Οι μεγάλες αφηγήσεις της Ιστορίας, οι μικρές ρωγμές της εποχής

ΜΕΓΑΛΟΙ ΤΙΤΛΟΙ

Cormac McCarthy

Ο επιβάτης

Stella Maris

Μτφ. Γιώργος Κυριαζής, Gutenberg, σελ. 593

Τιμή 24 ευρώ

Η μεγάλη επιστροφή ενός κορυφαίου συγγραφέα της εποχής μας. Στον «Επιβάτη» και στο «Stella Maris» (Αστρο της Θάλασσας, ένα προσωνύμιο της Παναγίας) ο ΜακΚάρθι χωράει τα ερωτήματα περί επιστήμης, τέχνης, πραγματικότητας και ονείρου, που τον συνοδεύουν από παλιά, ενώ δεν χάνει την ευκαιρία να περιγράψει τα τραύματα της ανήσυχης Αμερικής. Με τον πολιτιστικό πεσιμισμό που τον διακρίνει για την ανθρώπινη εμπειρία συμβαδίζει με τους άλλους μεγάλους – Ντον ΝτεΛίλο, τον «αόρατο» Πίντσον – δημιουργώντας στα δύο μυθιστορήματα προσωπικούς κόσμους. Θυμίζοντας ενίοτε τον προπάτορα Μέλβιλ, που άνοιξε τον δρόμο για την κατασκευή ενός σύμπαντος όπου τα αντικλείδια τα κατέχει ο ίδιος ο συγγραφέας χωρίς να τα δίνει ποτέ στον επισκέπτη – αναγνώστη. Ηρωας στον «Επιβάτη» ο Μπόμπι Γουέστερν, που περνάει στη μεγάλη πινακοθήκη των μυθιστορηματικών χαρακτήρων: 32χρονος που εγκατέλειψε την καριέρα του φυσικού για να γίνει δύτης διάσωσης. Ο θάνατος τον συνοδεύει παντού – η εναρκτήρια εικόνα είναι εικόνα θανάτου -, οι αναμνήσεις επίσης. Το Βιετνάμ, η εξόντωση ελεφάντων από την ασφάλεια των αμερικανικών ελικοπτέρων, ο πατέρας του, που συμμετείχε στην ομάδα κατασκευής της ατομικής βόμβας, η αδελφή του, που είναι έγκλειστη στο ίδρυμα Stella Maris. Μια σχέση ανάμεσά τους που στοιχειώνει την – προ πολλού χαμένη – αθωότητα της Αμερικής.

Oğuz Atay

Αποσυνάγωγοι

Μτφ. Νίκη Σταυρίδη, Εκδ. Gutenberg, σελ. 999
Απόδοση ποιητικών τμημάτων
Δημήτρης Μαύρος

Επίμετρο Βασίλης Φ. Δρόλιας

Τιμή 32 ευρώ

Η μεγάλη αφήγηση παίρνει την εκδίκησή της και μία από τις σημαντικότερες φωνές της γείτονος συστήνεται για πρώτη φορά στα ελληνικά με το μυθιστόρημα – τοιχογραφία της τουρκικής κοινωνίας. Η είδηση της αυτοκτονίας του παλιού του φίλου Σελίμ συγκλονίζει τον Τουργκούτ. Οι δυο τους ήταν αχώριστοι πριν από τον γάμο του τελευταίου, όταν σπούδαζαν μηχανικοί στο Πολυτεχνείο. Ο Τουργκούτ θρηνεί, αναπολεί τα χρόνια που πέρασαν και ξεκινά ένα ταξίδι αναζήτησης των αιτιών του θανάτου.

Βαρλάμ Σαλάμοφ

Ιστορίες από την Κολυμά

Μτφ. Ελένη Μπακοπούλου

Εκδ. Αγρα

Μια εποχή στην κόλαση εγκιβωτίζει στην κορυφαία μαρτυρία του 20ού αιώνα ο Β.Σαλάμοφ ανατρέχοντας στην επίγεια παγωμένη φυλακή της Κολυμά στη Σιβηρία. Από τους τίτλους αναφοράς σε μια προσωπική βιβλιοθήκη για τη φύση του ολοκληρωτισμού. Ο τίτλος είχε κυκλοφορήσει το 2011 από την «Ινδικτο» με την ίδια μεταφράστρια.

