Οι «οκτώ» τρύπες στην επιχείρηση της ΕΛ.ΑΣ. και η σιωπή του λαλίστατου υπουργού

Μετά τον θάνατο 21χρονου Ρομά και τον τραυματισμό ενός ανηλίκου τον Οκτώβριο του 2021 στο Πέραμα, κατόπιν καταδίωξης από αστυνομικούς που πυροβόλησαν κατά του οχήματός τους 38 φορές, υπήρξε εισαγγελική πρόταση για «ανθρωποκτονία με δόλο σε ήρεμη ψυχική κατάσταση». Και αυτό με το σκεπτικό ότι «η στόχευση έπρεπε να είναι αποκλειστικά στα λάστιχα και όχι, όπως αποτυπώνεται στη βαλλιστική έκθεση, στο ύψος των επιβατών, καθώς αυτό αποδεικνύει ότι οι αστυνομικοί είχαν αποδεχθεί το ενδεχόμενο να πληγούν ζωτικά όργανα των επιβατών». Ωστόσο, ο αστυνομικός που κατεδίωξε τον 16χρονο στη Θεσσαλονίκη τα ξημερώματα της Δευτέρας επανέλαβε την ίδια επικίνδυνη ενέργεια.

Μετά την τραγωδία στο Πέραμα το ενδιαφέρον του υπουργού Προστασίας του Πολίτη Τάκη Θεοδωρικάκου είχε εστιαστεί στο γεγονός ότι αξιωματικοί της Αμεσης Δράσης είχαν δώσει εντολή να σταματήσει η καταδίωξη (σ.σ.: με κίνδυνο τραυματισμού ανυποψίαστων πολιτών). Μάλιστα, τότε είχε δηλώσει ότι «η κοινή γνώμη ασφαλώς είναι προβληματισμένη με όσα διαδραματίστηκαν, με εντολές που δόθηκαν για λήξη της καταδίωξης, με αλλεπάλληλες διαρροές εσωτερικών επικοινωνιών της Αμεσης Δράσης, με την έλλειψη συντονισμού».

Αντιθέτως, δεν εστίασε στις αντιδράσεις των κατηγορούμενων αστυνομικών τους οποίους έσπευσε να συναντήσει μετά το αιματηρό συμβάν. Η πρώτη κίνησή του ήταν να απομακρύνει τους υπευθύνους αξιωματικούς με κριτήριο την εντολή να σταματήσουν την επιχείρηση, την οποία, όμως, συνέχισαν οι ίδιοι οι αστυνομικοί.

Μετά το συμβάν στο Πέραμα είχε συνταχθεί μνημόνιο ενεργειών από την ΕΛ.ΑΣ. που προέβλεπε ότι σε καταδιώξεις θα υπάρξει άφιξη αστυνομικών δυνάμεων στο σημείο για να μειωθούν οι πιθανότητες αιματηρού περιστατικού ή παράπλευρες απώλειες.

Οι αποστάσεις

Το ίδιο μνημόνιο προέβλεπε ότι οι αστυνομικοί που καταδιώκουν ύποπτο όχημα θα πρέπει να τηρούν μεγάλες αποστάσεις από αυτό για να αποφεύγονται εμβολισμοί – όπως είχε συμβεί στο Πέραμα. Αυτό, άλλωστε, «άνοιξε» στους εμπλεκόμενους αστυνομικούς τη δικαιολογία για το μπαράζ πυροβολισμών. Κάτι αντίστοιχο επαναλήφθηκε προ τριημέρου στη Θεσσαλονίκη.

Ακόμα, είχε ζητηθεί να σταθμίζεται το αδίκημα για το οποίο πραγματοποιείται καταδίωξη, να διαπιστώνεται αν οι δράστες φέρουν όπλα και αν ανοίγουν πυρ. Ωστόσο, και στις δύο περιπτώσεις (Πέραμα και Θεσσαλονίκη) οι επιβάτες των οχημάτων ήταν μικρής ηλικίας, άοπλοι και είχαν εμπλακεί σε ήσσονος σημασίας παραβάσεις. Στο πρόσφατο συμβάν, μάλιστα, οι αστυνομικοί γνώριζαν ήδη τη μικρή βαρύτητα του αδικήματος του 16χρονου, αφού βρίσκονταν στο πρατήριο καυσίμων, από όπου ο έφηβος έφυγε χωρίς να πληρώσει 15-20 ευρώ, και είχαν δει τι συνέβη.

Στην εισαγγελική πρόταση για το Πέραμα αναφερόταν, επίσης, ότι «οι αστυνομικοί έπρεπε να λάβουν υπόψη τους το σημείο από το οποίο πυροβολούσαν με ημιαυτόματα όπλα και την κατηφορική κλίση του εδάφους και να διενεργήσουν λιγότερους πυροβολισμούς ακινητοποίησης». Αντί αυτό να γίνει «μάθημα» στην ηγεσία της λεωφόρου Κατεχάκη ώστε να μην επαναληφθούν επικίνδυνες στοχεύσεις, ο ένστολος που πυροβόλησε τον 16χρονο στη Θεσσαλονίκη υποστήριξε ότι στόχευσε και εκείνος στα λάστιχα, αλλά η υπηρεσιακή μοτοσικλέτα του έκανε… αναπηδήσεις στο οδόστρωμα.

Μετά το Πέραμα υπήρξαν εξαγγελίες από την ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για «διασφάλιση της συνεχούς επανεκπαίδευσης του συνόλου των αστυνομικών, με προτεραιότητα στους αστυνομικούς που υπηρετούν στην Ομάδα ΔΙΑΣ». Ωστόσο, οι αστυνομικοί φαίνεται να επαναλαμβάνουν προβληματικές πρακτικές κατά τις κρίσιμες στιγμές των καταδιώξεων.

Τέλος, είχε προαναγγελθεί (για πολλοστή φορά) η τοποθέτηση καμερών στις στολές των στελεχών των ΔΙΑΣ, ΜΑΤ, ΟΠΚΕ κ.ο.κ. μέχρι το τέλος του 2022. Η εξαγγελία έχει παραμείνει στα χαρτιά και είναι άγνωστο αν αφορά τις αστυνομικές δυνάμεις εκτός Αττικής.

Κουβέντα για την τραγωδία

Ο αρμόδιος υπουργός σιωπά για το αιματηρό συμβάν στη συμπρωτεύουσα, ενώ είναι λαλίστατος για σειρά άλλων θεμάτων, σε μια προσπάθεια να εκμεταλλευθεί επικοινωνιακά το… οτιδήποτε. Ο Τάκης Θεοδωρικάκος, ο οποίος προ τριημέρου είχε κάνει ανάρτηση σε κοινωνικά δίκτυα για τη διάσωση δελφινιού από αστυνομικό στον Εβρο (άγνωστο ποιος μόνταρε το σχετικό βίντεο και πρόσθεσε δραματική μουσική υπόκρουση) ή είχε σπεύσει να εκδώσει «πανηγυρική» ανακοίνωση μετά την πρωθυπουργική εξαγγελία επιδόματος σε αστυνομικούς-λιμενικούς, σιωπά για την τραγωδία στη Θεσσαλονίκη που… καίει την πόλη.

Είναι ενδεικτικό ότι μόνο τον Οκτώβριο του 2022 εκδόθηκαν περί τα 60 δελτία Τύπου από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Τον Σεπτέμβριο του 2020 ήταν 32, δηλαδή κατά 50% λιγότερα.