ΞΕΝΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ2

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΩΝΕΣ

 

Ρόμπερτ Μενάσσε

Η πρωτεύουσα

Μτφ.: Θόδωρος Παρασκευόπουλος
Εκδόσεις Πατάκη, σελ. 496

Τιμή 19,90 ευρώ

 

Στους δρόμους γύρω από την πλατεία Αγίας Αικατερίνης στις Βρυξέλλες ένα γουρούνι τρέχει σαν τρελό σπέρνοντας τον πανικό. Οι ήρωες του μυθιστορήματος δεν πιστεύουν στα μάτια τους. To κυκλοφοριακό χάος αντικατοπτρίζει το πανδαιμόνιο που κυριαρχεί στο εσωτερικό των δαιδαλωδών μηχανισμών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Σ’ αυτή τη σύγχρονη Βαβέλ συναντάμε τη φιλόδοξη Φένια Ξενοπούλου, πρώην ανώτερη υπάλληλο στην Επιτροπή Εμπορίου, η οποία μετατίθεται, κόντρα στις επιδιώξεις της, στη Γενική Διεύθυνση Πολιτισμού. Αναζητώντας τρόπο διαφυγής προωθεί την ιδέα να ανακηρυχθεί επισήμως το Αουσβιτς η «γενέτειρα» της Ενωσης στο πλαίσιο των εορτασμών του πεντηκοστού της ιωβηλαίου και να συγκεντρωθούν εκεί οι εναπομείναντες επιζώντες του Ολοκαυτώματος.

 

 

Ολγκα Τοκάρτσουκ

Τα βιβλία του Ιακώβ

Μτφ.: Αλεξάνδρα Δ. Ιωαννίδου

Εκδ. Καστανιώτη, σελ. 864

Τιμή 40 ευρώ

 

Ενας χείμαρρος από ιστορικές εικόνες, λεπτομέρειες, ιερές λέξεις, επιστολές. Η Ευρώπη του Διαφωτισμού, η Ευρώπη του σήμερα, η μία καθρεφτισμένη στην άλλη. Η Τοκάρτσουκ αντλεί από τη δεξαμενή του ιστορικού μυθιστορήματος για να δοκιμάσει τα όρια της προσωπικής γραφής και αφήγησης δημιουργώντας εν τέλει ένα καλειδοσκόπιο με επίκεντρο την παλιά Πολωνία. Ο μεταφραστικός άθλος της Ιωαννίδου ξεκινά με την επίσκεψη της καστελάνας Καταζίνα Κοσακόφσκα και της ποιήτριας Ελζμπιέτα Ντουρζμπάτσκα το 1752 στο Ροχάτιν του Ποντόλ.

 

 

Aamina Ahmad

Η επιστροφή του Φαράζ Αλί

Μτφ.: Χριστίνα Σωτηροπούλου

Εκδ. Κλειδάριθμος, σελ. 496

Τιμή 18,80 ευρώ

 

Ο Φαράζ έχει να βρεθεί από παιδί στον Μοχαλά, στη διαβόητη γειτονιά των κόκκινων φαναριών της Λαχόρης, όπου οι γυναίκες εξαναγκάζονται στην πορνεία. Ακόμα θυμάται την ημέρα που τον πήραν με τη βία από το σπίτι στο οποίο έμενε με τη μητέρα και την αδελφή του, ύστερα από εντολή του ισχυρού πατέρα του, ο οποίος ήθελε να του δώσει την ευκαιρία να ζήσει μια αξιοσέβαστη ζωή. Τώρα έρχεται αναπάντεχα αντιμέτωπος με το παρελθόν του καθώς διορίζεται διοικητής του αστυνομικού τμήματος του Μοχαλά με μία μόνο αποστολή: να συγκαλύψει τον βίαιο θάνατο μιας νεαρής κοπέλας.