ΚΛΑΣΙΚΟΙ

Γκιστάβ Φλομπέρ

Τρεις ιστορίες

Μτφ. Τιτίκα Δημητρούλια, Αντίποδες, σελ. 256

Τιμή 15,50 ευρώ

Οι «Τρεις ιστορίες» είναι το τελευταίο έργο που δημοσίευσε ο Φλομπέρ. Στην «Απλή καρδιά» αφηγείται την ιστορία της Φελισιτέ, μιας φτωχής υπηρέτριας στη γαλλική επαρχία του 19ου αιώνα που αγαπάει διαδοχικά έναν άντρα, τα παιδιά της κυρίας της, έναν ανιψιό της, έναν γέροντα που φροντίζει κι έπειτα τον παπαγάλο της. Στον «Αγιο Ιουλιανό» ένας παθιασμένος κυνηγός έρχεται αντιμέτωπος με τη βία που ασκεί και οδηγείται στη μετάνοια. Στην «Ηρωδιάδα» ο χορός της Σαλώμης στο συμπόσιο του Ηρώδη, όπου όλες οι πολιτικές και θρησκευτικές συγκρούσεις της εποχής έρχονται στην επιφάνεια, οδηγεί στον αποκεφαλισμό του Ιωάννη του Βαπτιστή.

Στις ιστορίες διαπλέκονται μια όψη της κοινωνίας του Φλομπέρ, ο μεσαιωνικός θρύλος και η ανασυγκρότηση του παρελθόντος.

Elizabeth von Arnim

Μαγεμένος Απρίλης

Μτφ. Παλμύρα Ισμυρίδου, Ποταμός, σελ. 384

Τιμή 22 ευρώ

Στην ασφυκτικά συντηρητική κοινωνία του 1920, τέσσερις Αγγλίδες φεύγουν μόνες τους για διακοπές στην Ιταλία. Η κυρία Γουίλκινς, μια νεαρή νοικοκυρά που ζει δυστυχισμένη ζωή πλάι σε έναν άλλοτε γοητευτικό δικηγόρο, βρίσκει αναπάντεχο σύμμαχο στο πρόσωπο της θεοσεβέστατης κυρίας Αρμπάθνοτ, η οποία έχει αποστασιοποιηθεί από τον δικό της σύζυγο. Η γηραιά κυρία Φίσερ, μια στρυφνή μεγαλοαστή, ζει με τις αναμνήσεις περασμένων μεγαλείων και η νεαρή καλλονή αριστοκράτισσα λαίδη Καρολάιν Ντέστερ ψάχνει καταφύγιο μακριά από τους επίδοξους μνηστήρες.

Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι

Ο έφηβος

Μτφ.: Ελένη Μπακοπούλου

Αγρα, σελ. 808

Τιμή 32 ευρώ

Ο αφηγητής και πρωταγωνιστής στο προτελευταίο μυθιστόρημα του Ντοστογέφσκι είναι ο Αρκάντι Ντολγκορούκι («μακρυχέρης»): ένας αφελής και φιλόδοξος νεαρός. Νόθος γιος ενός ξεπεσμένου γαιοκτήμονα και μιας δουλοπάροικης, που τον κακομεταχειρίστηκαν στο σχολείο ο δάσκαλος και οι συμμαθητές του, κλείνεται σε μια μεγαλομανή απομόνωση και βυθίζεται σε χαώδεις στοχασμούς, όπου ανακατεύονται το φάντασμα του πλουτισμού, η εμμονή με την αριστοκρατία και το μυστικιστικό ντελίριο. Καίγεται από τον πόθο να αποκαλύψει τα σφάλματα του πατέρα του, που ελάχιστα τον γνωρίζει, αλλά και να κερδίσει την αγάπη του. Ξεχωριστής σημασίας η μετάφραση της Μπακοπούλου.

