμεις στη Γερμανία από τον Ιανουάριο.

Η οργή της Μόσχας

Η Μόσχα έχει χαρακτηρίσει τα όποια σχέδια ανάπτυξης Patriots «πρόκληση» και περαιτέρω επέκταση της στρατιωτικής εμπλοκής των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ουκρανία. Ρώσοι εκπρόσωποι έχουν πει ότι οι πύραυλοι αυτοί θα γίνουν «νόμιμοι στόχοι» για πυραυλικά πλήγματα, κάτι που έχει ειπωθεί και στο παρελθόν σε αυτόν τον πόλεμο.

Η απόφαση για την αποστολή μιας συστοιχίας είναι μια σαφής δήλωση πως η Ουάσιγκτον παραμένει δεσμευμένη να κάνει ό,τι απαιτείται για να προσπαθήσει η Ουκρανία να προστατεύσει τον εαυτό της. Η εμπλοκή του Ιράν στον εφοδιασμό της Ρωσίας με επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ίσως και άλλα όπλα αυξάνει την ανησυχία. Το καθαρό αποτέλεσμα είναι περισσότερα προηγμένα δυτικά συστήματα στην Ουκρανία, κάτι που η Μόσχα δεν ήθελε να συμβεί.

«Παλιό σύστημα»

Το τι ακριβώς συνολική επίδραση θα έχουν τα συστήματα Patriot είναι δύσκολο να ειπωθεί. Σίγουρα θα παρέχουν ένα πρόσθετο επίπεδο προστασίας, αλλά το μέγεθος και το κόστος τους σημαίνει ότι θα μπορούν να σταλούν λίγες μονάδες. Το στοίχημα θα είναι να χρησιμοποιηθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Πάντως η Μόσχα ανακοίνωσε ότι οι πύραυλοι Patriot που θα λάβει η Ουκρανία από τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να καθορίσουν την έκβαση της σύγκρουσης ή να εμποδίσουν τη Μόσχα να επιτύχει τους στόχους της. Και παρότι το συγκεκριμένο αντιαεροπορικό σύστημα θεωρείται προηγμένο, ο ρώσος πρόεδρος Πούτιν το χαρακτήρισε «αρκετά παλιό», λέγοντας σε δημοσιογράφους ότι η Μόσχα θα βρει τρόπο να το αντιμετωπίσει.

Σύνοδος ειρήνης;

Η Ουκρανία σκοπεύει να πραγματοποιήσει μια ειρηνευτική σύνοδο τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με όσα είπε χθες ο υπουργός Εξωτερικών Κουλέμπα. «Η Ουκρανία θα κάνει ό,τι μπορεί για να κερδίσει τον πόλεμο το 2023», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι η διπλωματία παίζει πάντα σημαντικό ρόλο. «Κάθε πόλεμος τελειώνει με διπλωματικό τρόπο. Τα Ηνωμένα Εθνη θα μπορούσαν να είναι ο καλύτερος χώρος για τη διεξαγωγή αυτής της συνόδου κορυφής».