 

 

 

Mario Desiati

Ασυμβίβαστοι

Μτφ.: Δήμητρα Δότση

Εκδ. Κλειδάριθμος, σελ. 356

Τιμή 16,60 ευρώ

 

Και πώς μπορούν άραγε να υπάρξουν ως μυθιστορηματικοί χαρακτήρες οι Millennials, οι σημερινοί σαραντάρηδες, που νιώθουν πολίτες της Ευρώπης, «εγκλωβισμένοι» ενίοτε στην ιδέα που έχουν κατασκευάσει άλλοι για την Ευρώπη; Ο Ντεζιάτι τολμά και τα καταφέρνει – το βραβείο Premio Strega είναι το λιγότερο. Με στοχευμένες αναφορές από την κουλτούρα που ενώνει και τις ιδέες που διχάζουν περιγράφει τη σχέση του διστακτικού Φραντσέσκο και της εκκεντρικής Κλάουντια.

 

 

Κάρμεν Μαρία Ματσάδο

Στο σπίτι των ονείρων

Μτφ.: Αγγελος Αγγελίδης, Μαρία Αγγελίδου

Εκδ. Αντίποδες, σελ. 368

Τιμή 17,70 ευρώ

 

Η σχέση και σύνδεση δύο γυναικών («Το σπίτι των ονείρων») δίνει την ευκαιρία στην 36χρονη συγγραφέα από την Πενσιλβάνια να επιχειρήσει τις δικές της ασκήσεις ύφους περιγράφοντας τα επεισόδια από διαφορετική οπτική: «Το Σπίτι των ονείρων ως το λάθος μάθημα», «Το σπίτι των ονείρων ως βαθμός πάνω απ’ τη βάση», «…ως ιδιωματική έκφραση» κ.ο.κ.

 

 

Mathias Enard

Το ετήσιο συμπόσιο της συντεχνίας των νεκροθαφτών

Μτφ. Σοφία Διονυσοπούλου

Εκδ. Στερέωμα, σελ. 571

Τιμή 25 ευρώ

 

«Ω, Θάνατε, κρέμασε το δρεπάνι σου! Λυπήσου τον πόνο μας! Ας σταματήσει για λίγο να γυρίζει ο Τροχός!». Ναι, οι νεκροθάφτες έχουν το δικό τους συμπόσιο όπου σταματούν τις ταφές και ξεκινούν να πίνουν, να χορεύουν και να περιδρομιάζουν. Και ο στυλίστας Ενάρ αναζητά τις πηγές του λαϊκού πολιτισμού για να μεταφέρει τις καλύτερες στιγμές της μυθολογίας και του χιούμορ στη δική του αφήγηση. «Ενα μυθιστόρημα με τον τρόπο του Ραμπελέ» έγραψε η «Μοντ» και η ιστορία με τον Γαργαντούα περιμένει όντως τους αναγνώστες μετά την έναρξη του Συμποσίου.

 

 

Sarah Chiche

Κρόνος

Μτφ.: Εφη Κορομηλά

Εκδ. Στερέωμα, σελ. 216

Τιμή 17 ευρώ

 

«Εμπαινε το φθινόπωρο. Αγρυπνούσαν στο πλευρό του δυο μέρες. Το πρωί της τρίτης μέρας, έρεβος έπεσε στα μάτια τους…». Αν ο ρυθμός είναι κριτήριο για την επιλογή μιας σύγχρονης φωνής – χωρίς άλλες συστάσεις μέχρι στιγμής – το μυθιστόρημα αυτό της γαλλίδας κλινικής ψυχολόγου είναι σαφώς υποψήφιο. Δομείται γύρω από την απώλεια του 34χρονου Χάρι το 1977 και τη γνωριμία της κόρης του, 42 χρόνια αργότερα, με μια γυναίκα που τον γνώριζε όταν ήταν παιδί. Μια ιστορία για ένα παιδί που έγινε συγγραφέας επειδή ένα βράδυ το υποσχέθηκε στο φάντασμα του πατέρα του.