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΚΛΑΣΙΚΟΙ

Hermann Broch

Οι υπνοβάτες. Μια τριλογία

Μτφ. Σοφία Αυγερινού

Ερμα, σελ. 800

Τιμή 28,89 ευρώ

Η προσπάθεια του νεαρού ανθυπολοχαγού Φον Πάσενοβ να αποφύγει τις συγκρούσεις που κληροδοτούν η Ιστορία και ο πόθος του μικροαστού οραματιστή Ες για δικαιοσύνη σε έναν ετοιμόρροπο κόσμο κορυφώνεται στο τρίτο βιβλίο, όπου λίγο πριν από τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου οι δύο ήρωες  συναντιούνται με τον αμοραλιστή έμπορο Χούγκεναου, εκφραστή του μηδενισμού. Νέα μετάφραση για έναν τίτλο – ορόσημο της ευρωπαϊκής μεγάλης λογοτεχνίας.

Τζ. Ντ. Σάλιντζερ

Εννέα ιστορίες

Μτφ. Αχιλλέας Κυριακίδης

Εκδόσεις Πατάκη, σελ. 248

Τιμή 14,40 ευρώ

Εννέα ιστορίες που άρχισαν να γράφονται το 1948 και εκδόθηκαν το 1953. Πρώτη ανάμεσά τους, το διήγημα «Ιδανική μέρα για μπανανόψαρα», που πρωτοδημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Νew Υorker» τον Ιανουάριο του 1948, τρία χρόνια πριν από την έκδοση του «Φύλακα στη σίκαλη». Ο Σάλιντζερ καταφέρνει να αναδείξει τις ρωγμές μιας κοινωνίας σε σύγχυση και αταξία μετά τη «διασάλευση» που επιφέρει ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος.

William Golding

Μύησις ταξιδευτού

Μτφ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

Διόπτρα, σελ. 360

Τιμή 16,60 ευρώ

Το πρώτο βιβλίο της τριλογίας «Ως τα πέρατα της γης». Ενα πλοίο σαλπάρει από την Αγγλία για την Αυστραλία. Είναι τα πρώτα χρόνια του 19ου αιώνα και το ταξίδι από τη μια άκρη του κόσμου στην άλλη είναι μακρύ και δύσκολο. Ο νεαρός Εντμουντ Τάλμποτ, για να περάσει την ώρα του, κρατά ένα ημερολόγιο που προορίζεται να διαβαστεί από τον νονό του στην Αγγλία. Αλλοτε με χιούμορ κι άλλοτε απαξιωτικά, περιγράφει τις εντάσεις που σιγοβράζουν ανάμεσα σε αξιωματικούς, ναύτες, στρατιώτες και μετανάστες που στοιβάζονται όλοι πάνω στο παλιό πλοίο. Ωσπου ένας μοναχικός ταξιδιώτης, ο αιδεσιμότατος Κόλεϊ, προκαλεί την έχθρα των ναυτών. Μια ανομολόγητη πράξη τον βυθίζει στην «κόλαση του αυτοεξευτελισμού» και η ντροπή αποδεικνύεται μια δύναμη πιο καταστροφική και ανελέητη κι από τη θάλασσα.

Carson McCullers

Η παράνυφος

Μτφ. Εφη Τσιρώνη

Διόπτρα, σελ. 272

Αύγουστος στο μικρό σπίτι μιας κωμόπολης του αμερικανικού Νότου. Το λιτό σκηνικό αρκεί σε μία από τις σημαντικότερες φωνές της αμερικανικής λογοτεχνίας για να «εξοπλίσει» την ηρωίδα της Φράνκι με επιθυμίες και κρυφούς πόθους, το όνειρο της μεγάλης αλλαγής, το αίσθημα της μοναξιάς σε έναν κόσμο που μεριμνά για άλλα. Από τις ίδιες εκδόσεις κυκλοφορεί και «Η μπαλάντα του θλιμμένου καφενείου» (μτφ. Μιχάλης Μακρόπουλος), έξι διηγήματα επίσης τοποθετημένα στον Νότο, με καλό πρόλογο από τη Βάνα Κατσαρού.

