Εχε τον νου σου στο παιδί

«Καλημέρα αγαπητέ στρατιώτη που έχεις φύγει για το μέτωπο (…) Δεν ξέρω ποιος θα παραλάβει αυτό το γράμμα: απευθύνομαι σε όλους τους πολεμιστές του ρωσικού στρατού που συμμετέχουν στην ειδική επιχείρηση. Μόνο να φανταστώ μπορώ πόσο φοβάσαι και πόσο δύσκολα είναι τα πράγματα αυτή τη στιγμή. Είναι δύσκολο να συνειδητοποιείς πως εσείς μόνοι σας πρέπει να απελευθερώσετε τον κόσμο από τον φασισμό. Είστε θαρραλέοι, είστε δυνατοί, η ειρηνική ζωή των σλαβικών λαών εξαρτάται από εσάς. Να φροντίζετε τον εαυτό σας και να είστε προσεκτικοί. Σας εύχομαι να μείνετε ζωντανοί και να επιστρέψετε στις οικογένειές σας. Μην ξεχνάς: η Ρωσία νικάει πάντα, οι Ρώσοι νικούν πάντα. Είμαστε αήττητοι. Ευχαριστούμε για την αφοσίωσή σας στην πατρίδα. Γεια σου στρατιώτη, καλή τύχη».

Είναι ένα από τα δεκάδες γράμματα που εντόπισαν στις 9 Δεκεμβρίου ρεπόρτερ της «Monde» σε ένα πάλαι ποτέ τμήμα της ουκρανικής αστυνομίας στην είσοδο του Ιζιούμ, μιας πόλης του Χάρκοβο που απελευθερώθηκε από τις ουκρανικές δυνάμεις τον Σεπτέμβριο, ανάμεσα σε άδεια μπουκάλια βότκας, σωληνάρια οδοντόκρεμας και μουλιασμένα μαξιλάρια. Ηταν όλα γραμμένα από παιδιά και εφήβους, από το Βορονέζ, το Σμολένσκ, την Αγία Πετρούπολη, ακόμα και τη Μόσχα, για τους ρώσους στρατιώτες. Το συγκεκριμένο έφερε την υπογραφή της 16χρονης «Εβγκενία Β.». Η ρωσίδα μαθήτρια την είχε διακοσμήσει με ένα κόκκινο αστέρι, εκείνο του σοβιετικού στρατού στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Είχε επίσης σχεδιάσει ένα «Ζ», αυτό το γράμμα του λατινικού αλφαβήτου που φέρουν πολλά ρωσικά τεθωρακισμένα από την αρχή της εισβολής στην Ουκρανία. Το είχε ζωγραφίσει στα χρώματα της κορδέλας του Αγίου Γεωργίου, συμβόλου της νίκης του Κόκκινου Στρατού επί της ναζιστικής Γερμανίας: τρεις γραμμές μαύρες, δύο γραμμές πορτοκαλί. Και είχε διπλώσει την κόλλα σε τρίγωνο, όπως οι επιστολές των αμάχων μεταξύ 1941 και 1945.

Την ίδια αυτή πατριωτική προπαγάνδα χρησιμοποιεί η Μόσχα προκειμένου να αιτιολογήσει τον εκτοπισμό χιλιάδων (για τουλάχιστον 13.600 παιδιά κάνει λόγο ο ουκρανός γενικός εισαγγελέας) ανήλικων Ουκρανών στη Ρωσία: ότι πρόκειται για παιδιά χωρίς οικογένειες ή συγγενείς, που (θα) έχουν μια καλύτερη τύχη στη μητέρα Ρωσία – ήδη από τον περασμένο Μάιο, άλλωστε, ο Βλαντίμιρ Πούτιν εξέδωσε διάταγμα που καθιστά γρήγορη και εύκολη την υιοθεσία των παιδιών αυτών από Ρώσους. Πρωτεργάτρια της εν λόγω πολιτικής είναι η ρωσίδα επίτροπος για τα δικαιώματα των παιδιών Μαρία Λβόβα-Μπελόβα, θρησκευόμενη μητέρα 22 παιδιών. Την περασμένη άνοιξη υιοθέτησε και η ίδια «ένα μικρό ορφανό» από τη Μαριούπολη, έχει μιλήσει επανειλημμένως για το πώς στην αρχή ο «Φίλιπ» κυνηγούσε τα μικρότερα παιδιά της φωνάζοντας «Θα τον φάω τον Μοσχοβίτη» και για το πόσο δυσκολεύτηκε να του μάθει «να αγαπάει τη Ρωσία».