 

 

Louise Glück

Ο θρίαμβος του Αχιλλέα

Μτφ.: Χάρης Βλαβιανός

Εκδ. Στερέωμα, σελ. 152

Τιμή 15 ευρώ

Τα ποιήματα της συλλογής είναι οι παθιασμένες κραυγές «αυτού που έχει εγκαταλειφθεί». Είτε μιλάει σε έναν χαμένο εραστή είτε στον νεκρό πατέρα, είναι η ίδια η απώλεια που δίνει την αφορμή για το ποίημα. «Εποικισμένη με θεούς, ημίθεους και ομηρικούς ήρωες, βασισμένη σε πρότυπα από την κλασική αρχαιότητα και την παράδοση της Βίβλου, η συλλογή αυτή σηματοδοτεί την πρώτη μεγάλη προσπάθεια της ποιήτριας να δώσει στην εμπειρία τη μόνιμη μορφή του μύθου, χωρίς να επιχειρεί να καταστήσει μυθική την αυτοβιογραφική της εμπειρία».

 

 

William Gardner Smith

Πρόσωπο από πέτρα

Μτφ.: Κατερίνα Σχινά

Εκδ. Στερέωμα, σελ. 272

Τιμή 20 ευρώ

 

Ο Σίμιον Μπράουν χάνει το μάτι του στα πρώτα εφηβικά του χρόνια, όταν δέχεται μια απρόκλητη ρατσιστική επίθεση. Εκτοτε, ο νεαρός αφροαμερικανός δημοσιογράφος ζει στη γενέτειρά του, τη Φιλαδέλφεια, σε μια κατάσταση μόνιμης, βασανιστικής αγωνίας. Επειτα από μια βίαιη συνάντηση με λευκούς ναύτες, αποφασίζει να μετοικήσει στο Παρίσι. Μέσω του Μπέιμπ, ενός άλλου μαύρου αμερικανού εμιγκρέ, αποκτά νέους φίλους και σύντομα ερωτεύεται μια πολωνή ηθοποιό, που έχει επιζήσει των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης. Ωστόσο, αρχίζει να υποψιάζεται ότι η Γαλλία δεν είναι ο φυλετικός παράδεισος που φανταζόταν: η γαλλική κυβέρνηση πασχίζει να καταστείλει την επανάσταση στην Αλγερία, οι Αλγερινοί υφίστανται τη βία και την καχυποψία της αστυνομίας. Και ο ίδιος ο μαύρος συγγραφέας, που βίωσε τον ρατσισμό από μικρή ηλικία, έφυγε από τις ΗΠΑ, την περίοδο του μακαρθισμού, για να φτάσει στο Παρίσι, όπου έγραψε το εν λόγω μυθιστόρημα.

 

 

Τζον Κίιν

Αντιαφηγήσεις – Διηγήματα
και νουβέλες

Μτφ.: Γιώργος Μαραγκός

Εκδ. Loggia, σελ. 459

Τιμή 17,50 ευρώ

 

«Το βιβλίο διαπερνά η βασική ιδέα πως το παρελθόν είναι πάντα υπό κατασκευή, ένα φαινόμενο διαρκούς διαπραγμάτευσης. Ο Κίιν ψαύει το πολιτισμικό τραύμα της σκλαβιάς και της αποικιοκρατίας, υπενθυμίζοντας πως η ιστορία μετάβασης στη νεωτερικότητα είναι παράλληλα και μια ιστορία συνυφασμένη με καταπίεση. Το πρώτο μικρό χρονογράφημα του βιβλίου εισάγει τον αναγνώστη αμέσως σε αυτή την προβληματική. Σε αυτό εξιστορείται η, σχεδόν μυθική, άφιξη του Χουάν Ροντρίγκεζ στο σημερινό Μανχάταν – του πρώτου μη ιθαγενούς που θα πλεύσει προς και τελικά θα κατοικήσει στη σημερινή Νέα Υόρκη» (Βαγγέλης Βαϊαννής, «Β», 3/12/2022).

 

 

Bernhard Schlink

20ή Ιουλίου

Μτφ.:  Γιώργος Δεπάστας

Εκδ. Κριτική, σελ. 168

Τιμή 11 ευρώ

 

Το πρώτο θεατρικό έργο του Schlink τοποθετείται την τελευταία μέρα του σχολείου στη Γερμανία: 20 Ιουλίου – επέτειο της απόπειρας δολοφονίας του Χίτλερ το 1944. Την προηγούμενη μέρα, το δεξιό κόμμα Γερμανική Δράση, με τον χαρισματικό νεαρό ηγέτη του, κερδίζει το 37% των ψήφων στις εκλογές. Στο μάθημα Ιστορίας, οι τελειόφοιτοι ενός λυκείου ξεκινούν μια έντονη συζήτηση με τον καθηγητή τους: δεν θα έπρεπε η απόπειρα δολοφονίας να είχε γίνει το 1931, τότε που ο Χίτλερ δεν είχε ανέβει ακόμα στην εξουσία και δεν ήταν τόσο προστατευμένος;