James Ellroy

Πανικός

Μτφ. Μιχάλης Μακρόπουλος

Κλειδάριθμος, σελ. 380

Τιμή 17,70 ευρώ

Μια κατηγορία από μόνος του, ο Ελρόι δεν χαρίζεται σε αναγνώστες και μη ήδη από τις πρώτες σελίδες, όπου η αληθοφάνεια εξαφανίζεται και τη θέση της παίρνει η σχεδόν φωτογραφική αναπαράσταση της ωμής γλώσσας των υπόγειων δικτύων, κυκλωμάτων και εγκληματιών πέριξ του χολιγουντιανού συστήματος (κάποια στιγμή συναγελάζονται ο Τζέιμς Ντιν με τη Λιζ Τέιλορ και τον… Ζαν Πολ Σαρτρ, σε μία από τις αυθαιρεσίες με τις οποίες «σπάει πλάκα» ο συγγραφέας). Ο Ελρόι θέτει αυτή τη φορά πολύ ψηλά τον πήχη για την ανασύσταση του παρελθόντος – το μόνο που τον ενδιαφέρει, όπως έχει δηλώσει κατ’ επανάληψη -, υποδεικνύοντας τον βρώμικο καθρέφτη του κινηματογράφου.

Γουόκερ Πέρσι

Ο σινεφίλ

Μτφ. Μυρσίνη Γκανά

Καστανιώτη, σελ. 304

Τιμή 16 ευρώ

«Ο Μπινξ τρέμει το κενό. Νιώθει την κατά Μποντλέρ δυσφορία της ύπαρξης. Περιπλανιέται σαν γνήσιος flaneur και έχει επιλέξει μια μετριοπαθή ζωή, παρά το ότι απολαμβάνει το να βγάζει χρήματα, σε ένα μάλλον υποβαθμισμένο προάστιο, ένα μέτριο διαμέρισμα κι ένα σεμνό γραφείο. Λατρεύει δύο πράγματα, το σινεμά και τα κορίτσια, μαζί με όλες τις διαδικασίες που τα συνοδεύουν συνήθως: αναζητεί συνοικιακούς κινηματογράφους που προσφέρουν “ευτυχία με πολύ μικρό αντίτιμο”, όπου του αρέσει να συζητά με την ταμία ή τον αιθουσάρχη για τη ζωή τους. Συνδέει τις αίθουσες με εποχές, συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες, περιστατικά, τη φθορά των καθισμάτων και το ξέβαμμα ενός τοίχου, και ίσως το κορίτσι που τον συνόδευσε στην προηγούμενη επίσκεψή του εδώ. Συνδέεται με την επιλογή της ταινίας όπως άλλωστε και με τους ήρωες, μια σειρά από τους οποίους παρελαύνει στις σελίδες του βιβλίου (ο Γουίλιαμ Χόλντεν μάλιστα, με σάρκα και οστά, περπατά στο Φρεντς Κουόρτερ της Νέας Ορλεάνης), μαζί με τις αντίστοιχες σκηνές από ταινίες, προσφέροντας πρότυπα λύτρωσης και προσωπικής απόλαυσης» (Μιχάλης Μοδινός, «Β», 20/8/2022).

