O Covid είναι ακόμη εδώ

Ας πάμε τρία χρόνια πίσω. Παραμονές εκείνων των τόσο κοντινών αλλά και τόσο μακρινών Χριστουγέννων. Για να έχουμε εικόνα, των Χριστουγέννων που ο δήμος της Αθήνας, στους πρώτους μήνες της θητείας του Κώστα Μπακογιάννη, είχε στολίσει τη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας με φώτα που έμοιαζαν με ηλεκτρική θερμάστρα ή ψηστιέρα και κάποιοι το είχαν πάρει πολύ στα σοβαρά και, τέλος πάντων, ίσως να ήταν αυτό το θέμα που μας απασχολούσε πιο πολύ. Πού να ξέραμε τότε ότι εκείνα ήταν τα τελευταία Χριστούγεννα της αθωότητάς μας. Και των βεβαιοτήτων μας.

Θυμάμαι εκείνο το βράδυ που, για πρώτη φορά, είχα ακούσει στην τηλεόραση για μια επιδημία στην Κίνα. Ή, τέλος πάντων, η πρώτη φορά που το «κατέγραψα» συνειδητά. Και σε δύο λεπτά… το ξέχασα. Τι να μας νοιάξει τώρα, καταμεσής γιορτών, ένας ιός, έστω και θανατηφόρος, στην άλλη άκρη του κόσμου; Στο γαλατικό χωριό μας προετοιμαζόμαστε για ρεβεγιόν, για «χριστουγεννιάτικες αποδράσεις», κάναμε σχέδια για τη νέα χρονιά, ανταλλάσσαμε συνταγές, αγοράζαμε γούρια και βασιλόπιτες. Ηταν κι εκείνη η απόλυτη συμμετρία της χρονολογίας που έκανε καλό ντιζάιν. «Ευτυχισμένο το 2020».

Και πέρασαν οι μέρες, πέρασαν και οι γιορτές αλλά τα νέα από την Κίνα, συγκεκριμένα από την Ουχάν, δεν περνούσαν. Για την ακρίβεια αβγάταιναν. Και γίνονταν όλο και πιο δυστοπικά. Ακόμη και όταν έφταναν σε εμάς τα πλάνα από τους άδειους δρόμους της κινεζικής πόλης – πλάνα που έμοιαζαν με φωτογραφίας αφού τίποτα δεν κινούνταν -, ακόμη και όταν σοκαριστήκαμε με τους ανθρώπους που φώναζαν από τα παράθυρά τους για να σπάσουν τη νεκρική σιωπή, βλέπαμε το θέμα κάπως εξωτικά. «Ελα μωρέ, αυτά γίνονται στην Κίνα, δεν αφορούν εμάς». Κούνια που μας κούναγε μέσα στην αφελή μακαριότητά μας και την ψευδεπίγραφη αίσθηση παντοδυναμίας.

Ε, μετά ο χρόνος μας πλάκωσε. Πότε η «εξωτική» Ουχάν έφτασε στο κατώφλι μας, ούτε που το καταλάβαμε. Και μπήκαμε σε εκείνη τη διαδικασία του απολύτως πρωτόγνωρου, του σεναρίου επιστημονικής φαντασίας που έγινε πραγματικότητα. Κλειστήκαμε στα σπίτια μας, ξεχάσαμε τα ρούχα και τα παπούτσια και μάθαμε τους κωδικούς που έπρεπε να στείλουμε για να ξεμυτίσουμε. Μάδησαν τα χέρια μας από τα πλυσίματα και τα αντισηπτικά, τίγκαραν τα λύματα από αντικαταθλιπτικά, άδειασαν τα ράφια των σουπερμάρκετ από μαγιά. Και περάσαμε ένα μοναχικό Πάσχα (εκείνη η Ανάσταση που κάναμε πάντως με τις παντόφλες στα μπαλκόνια μας κρατώντας ρεσό αντί για λαμπάδα και ψάλλοντας παρέα με τους άγνωστους απέναντι «θανάτω θάνατον πατήσας» ήταν η πιο συγκινητική της ζωής μου), ένα δείγμα καλοκαιριού, Χριστούγεννα υπό περιορισμό κι άλλο ένα Πάσχα με αυστηρό ωράριο κι άλλο ένα μισερό καλοκαίρι κι άλλη μία Πρωτοχρονιά χωρίς συνωστισμό. Και να που ήρθαν και πάλι τα πρώτα μας, από τότε, «κανονικά» Χριστούγεννα.

Ποια κανονικότητα;

Την εβδομάδα από 12 έως 18 Δεκεμβρίου καταγράφηκαν 47.497 κρούσματα, το ένα τρίτο των οποίων ήταν επαναλοιμώξεις. Και 150 θάνατοι. Δεν μιλάμε όμως πια για τον κορωνοϊό, ελάχιστοι φοράμε μάσκα, έχουμε αρχίσει να παραμελούμε το σχολαστικό πλύσιμο των χεριών και ποιος θυμάται πια τι κωδικό στέλναμε όταν πηγαίναμε στο σουπερμάρκετ; Ο κορωνοϊός όμως είναι ακόμη εδώ, ανάμεσά μας, και δεν αναφέρομαι μόνο στις στατιστικές της πανδημίας.

Βλέπω τους φίλους μου και εκείνοι βλέπουν εμένα. Εχουμε όλοι υποστεί ένα είδος μετάλλαξης κι ας κάνουμε (ή ας νομίζουμε) ότι είμαστε μια χαρά. Αναπροσδιορίσαμε τις σχέσεις μας και, κυρίως, τη σχέση με τον εαυτό μας. Ταμπουρωθήκαμε πίσω από προφάσεις, βολευτήκαμε με τις ιδεοληψίες μας και καλλιεργήσαμε (όχι μόνο ατομικά, ολόκληροι επαγγελματικοί κλάδοι) την εχθροπάθεια.

Βλέπω και τη μεγάλη εικόνα. Αυτή η έκρηξη των «ολέθριων παθών» που παρατηρούμε, καλλιεργήθηκε τους μήνες (που έγιναν χρόνια) της καραντίνας. Κι ας προσποιούμαστε ότι την έχουμε ξεχάσει. Οι επιπτώσεις της, απολύτως ανθρωποκεντρικές και όχι πολιτικές όπως μας φούμαραν κάποιοι στην αρχή της πανδημίας, κυκλοφορούν ανάμεσά μας. Πολύ συχνά μάλιστα κρατάνε μαχαίρι. Χωρίς τη λυρικότητα της «Στέλλας».