Jihn Harvey

Σώμα και ψυχή

Μτφ.: Ανδρέας Αποστολίδης

Εκδ. Άγρα, σελ. 384

Τιμή 14,90 ευρώ

 

Οδυνηρές αναμνήσεις κατακλύζουν τον πρώην αστυνομικό επιθεωρητή Φρανκ Έλντερ τη στιγμή που ανοίγει την πόρτα στην κόρη του Κάθριν. Έχουν περάσει επτά χρόνια από το φριχτό περιστατικό βίαιης επίθεσης που είχε δεχτεί η νεαρή κοπέλα, χωρίς να ξεπεράσει το τραύμα της. Τώρα οδεύει προς την αυτοκαταστροφή. Καθώς ο παλιός αστυνομικός επιθεωρητής Έλντερ αγωνίζεται να προστατεύσει την κόρη του και να αποδείξει την αθωότητά της, οι σκιές του παρελθόντος απειλούν και τους δύο για άλλη μια φορά. Ο δημιουργός του επιθεωρητή Τσάρλι Ρέζνικ και λάτρης της τζαζ Τζων Χάρβεϋ ολοκληρώνει τη σάγκα του επιθεωρητή Έλντερ.

Ρακέλ Μαρτίνεζ – Γκόμεζ

Σκιές του μονόκερου

Μτφ. Γ. Παπαδόπουλος, Χ. Χούτα

Βακχικόν, σελ. 240

Τιμή 13,78 ευρώ

 

Επειτα από μια τραυματική εμπειρία, η Κλάουντια, δημοσιογράφος από την Αργεντινή, πηγαίνει στη Μαδρίτη με την ελπίδα να γυρίσει σελίδα στη ζωή της. Εκεί θα βρει δουλειά σε ένα μπαρ με το όνομα Μονόκερος και θα γνωρίσει τον νεαρό Μεξικανό Εντγκαρ, που αποζητά και αυτός καταφύγιο μακριά από την πατρίδα του, κυνηγημένος από το παρελθόν.

 

 

Εβαλντ Φλίσαρ

Μακάρι να είχα χρόνο

Μτφ. Αλεξάνδρα Παπαμανώλη

Βακχικόν, σελ. 400

Τιμή 15,90 ευρώ

 

Το εύρημα του συγγραφέα προέρχεται από την καλύτερη παράδοση του Φανταστικού και των ταινιών του είδους. Ο 22χρονος Σίμον Μπέμπλερ, φοιτητής Φιλοσοφίας, μαθαίνει πως πάσχει από ανίατο καρκίνο. Του απομένει ένας χρόνος ζωής. Στην προσπάθειά του να χωρέσει όλα όσα η ζωή έχει να του προσφέρει, μετουσιώνει σε πραγματικότητα τα μυθιστορήματα που έχει διαβάσει ή τις ταινίες που έχει αγαπήσει. Αργότερα θυμάται τους συγγραφείς που τον συντρόφευαν στις πρώτες αναζητήσεις του: Προυστ, Ντοστογέφσκι, Σαίξπηρ, Ιψεν, Τσέχοφ, Χένρι Τζέιμς, Βιρτζίνια Γουλφ, Χάρολντ Πίντερ, Σολ Μπέλοου, Φίλιπ Ροθ.