Σαλμάν Ρούσντι

Κισότ

Μτφ. Γιώργος Μπλάνας

Ψυχογιός, σελ. 496

Τιμή 22,20 ευρώ

Ο Δον Κιχώτης είναι το μακρινό πρότυπο για τον Κισότ, τον ήρωα του Ρούσντι, που περιπλανιέται στον αιώνα τού Ολα-Μπορούν-Να-Συμβούν και νιώθει θύμα εκείνης της «αυξανόμενα κυρίαρχης ψυχολογικής διαταραχής, στην οποία τα όρια μεταξύ αλήθειας και ψέματος γίνονται θολά και δυσδιάκριτα». Και ο Κισότ μια εφεύρεση είναι. Του μέτριου συγγραφέα κατασκοπευτικών θρίλερ Σαμ ΝτιΣαμπ, ο οποίος αποφασίζει να αλλάξει ταυτότητα ύστερα από τη μετωπική σύγκρουση με την εποχή του: «Από την εγγύτητα με μια συγκαλυμμένη πραγματικότητα, στην οποία τίποτα δεν ήταν αξιόπιστο, η προδοσία ήταν παντού, οι ταυτότητες γλιστρούσαν και άλλαζαν, η δημοκρατία ήταν εξαγοράσιμη… δεν μπορούσες να εμπιστευθείς τους συμμάχους, οι πληροφορίες ήταν εξίσου συχνά άνθρακες και θησαυρός και ο πατριωτισμός ήταν μια αρετή για την οποία δεν θα υπήρχε ποτέ αναγνώριση ή ανταμοιβή». Οι ήρωες φοράνε, αλλάζουν και πετάνε τις μάσκες τους σε ένα παιχνίδι ταυτοτήτων. Ο ίδιος ο Κισότ έχει έναν φανταστικό γιο, τον Σάντσο, ερωτεύεται την τηλεοπτική σταρ Σάλμα, στην οποία στέλνει επιστολές πάθους δηλώνοντας παντοτινός ιππότης της, παρατηρεί τους κατοίκους μιας πόλης να μετατρέπονται σε μαστόδοντα που «παίρνουν τα παιδιά τους από το σχολείο και περιφρονούν τη μόρφωση» (μια αναφορά στον «Ρινόκερο» του Ιονέσκο). Ο ΝτιΣαμπ περνά κρίση μέσης ηλικίας, συγχέει τα όρια τέχνης και ζωής, ανακαλύπτει το οικογενειακό μυστικό που σβήνει το αφήγημα της ζωής του.

Καζούο Ισιγκούρο

Νυχτωδίες

Μτφ. Αργυρώ Μαντόγλου

Ψυχογιός, σελ. 256

Τιμή 15,50 ευρώ

Πέντε ιστορίες στις οποίες η μουσική αποτελεί χαρακτήρα. Ενας τραγουδιστής, που κάποτε υπήρξε διάσημος και επιθυμεί απελπισμένα να επανέλθει στο προσκήνιο, αφήνει στην άκρη τη μοναδική σιγουριά στη ζωή του… Ενας άνδρας που το αδιαμφισβήτητο γούστο του στη μουσική είναι το μόνο πράγμα που φαίνεται να εκτιμούν πάνω του οι στενοί του φίλοι… Ενας επίδοξος τραγουδιστής και στιχουργός που άθελά του έχει εμπλακεί στον αποτυχημένο γάμο ενός ζευγαριού που μόλις έχει γνωρίσει… Ενας χαρισματικός αλλά αδικημένος μουσικός της τζαζ που αφήνει τον εαυτό του να πιστεύει ότι οι πλαστικές επεμβάσεις θα σώσουν την καριέρα του… Ενας νεαρός τσελίστας που ο δάσκαλός του του υπόσχεται ότι θα «ξετυλίξει» το ταλέντο του.

Βάλτερ Κεμπόφσκι

Ολα για το τίποτα

Μτφ. Δέσποινα Κανελλοπούλου

Επιμέλεια Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, Θάνος Σαμαρτζής

Δώμα, σελ. 424

Τιμή 20 ευρώ

Η Ιστορία περνάει έξω από το Γκεόργκενχοφ, το αρχοντικό της γερμανικής οικογένειας Φον Γκλόμπιχ, αλλά οι ένοικοι μένουν γαντζωμένοι στη ρουτίνα τους. Ακόμη και όταν οι Ρώσοι φτάνουν στα σύνορα, παραμονές κατάρρευσης του μετώπου, οι καθημερινοί άνθρωποι δεν πιστεύουν στην επερχόμενη ήττα, συνεχίζουν να βάζουν σε τάξη τη ζωή τους. Σ’ αυτή τη συνθήκη τούς παρατηρεί ο συγγραφέας χωρίς να κρίνει προθέσεις και αποτελέσματα.