Η πραγματικότητα είναι βέβαια άλλη. Την αφηγήθηκαν παραμονές Χριστουγέννων ο 12χρονος Ολεξάντρ και η γιαγιά του, η Λουντμίλα, στη «Washington Post». Ο Ολεξάντρ ζούσε μαζί με τη μητέρα του στη Μαριούπολη. Στις 24 Μαρτίου, ακριβώς έναν μήνα μετά την εισβολή, τραυματίστηκε άσχημα στο μάτι, στη διάρκεια μιας ρωσικής πυραυλικής επίθεσης. Η μητέρα του έτρεξε να βρει ιατρική βοήθεια. Αιχμαλωτίστηκαν αμφότεροι από τις ρωσικές δυνάμεις. Τη μητέρα του δεν την ξαναείδε ποτέ κανείς. Ο Ολεξάντρ ή «Σάσα» στάλθηκε από τους Ρώσους σε ένα νοσοκομείο στο Ντονέτσκ, στην κατεχόμενη Ουκρανία. Εκεί του είπαν ότι θα τον έδιναν σε Ρώσους για υιοθεσία γιατί δεν είχε γονείς. Του είπαν επίσης πως η Ουκρανία είναι «κακή» και οι Ουκρανοί «σατανικοί» και πως εφεξής έπρεπε να μιλάει μόνο ρωσικά. Εξι μέρες μετά, ο τρομοκρατημένος Ολεξάντρ κατάφερε να δανειστεί ένα τηλέφωνο και πήρε τη γιαγιά του, η οποία μένει στην Ιτσνια, μια πόλη στη Βόρεια Ουκρανία, στην περιφέρεια του Τσερνιχίβ. Εκείνη θέλησε να πάει αμέσως να τον παραλάβει. Οι εκπρόσωποι της ρωσικής Πρόνοιας στα κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη έκαναν ό,τι μπορούσαν ώστε να την αποθαρρύνουν, την προειδοποίησαν ότι οι μάχες ήταν σφοδρότατες και η γραφειοκρατία ακόμα χειρότερη. Εκείνη τους είπε «δεν με νοιάζει». Προκειμένου να αποφύγει τις ζώνες των μαχών, ταξίδεψε μέσω Πολωνίας, Λιθουανίας, Λετονίας και Ρωσίας. Στο Ντονέτσκ, οι αξιωματούχοι ασφαλείας την ανέκριναν για μέρες και την πίεσαν να μείνει. «Χρειάστηκε να πω αρκετά ψέματα» λέει σήμερα. «Ηταν ο μόνος τρόπος να καταφέρουμε να φύγουμε».

Για τη 16χρονη «Εβγκενία Β.» και τους ομοίους της, τον αυριανό Homo poutinicus, λίγα πράγματα μπορεί να κάνει κανείς. Για τον 12χρονο Σάσα όμως, για τα χιλιάδες παιδιά της Ουκρανίας που έχουν πέσει θύματα απαγωγής και εκτοπισμού, για τα εκατομμύρια παιδιά που δεν έχουν βιώσιμη πρόσβαση σε ηλεκτρικό, θέρμανση και νερό, για τη 10χρονη Βίκα που ζει μήνες τώρα στα υπόγεια καταφύγια του Μπαχμούτ, χωρίς να βλέπει το φως της μέρας, χωρίς να αναπνέει φρέσκο αέρα, και παρ’ όλα αυτά εμφανίστηκε σε ρεπορτάζ του γαλλικού TF1 να παρηγορεί με μια αγκαλιά και ένα «όλα θα πάνε καλά» ένα κοριτσάκι συνομήλικό της, μπορεί. Η Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, η σπουδαία Κατερίνα Σακελλαροπούλου, το συνόψισε σε μία φράση: «Αυτές τις μέρες η σκέψη μας είναι στραμμένη στα παιδιά της Ουκρανίας».