 

 

Rumena Buzarovska

Ο άντρας μου

Μτφ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου

Gutenberg, σελ. 190

Τιμή 12 ευρώ

 

Εντεκα γυναίκες μιλούν για την καθημερινότητά τους και τη σχέση με τους συντρόφους τους. Οι αφηγήτριες δημιουργούν τα πορτρέτα των ανδρών παρουσιάζοντας τα ελαττώματά τους – μοιχοί, χειριστικοί, υποκριτές, βάναυσοι, απατεώνες, φαντασμένοι -, ενώ αποκαλύπτουν με τόλμη και τον εαυτό τους: τα σχέδια της ζωής τους, τις ήττες, τις ελπίδες, τις ψευδαισθήσεις, αλλά και τις αδυναμίες τους. Εντεκα ιστορίες, σκληρά ρεαλιστικές, άλλοτε σουρεαλιστικές, ακόμα και αστείες, από τη 41χρονη συγγραφέα της Βόρειας Μακεδονίας.

 

 

Τζον Λάνγκαν

Ο ψαράς

Μτφ. Πάνος Τομαράς

Αίολος, σελ. 392

Τιμή 17,95 ευρώ

 

Ο Εϊμπ και ο Νταν βρίσκουν παρηγοριά για την απώλεια των αγαπημένων τους στο κοινό πάθος για το ψάρεμα. Οι φήμες, όμως, που συνοδεύουν το Ρέμα του Ολλανδού δεν κάνουν λόγο μόνο για έναν απομονωμένο ψαρότοπο, αλλά και για ένα μυστικό. Παρόλο που και οι δυο τους αντιμετωπίζουν τις φήμες αυτές σαν δεισιδαιμονίες, σύντομα θα βρεθούν μπλεγμένοι σε μια ιστορία με επίκεντρο έναν μυστηριώδη άνδρα με το προσωνύμιο «Ψαράς». Βραβείο Bram Stoker Καλύτερου Μυθιστορήματος 2016.

 

 

 

Hanya Yanagihara

Προς τον Παράδεισο

Μτφ.: Μαρία Ξυλούρη

Εκδ. Μεταίχμιο, σελ. 816

Τιμή 24,40 ευρώ

 

Πληθωρικό εκ φύσεως, ενίοτε με υπερβολές, το νέο μυθιστόρημα της Γιαναγκιχάρα επιβεβαιώνει ότι η συγγραφέας έχει ανοιχτές τις αντένες στην εποχή της. Το πρώτο μέρος τοποθετείται στο 1893 με τίτλο «Πλατεία Ουάσινγκτον» (αναφορά στο «προγονικό» έργο του Χένρι Τζέιμς), μια απόπειρα queer εκδοχής: ο πλούσιος Ντέιβιντ Μπίνγκαμ καλείται να διαλέξει ανάμεσα σ’ έναν γάμο συμφερόντων και σε μια σχέση πάθους. Στο δεύτερο («Λίπο-βάο-ναχέλε») στο σπίτι της πλατείας Ουάσινγκτον δίνεται το 1993 μια αποχαιρετιστήρια γιορτή προς τιμήν ενός φίλου του οικοδεσπότη που πεθαίνει. Στο τρίτο μέρος («Ζώνη Οκτώ»), μια σειρά από πανδημίες πλήττουν τον πλανήτη εν έτει 2093.

 

 

Lionel Duroy

Ευγενία

Μτφ.: Εύα Γεωργουσοπούλου

Εκδ. Πόλις, σελ. 528

Τιμή 20 ευρώ

 

Μυθιστόρημα από αυτά που λέμε ότι εντοπίζονται «από στόμα σε στόμα» θυμίζοντας την καλή γραφή έργων με αρχή, μέση και τέλος. Ο Λιονέλ Ντιρουά μοιάζει να σχολιάζει το απειλητικό αίσθημα σε εστίες έντασης της δικής μας εποχής «επιστρέφοντας» στο κλίμα αντισημιτισμού της φασίζουσας Ρουμανίας, παράλληλα με την άνοδο του ναζισμού, αλλά και του σταλινισμού. Η μεγάλη Ιστορία δεν βαραίνει στις μικροϊστορίες που χτίζουν τους χαρακτήρες του βιβλίου, με πρωταγωνιστική εκείνη της Ευγενίας. Ριγμένη μέσα σε έναν κόσμο μίσους και μνησικακίας αντιτάσσει την ατομική ευθύνη ακόμη και σε ζοφερούς καιρούς. Δίπλα της κερδίζουν μυθοπλαστική σάρκα και οστά οι πραγματικοί συγγραφείς Μιχαήλ Σεμπαστιάν και Κούρτσιο Μαλαπάρτε.