Luciano Bianciardi

Πικρή ζωή

Μτφ. Δήμητρα Δότση

Ακυβέρνητες Πολιτείες, σελ. 263

Τιμή 18 ευρώ

Μυθιστόρημα αυτοβιογραφικό, η «Πικρή ζωή» διαδραματίζεται στο Μιλάνο του «οικονομικού θαύματος». Ο πρωταγωνιστής της ιστορίας μεταβαίνει εκεί προκειμένου να εκδικηθεί για τον θάνατο δεκάδων εργατών στα ορυχεία της γενέτειράς του. Από τη μικρή επαρχιακή του πόλη βρίσκεται ξαφνικά στο Μιλάνο της προόδου και της εκβιομηχάνισης, στο Μιλάνο των καμπαρέ και των φουτουριστών ζωγράφων. Σαν κινούμενη άμμος που ρουφάει όποιον την πλησιάσει, έτσι καταβροχθίζει κι εκείνον, κάνοντάς τον ούτε λίγο ούτε πολύ να λησμονήσει τον πρωταρχικό του στόχο. Για να επιβιώσει, εργάζεται αρχικά σε ένα πολιτιστικό περιοδικό, ώσπου καταφεύγει στο ελεύθερο επάγγελμα και βιοπορίζεται μεταφράζοντας αγγλόφωνους συγγραφείς. Η αγωνία που τον κατατρώει καθημερινά είναι μία και μόνη: θα καταφέρνει άραγε να μεταφράζει σε καθημερινή βάση είκοσι σελίδες, προκειμένου να μπορεί να βγάζει τα προς το ζην ο ίδιος, η σύντροφός του στο Μιλάνο, αλλά και η σύζυγός του και το παιδί τους πίσω στον τόπο του; (Απόσπασμα από το επίμετρο της μεταφράστριας).

Αντζέι Σιπιόρσκι

Η ωραία κυρία Ζάιντενμαν

Μτφ. Ιουστίνα Σλόβικ

Μέδουσα, σελ. 237

Τιμή 15,90 ευρώ

«Αυτό που θα συμβεί αύριο, ήδη έχει ξεκινήσει από χθες – μια τέτοια θέση υποστηρίζεται στο έργο, χωρίς όμως να μιλά για μοιρολατρία, αλλά αντίθετα για το αποτέλεσμα πράξεων που με συνείδηση ή αυθόρμητα κάποιος κάνει, αγνοώντας πως με αυτόν τον τρόπο καθορίζει τα μελλούμενα. Ο Αντζέι Σιπιόρσκι συνθέτει μια αφήγηση όπου το δράμα συνυπάρχει με τον σαρκασμό πάνω στον κεντρικό άξονα που δεν είναι παρά η όμορφη κυρία Ζάιντενμαν, μια Εβραία που το πρόσωπό της δεν έχει τα χαρακτηριστικά γυναικών του έθνους της κι έτσι έχει καταφέρει να διαφύγει τη σύλληψη και τον εγκλεισμό της στο γκέτο. Εως ότου κάποιος την αναγνωρίζει, την καταγγέλλει και η Γκεστάπο τη συλλαμβάνει» (από παρουσίαση του Μάνου Κοντολέοντος).

Μαξ Μπλέχερ

Επουλωμένες καρδιές

Μτφ. Βίκτωρ Ιβάνοβιτς

Loggia, σελ. 253

Τιμή 15 ευρώ

«Η ατμόσφαιρα της μικρής πόλης, οι εποχές, η βλάστηση, ακόμη και οι επιθυμίες των ανθρώπινων όντων λειτουργούν πρόδρομα για τον ήρωά μας, σαν κοινή εμπειρία της ανθρωπότητας. Μάλιστα, σε ένα μεταφορικό όραμά του, ο Εμμανουήλ, στη διάρκεια της χριστουγεννιάτικης λειτουργίας, φαντάζεται την ταπεινή ρωμανική εκκλησία, την κατασκευασμένη από ξυλεία παροπλισμένων πλοίων, να παρασύρεται, κατάφωτη από τα κεριά των πιστών, στα κύματα της μανιασμένης ωκεάνιας παλίρροιας ως τους ανοιχτούς ορίζοντες άλλων κόσμων, μαζί με όλους τους ασθενείς, τους γηγενείς και τον ιερέα. Τέτοιες εικόνες αγγίζουν τον σουρεαλισμό που μπόλιαζε τις τέχνες στα μεσοπολεμικά εκείνα χρόνια και απογειώνουν το έργο προς άλλες επικράτειες» (Μ. Μοδινός, «Β», 22/10/2022).