 

 

Ueda Akinari

Ουγκέτσου Μονογκατάρι (Ιστορίες της Σελήνης μετά τη βροχή)

Μτφ.: Στέλιος Παπαλεξανδρόπουλος
Εκδ. Αγρα, σελ. 280

Τιμή 18,50 ευρώ

 

Το μεταφυσικό στοιχείο δένει με τον ρομαντισμό της περιόδου Εντο (1603-1867) στο γνωστότερο δείγμα της λεγόμενης «λογοτεχνίας του απόκρυφου» στην Ιαπωνία. Οι 9 ιστορίες συνδέουν τον κόσμο της καθημερινότητας με την επικράτεια του ανοίκειου: ο ίδιος ο τίτλος απηχεί την ιδέα ότι μυστηριώδη όντα εμφανίζονται σε συννεφιασμένες, βροχερές νύχτες και σε πρωινά που το φεγγάρι κρέμεται ακόμα στον ουρανό. Στο «Σπίτι στην ερημιά», για παράδειγμα, το αλλόκοτο εμφανίζεται με τη μορφή μιας νεκρής γυναίκας, όταν ο άνδρας επιστρέφει στο σπίτι του ύστερα από χρόνια, για να διαπιστώσει πως, έπειτα από ένα βράδυ που πέρασαν μαζί, η γυναίκα του έχει πεθάνει εδώ και χρόνια.

Το Νομπέλ Λογοτεχνίας

Από μια συγκυρία, η φετινή κάτοχος του Νομπέλ Λογοτεχνίας, Ανί Ερνό, είναι ήδη μεταφρασμένη στα ελληνικά και προφανώς μετά τη βράβευση οι τίτλοι αυξήθηκαν. Οι πιο πρόσφατοι είναι «Ο νεαρός άνδρας» και «Οι αναμνήσεις ενός κοριτσιού», φυσικά στην έγκυρη μετάφραση της Ρίτας Κολαΐτη. Στο πρώτο η συγγραφέας αφηγείται την ερωτική ιστορία της με έναν κατά πολύ νεότερό της άνδρα. Στο δεύτερο επιστρέφει στην εποχή που ως 18χρονη γυναίκα κατακλύζεται από επιθυμία και πόθο, για να ανακαλύψει αργότερα πως η ντροπή, η ταπείνωση, η προδοσία, η αυτοπεποίθηση και η χειραφέτηση αποτελούν την απαρχή του συγγραφικού της βίου. Είχε προηγηθεί νωρίτερα μέσα στη χρονιά το «Γεγονός», όπου η νομπελίστρια αφηγείται την εμπειρία του 1963, όταν μαθαίνει ότι είναι έγκυος. Η ντροπή την κυριεύει σαν πανούκλα: είναι ανύπαντρη και ξέρει πως μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη θα στιγματίσει την ίδια και την οικογένειά της. Μέσα σε συνθήκες παρανομίας κάνει έκτρωση με κίνδυνο της ζωής της. Αρκετά χρόνια αργότερα θα καταγράψει τις αναμνήσεις της, προσπαθώντας να κατανοήσει γιατί αυτή η εμπειρία τη σημάδεψε τόσο πολύ, τόσο βαθιά. Το γεγονός είναι η ιστορία αυτού του τραύματος, ενός τραύματος που δεν ξεπέρασε ποτέ.

Επιλέγει Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΟΔΙΝΟΣ

Μισέλ Ουελμπέκ

Εκμηδένιση

Mτφ.: Γιώργος Καράμπελας, Εστία, σελ. 664

Τιμή  21 ευρώ

 

«Οταν πιάνουμε στα χέρια μας τον Ουελμπέκ, με την πληθώρα των θεμάτων που διανοίγει – τα οποία πολλοί άλλοι συγγραφείς δεν τολμούν καν να ακουμπήσουν -, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι. Εχουμε έναν νου σε διαρκή αναβρασμό, που δεν φείδεται κόπων και δεν διστάζει να αναδεύει δύσκολα πολιτικά, οικονομικά, εργασιακά, χρηματιστηριακά, περιβαλλοντικά ή τεχνολογικά πεδία. Το ερώτημα είναι αν καταφέρνει να τα συμμαζέψει όλα αυτά για να συγκροτήσουν ένα Ολον. Σε άλλα βιβλία – όπως η “Υποταγή” και η “Πλατφόρμα” – τα είχε καταφέρει μάλλον καλύτερα. Ωστόσο ο τόνος ρομαντισμού, αγάπης και ενσυναίσθησης που δίνεται στο βιβλίο, το αίσθημα λύτρωσης ακόμη και διά του θανάτου, συν η σχετική αισιοδοξία για τις πολιτικές προοπτικές της Δύσης, μας κάνουν να του απονείμουμε το συγχωροχάρτι» (Μιχάλης Μοδινός, «Β», 12/2/2022).

 

 

Επιλέγει η Χρύσα Σπυροπούλου

 

Osamu Dazai

Δεν ήμουν πια άνθρωπος

Μτφ. Στέλιος Παπαλεξανδρόπουλος

Εκδ. Gutenberg, σελ. 175

Τιμή 10 ευρώ

 

Η ιαπωνική λογοτεχνία είναι ένας απύθμενος πλούτος, ο οποίος, χάρη στην επιμονή των ελάχιστων μεταφραστών (Στέλιου Παπαλεξανδρόπουλου και Παναγιώτη Ευαγγελίδη) από τα ιαπωνικά, έρχεται σποραδικά στα χέρια μας. Ενα από τα αριστουργήματα, πάντα στη δεύτερη θέση σε πωλήσεις στην Ιαπωνία, είναι και το έργο Δεν ήμουν πια άνθρωπος  του Ο. Νταζάι (1909-1948), συγγραφέα που επηρεάστηκε από τη Μουρασάκι Σικίμπου (τέλη του 10ου αιώνα, Κιότο),  τη γνωστή για το πρώτο σπουδαίο μυθιστόρημα στην Απω Ανατολή, με το τίτλο Η ιστορία του Γκέντζι, όπως και από τον Ντοστογιέφσκι, αλλά και από τον σύγχρονό του Ακουταγκάουα Ριουνόσουκε. Το βιβλίο έχει τη μορφή σημειώσεων, που άφησε κάποιος ονόματι Γιόζο, οι οποίες περιλαμβάνονται σε τρία Σημειωματάρια. Η αφήγηση γίνεται σε πρώτο πρόσωπο και σ’ αυτές περιγράφεται η ζωή του Γιόζο από την παιδική ηλικία έως περίπου τα 30 του. Ενώ χρησιμοποιούνται πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία από τον συγγραφέα και ορισμένοι χαρακτήρες παραπέμπουν στο οικογενειακό και φιλικό του περιβάλλον, ωστόσο τα πρόσωπα είναι φανταστικά και δεν μπορεί να εκληφθεί το έργο ως καθαρά αυτοβιογραφικό. Κάτι τέτοιο θα ήταν λάθος. Τα θέματα που ξεχωρίζουν είναι η επαφή του ατόμου με τη φύση, οι διαπροσωπικές σχέσεις, η θέση του πατέρα στη ζωή του αφηγητή, η σεξουαλική κακοποίηση, η ψυχική ασθένεια, η κατάθλιψη, η αυτοκτονία – άλλωστε και ο ίδιος ο συγγραφέας αυτοκτόνησε -, η αποξένωση του ατόμου στην οικογένεια και την κοινωνία, το γρήγορο πέρασμα του χρόνου, η εκμηδένιση, καθώς και οι μεταβολές που επήλθαν στην ιαπωνική κοινωνία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τα ρεαλιστικά και φανταστικά στοιχεία που χρησιμοποιούνται δημιουργούν έναν κόσμο αλλόκοτο, στον οποίο «η διάρκεια της ζωής είναι ο δήμιος», για να παραφράσω τα λόγια της ηρωίδας του Χαρούκι Μουρακάμι στο εξαιρετικό του διήγημα Drive my car. Χρήσιμη η εισαγωγή του μεταφραστή. Το μυθιστόρημα κυκλοφορεί και από τη «Διόπτρα», σε μετάφραση Εφης Τσιρώνη.